جنگ ۲۰۲۶ میان ایران و متحدان آمریکا، تنها آسمان و آبراههای خلیج فارس را به میدان بحران تبدیل نکرد؛ بلکه یکی از مهمترین پایههای اقتصاد غیرنفتی کشورهای عربی منطقه، یعنی گردشگری و حملونقل هوایی را نیز با شوکی جدی مواجه کرده است. لغو دهها هزار پرواز، کاهش ورود گردشگران و آسیب به تصویر «خلیج فارس امن»، خطر ورود منطقه به دورهای از بیثباتی فرسایشی را افزایش داده؛ بحرانی که کشورهای شورای همکاری اکنون با بستههای تشویقی و پروژه «شینگن خلیج فارس» در تلاش برای مهار آن هستند.
به گزارش سرویس بینالملل، وبسایت «مدرن دیپلماسی» در تحلیلی به پیامدهای جنگ ۲۰۲۶ بر صنعت گردشگری و خطوط هوایی کشورهای حاشیه خلیج فارس پرداخت و نوشت: خلیج فارس که در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳۹ درصدی گردشگری و حضور ۵ کشورش در جمع ۱۰ کشور امن جهان (طبق گزارش گالوپ) پیشتاز تنوعبخشی اقتصادی بود، در پی حملات موشکی، پرواز پهپادها و انسداد هرمز با یک «بحران دائمی» یا بینظمی پایدار مواجه شده است.
مدرن دیپلماسی ابعاد این بحران، خسارتهای وارده و راهبردهای بازگشت را در سه محور تبیین میکند:
۱. ابعاد شوک؛ ریزش توریست و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری
بسته شدن گسترده حریم هوایی و لغو بیش از ۴۶ هزار پرواز در دو هفته نخست جنگ، در کنار تصاویری چون اصابت پهپادها به هتلها و فرودگاه دبی، ادراک امنیت منطقه را مخدوش کرد. پیشبینیهای اولیه از کاهش ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری به این بخش خبر دادند. علاوه بر این، جهش بهای سوخت جت و مسیرهای طولانیتر، قیمت بلیتهای هوایی را ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش داد؛ امری که رکوردهای پروازی امارات، الاتحاد و قطرایرویز را به ۸۲ درصد سطوح پیش از جنگ تنزل داده است.
۲. درسهای تاریخی از جنگهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ خلیج فارس
فیلیپس استدلال میکند این بحران لزوماً به معنای فروپاشی دائمی نیست. پس از جنگ ۱۹۹۱ (آزادسازی کویت) گردشگری منطقه تقریباً به صفر رسید و پس از تهاجم ۲۰۰۳ به عراق نیز شوک کوتاهمدتی رخ داد؛ اما پادشاهیهای خلیج فارس از دل هر دو بحران به عنوان کاتالیزوری برای نوسازی و جهش زیرساختی استفاده کردند. با این حال، تفاوت بحران ۲۰۲۶ در وضعیت فرسایشی «صلح سرد»، عدم پیشبینیپذیری ترامپ و حفظ اهرمهای نامتقارن تهران است که ریسکپذیری را در سطحی پایدار نگه میدارد.
۳. بستههای تشویقی و پروژه «شینگن خلیج فارس»
دولتهای منطقه برای احیای جریان گردشگری دست به اقدامات تهاجمی زدهاند: کاهش عوارض، سوبسید هتلهای لوکس (بهویژه در قطر)، لغو روادید برای بیش از ۱۰۰ کشور در عمان، و اجرای آزمایشی طرح کلان «ویزای یکپارچه توریستی شورای همکاری» (مشابه شینگن اروپایی) در اواخر ۲۰۲۶. این اقدامات تلاش دارد تا قابلیت انطباقپذیری بالای منطقه را در برابر چالشهای ژئوپلیتیک ناشی از منازعه تثبیت کند.
