رسانههای اسرائیلی جزئیاتی درباره آنچه در کابین خلبان این پرواز رخ داده است، فاش کردند که حاکی از یک حادثه چاقوکشی و تلاش برای سقوط هواپیما است، سناریویی که توسط سازمانهای امنیتی اسرائیل نزدیک به ایجاد یک فاجعه بزرگ توصیف شده است.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره، یک هشدار امنیتی جدی، کاهش شدید ارتفاع و سپس از دست دادن ناگهانی سیگنال ردیابی.اینگونه بود که یک پرواز معمولی فلایدبی به مقصد تلآویو به یک رویداد جهانی تبدیل شد که توجه دهها هزار نفر از علاقهمندان به هوانوردی را مجذوب خود کرد. این هواپیما که یک کد ناوبری را منتشر کرد که نشان دهنده «دخالت غیرقانونی» بود، بسیج گسترده امنیتی و نظامی را برانگیخت و در نهایت سفر پرتلاطم خود را با فرود اضطراری برنامهریزی نشده در تبوک، عربستان سعودی به پایان رساند.
رویدادی که در صدر فهرست پربینندهترین پروازهای جهان قرار گرفت، در نهایت یک هواپیماربایی برنامهریزیشده نبود. گزارشهای اسرائیلی حاکی از آن بود که این حادثه، صحنهی یک حادثهی تکاندهنده شامل درگیری فیزیکی شدید بین خلبان و کمکخلبانش در داخل کابین خلبان بوده است، جزئیاتی که شرکت هواپیمایی هنوز آن را تأیید نکرده است.
داخل کابین خلبان چه اتفاقی افتاد؟
رسانههای اسرائیلی جزئیاتی درباره آنچه در کابین خلبان این پرواز رخ داده است، فاش کردند که حاکی از یک حادثه چاقوکشی و تلاش برای سقوط هواپیما است، سناریویی که توسط سازمانهای امنیتی اسرائیل نزدیک به ایجاد یک فاجعه بزرگ توصیف شده است.
کانال ۱۴ اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داد که جزئیات ارائه شده در سطوح سیاسی و امنیتی نشان میدهد که یکی از خلبانان، خلبان دیگر را با چاقو زده و باعث شده هواپیما ناگهان و با شیب تندی فرود بیاید. این کانال افزود که اعضای خدمه پرواز موفق شدند مهاجم را مهار کرده و کنترل هواپیما را به دست بگیرند. این مقام اسرائیلی توضیح داد که سناریویی که مقامات امنیتی را نگران کرده، تلاشی برای انجام حملهای مشابه حملات ۱۱ سپتامبر بوده است.
از سوی دیگر، روزنامه اسرائیلی معاریف جزئیات بیشتری را با عنوان «چاقو کشی کابین خلبان» ارائه داد و تأیید کرد که هواپیما ارتفاع خود را از دست داده و تقریباً تا ۴۰۰۰ متر فرود آمده است. این روزنامه به نقل از منابع اسرائیلی که وضعیت را ارزیابی میکنند، نوشت: «ما یک قدم تا رویدادی مشابه ۱۱ سپتامبر فاصله داشتیم و از یک فاجعه بزرگ جلوگیری شد.»
روزنامه معاریف بر اساس اطلاعات دریافتی اسرائیل افزود که مسافران اسرائیلی مداخله کرده و به خدمه هواپیما در کنترل و خنثی کردن خلبان مظنون پیوستهاند و خاطرنشان کرد که تحقیقات در حال حاضر در حال بررسی این احتمال است که خلبان سعی در کنترل هواپیما با هدف سقوط آن داشته است.
فلایدبی هیچ تأییدیهای در مورد این گزارشها منتشر نکرده است و تا زمان انتشار این گزارش، مقامات امارات متحده عربی و عربستان سعودی نیز در مورد آنها اظهار نظری نکردهاند.
روایت مسافران از داخل هواپیما
سازمان پخش اسرائیل (کان) در ثانیههای پس از تلاش برای تصرف هواپیما، فیلمها و شهادتهای دراماتیکی از داخل هواپیما منتشر کرد. یکی از مسافران، با صورت خونین، در ویدئویی ظاهر شد که میگفت: «ما خرابکار را تحت کنترل داریم، به کمک نیاز داریم.»
در روایت دیگری از لحظات هولناک، این کانال به نقل از یکی از مسافران نوشت: «یک نفر به شدت زخمی شده و مهاجم اکنون مهار شده است.» این مقام پخش تأیید کرد که سازمان اطلاعات موساد با همکاری شین بت (آژانس امنیت اسرائیل) در حال مدیریت این حادثه هستند تا آنچه را که به صراحت «اقدام به حمله» توصیف کرده، بررسی کنند.
فرود شدید
دادههای ناوبری، که توسط واحد منبع باز الجزیره تأیید شدهاند، نشان میدهند که پرواز FZ1073 توسط یک بوئینگ 737 MAX 8 (با شماره ثبت A6-FKF) انجام شده و ساعت 6:05 صبح به وقت مکه (7:05 صبح به وقت دبی) از فرودگاه بینالمللی دبی به مقصد فرودگاه بن گوریون در تلآویو حرکت کرده است. تمام زمانهای ذکر شده در این گزارش به وقت مکه است.
حدود ۱۰ دقیقه قبل از اعلام وضعیت اضطراری، هواپیما به طور ناگهانی و شدید کاهش ارتفاع داد که در محافل هوانوردی به عنوان «دیوانهوار» توصیف شد. طبق دادههای منتشر شده توسط Flightradar24، پلتفرمی متخصص در ردیابی پروازها، این کاهش ارتفاع تنها در ۲۹ ثانیه رخ داده است: بین ساعت ۸:۲۲:۰۷ و ۸:۲۲:۳۶ صبح، هواپیما از ارتفاع ۳۰۸۷۵ فوت به ۱۶۷۵۰ فوت، یعنی اختلاف ۱۴۱۲۵ فوت در یک لحظه،پایین آمد.
بر اساس این مقادیر، میانگین کاهش ارتفاع تقریباً ۲۹۰۰۰ فوت در دقیقه یا تقریباً ۵۳۵ کیلومتر در ساعت به صورت عمودی است. برای نشان دادن ناهنجاری این رقم، این پلتفرم خاطرنشان کرد که سرعت عمودی هواپیماها در طول عملیات پرواز عادی به ندرت از ۴۰۰۰ فوت در دقیقه فراتر میرود، به این معنی که نرخ کاهش ارتفاع هواپیما در آن چند ثانیه حدود هفت برابر نرخ عادی بوده است.
این پلتفرم پیش از این گزارش داده بود که سیستمهایش، پیش از فعال شدن کد اضطراری (۷۷۰۰)، نوسانات شدید و بسیار زیادی را در دادههای ارتفاع صادر شده توسط هواپیما شناسایی کردهاند، به طوری که سرعت عمودی محاسبه شده بین ۳۰۰۰۰ فوت در دقیقه در حال کاهش و ۱۰۰۰۰ فوت در دقیقه در حال افزایش بوده است.
ساعت ۸:۳۲ صبح، هواپیما هنگام پرواز در نزدیکی مرز عربستان سعودی و اردن در ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰۰ پا، کد اضطراری عمومی (۷۷۰۰) را فعال کرد. چند دقیقه بعد، هواپیما کد را به (۷۵۰۰) تغییر داد که در اصطلاحات ناوبری به معنای «دخالت غیرقانونی» یا هواپیماربایی است، و سپس دوباره به کد (۷۷۰۰) بازگشت.
در این لحظات، هواپیما حریم هوایی عربستان سعودی را ترک کرد تا برای مدت کوتاهی وارد حریم هوایی اردن شود، سپس به سمت جنوب بازگشت و در ساعت 09:58 صبح در تبوک فرود آمد.
در همین حال، پلتفرم پس از خروج هواپیما از منطقه پوشش زمینی، قبل از بازگشت سیگنال از طریق ماهوارهها ، دریافت سیگنال ردیابی هواپیما را از دست داد ؛ این یک وقفه در شبکه ردیابی غیرنظامی بود، نه در رادارهای کنترل ترافیک هوایی، که هواپیما در طول پرواز در محدوده آنها باقی ماند.
هشدار شدید در اسرائیل
این حادثه باعث ایجاد حالت آمادهباش در اسرائیل شد ، زیرا این هواپیما حامل بیش از ۱۷۰ اسرائیلی بود (منابع دیگر ۱۸۰ نفر را گزارش کردند). روزنامه یدیعوت آحارانوت گزارش داد که جتهای جنگنده اسرائیلی به عنوان یک اقدام احتیاطی به پرواز درآمدند، در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، و اسرائیل کاتز ، وزیرجنگ ، مشاورههای امنیتی فوری برگزار کردند. رئیس ستاد کل نیز با مشارکت فرماندهان نیروی هوایی، روسای اطلاعات شین بت و موساد و پلیس، ارزیابی وضعیت را انجام داد.
دقایقی پس از تنش و ترس از هواپیماربایی، مقامات امنیتی اسرائیل پیامهای اطمینانبخشی ارسال کردند و تأیید کردند که «هیچ اطلاعات تأیید شدهای در مورد هواپیماربایی وجود ندارد» و هواپیما به سلامت در عربستان سعودی فرود آمده است.
گزارشهای اسرائیلی حاکی از آن است که فعال شدن کد اضطراری نتیجه یک حادثه خشونتآمیز در داخل کابین خلبان بوده است که درگیری بین خلبان اصلی و کمک خلبان او بوده است، اما جزئیات بیشتری در این مورد ارائه نشده است.
شرکت هواپیمایی فلای دبی هنوز تأیید رسمی علت حادثه را منتشر نکرده است، اما متعهد شده است که مقدمات انتقال و بازگرداندن مسافران اسرائیلی را فراهم کند.
اوج پیگیری جهانی
خبر هواپیماربایی باعث ایجاد علاقه و وحشت گستردهای در بین عموم و رسانهها شد. با قطع شدن سیگنال هواپیما و حرکت آن به سمت تبوک، ناظران به ردیابی پرواز دیگری از همان شرکت که در مسیر تلآویو بود، روی آوردند. تعداد کاربرانی که این پرواز جایگزین را به صورت زنده ردیابی میکردند، از ۱۵۰۰۰ نفر فراتر رفت و آن را به پربینندهترین پرواز در سراسر جهان در پلتفرم Flightradar در آن لحظه تبدیل کرد.
کدهای اضطراری
در زبان هوانوردی، کدهای اسکواک وسیلهای حیاتی برای برقراری ارتباط هستند که از طریق فرستنده وارد میشوند تا موقعیتهای استثنایی را فوراً به برجهای کنترل گزارش دهند.
کد ۷۷۰۰ برای گزارش «وضعیت اضطراری عمومی»، چه ناشی از نقص فنی و چه فوریت پزشکی، استفاده میشود و به واحدهای کنترل زمینی هشدار میدهد تا به هواپیما اولویت مطلق داده و آن را برای فرود سریع به نزدیکترین مسیر امن هدایت کنند.
در مورد کد ۷۵۰۰، این یک کد امنیتی بسیار حساس است که نشاندهنده «دخالت غیرقانونی» یا هواپیماربایی است و به خلبانان اجازه میدهد تا یک هشدار خاموش به مقامات زمینی ارسال کنند مبنی بر اینکه هواپیما تحت تهدید امنیتی یا حمله در داخل کابین خلبان قرار دارد، که خواستار مداخله فوری امنیتی و نظامی بدون جلب توجه مهاجمان است.
