خبرگزاری «رویترز» گزارش داد دونالد ترامپ در دیدار این هفته با شی جینپینگ در واشنگتن، نسبت به هرگونه حمایت مستقیم یا غیرمستقیم چین از ایران هشدار داده و به گفته سفیر آمریکا در پکن، از طرف چینی تضمینهایی در این زمینه دریافت کرده است؛ همزمان، گزارشها از احتمال تأمین تجهیزات پدافندی ساخت چین برای ایران و استفاده تهران از سازوکارهای تهاتری برای دور زدن تحریمهای نفتی، نگرانی مقامهای آمریکایی را افزایش داده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، خبرگزاری «رویترز» در گزارشی به بررسی هشدار دونالد ترامپ به شی جینپینگ درباره حمایت چین از ایران، ادعاهای مطرحشده درباره همکاریهای نظامی و اقتصادی پکن با تهران و تلاش آمریکا برای محدود کردن این روابط پرداخت و نوشت:
سفیر آمریکا در چین روز جمعه اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان گفتوگوهای این هفته در واشنگتن به شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره حمایت از ایران هشدار داده و تضمینهایی دریافت کرده است که پکن چنین حمایتی انجام نخواهد داد.
این هشدار در حالی مطرح شد که گزارشهایی درباره تأمین پرتابگرهای موشک پدافند هوایی دوشپرتاب از سوی چین برای ایران و همچنین تلاش تهران برای دور زدن تحریمهای فروش نفت با کمک چین منتشر شده بود.
دیوید پردو، سفیر ترامپ در پکن، در گفتوگو با شبکه سیانبیسی (CNBC) گفت ترامپ به شی تأکید کرده است که حمایت مستقیم یا غیرمستقیم از ایران «کاملاً غیرقابلقبول» است.
پردو در پاسخ به پرسشی جداگانه در شبکه فاکسنیوز درباره اینکه آیا این سخنان به معنای توقف کمک چین به ایران است یا خیر، گفت واشنگتن روز پنجشنبه تضمینهایی از پکن در این زمینه دریافت کرده است.
او در برنامه «America’s Newsroom» شبکه فاکسنیوز گفت: «ما پیشازاین شاهد اقداماتی... در این زمینه بودهایم. تعهد همین است. آنها دیروز به ما اطمینان دادند که چنین کاری نمیکنند.»
ترامپ نیز بعدتر در روز جمعه تأیید کرد که او و شی درباره جنگی که آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه علیه ایران آغاز کردند، گفتوگو کردهاند؛ با این حال، جزئیاتی در اینباره ارائه نکرد.
پرتابگرهای موشک و دور زدن تحریمها
قانونگذاران آمریکایی از ترامپ خواسته بودند در پی انتشار گزارشهایی درباره کمک چین به ایران، این موضوع را مستقیماً با شی مطرح کند؛ زیرا نگرانیهایی وجود داشت مبنی بر اینکه نهادهای چینی ممکن است کمکهایی در زمینه هدفگیری ارائه کرده باشند که به تلفات نیروهای آمریکایی در این درگیری منجر شده است.
یک مقام ارشد ایرانی روز جمعه به رویترز گفت مقامهای چینی به ایران اطمینان دادهاند که حتی پس از دیدار ترامپ و شی، پکن تحت فشار رئیسجمهور آمریکا روابط اقتصادی، سیاسی یا نظامی خود با تهران را محدود نخواهد کرد.
رویترز در ماه ژوئیه گزارش داده بود که انتظار میرود ایران ظرف چند هفته نخستین محموله از مجموع ۴۰۰ پرتابگر موشک پدافند هوایی دوشپرتاب ساخت چین را دریافت کند. اوایل ماه جاری نیز دو منبع ارشد ایرانی و سه فرد دیگرِ مطلع به رویترز گفتند ایران از سازوکاری شبیه تهاتر برای دور زدن تحریمهای فروش نفت و خرید میلیاردها دلار کالا، از جمله تجهیزات نظامی، از چین استفاده کرده است.
خبرگزاری دولتی چین، «شینهوا»، روز پنجشنبه گزارش داد که شی از آمریکا و ایران خواسته است برای پایان دادن به جنگ به میز مذاکره بازگردند؛ با این حال، شی بهطور علنی درباره حمایت چین از ایران اظهارنظری نکرده است.
ترامپ و شی در جریان این سفر رسمی سهروزه به واشنگتن، به پرسشهای رسمی پاسخ ندادند.
اوایل ماه جاری، ترامپ گزارشی را که مدعی بود ایران پیش از حمله ماه ژوئیه به پایگاهی در اردن ــ حملهای که به کشته شدن سه سرباز آمریکایی منجر شد ــ تصاویر ماهوارهای آن پایگاه را از نهادهای چینی دریافت کرده بود، کماهمیت جلوه داد.
ترامپ در ۱۳ سپتامبر در هواپیمای اختصاصی ریاستجمهوری، «ایر فورس وان»، به خبرنگاران گفت: «آنها اساساً همان کاری را میکنند که ما انجام میدهیم. وقتی میگویند چین از ما جاسوسی میکند، من میگویم حق با شماست؛ ما هم از آنها جاسوسی میکنیم.»
