فایننشال تایمز در تحلیلی نوشت رهبران ایران، با این باور که آتشبس گذشته فرصتی تاکتیکی برای بازسازی توان آمریکا بوده، راهبرد افزایش فشار در تنگه هرمز و گسترش حملات متقابل را در پیش گرفتهاند؛ رویکردی که تهران آن را تنها مسیر حفظ بازدارندگی، وادار کردن واشنگتن به مذاکره جدی و جلوگیری از فرسایش اهرمهای راهبردی خود میداند.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، روزنامه «فایننشال تایمز» در تحلیلی به بررسی محاسبات راهبردی ایران در ادامه تقابل با ایالات متحده پرداخته و نوشته است که رهبران جمهوری اسلامی، با احساس برخورداری از پشتوانه گسترده مردمی، خود را برای اتخاذ مواضع و اقدامات تهاجمیتر آماده کردهاند.
تغییر موازنه قوا
توافقنامه صلح میان ایالات متحده و ایران با یک نقص ساختاری اساسی متولد شد؛ این معاهده صرفاً بازتابدهنده موازنه قوای موقت در لحظه امضا بود؛ موازنهای که واشنگتن برای برهم زدن آن و تهران برای حفظ آن مصمم بودند.
جنگ اولیه که با هدف سرنگونی نظام ایران یا تحمیل خواستههای هستهای و منطقهای آمریکا آغاز شده بود، در عمل با دستیابی ایران به کنترل تنگه هرمز، به یک پیروزی راهبردی برای تهران تبدیل شد.
رهبران ایران با سوءظن شدید معتقد بودند که این آتشبس، تنها یک عقبنشینی تاکتیکی از سوی واشنگتن برای کاهش فشار بر اقتصاد جهانی و بازسازی توان و قوای خود است.
اظهارات صریح معاون رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه این توافق، فرصت لازم را برای بازسازی ذخایر راهبردی نفت ایالات متحده فراهم میکند، در کنار مسدود ماندن داراییهای ایران و نادیده گرفته شدن شروط تهران در توافق میان اسرائیل و لبنان، این بدبینی را برای مقامهای ایرانی به یک یقین راهبردی تبدیل کرد.
فرسایش اهرمهای فشار ایران
اقدامات میدانی ایالات متحده بهطور هماهنگ در جهت تضعیف اهرمهایی هدایت شد که ایران از پیروزی اولیه خود به دست آورده بود.
اعزام تجهیزات نظامی بیشتر به خلیج فارس و تشویق کشتیهای تجاری به نادیده گرفتن دستورات تهران و عبور از آبهای نزدیک به عمان، از نگاه ایران تلاشی آشکار برای درهم شکستن حاکمیت این کشور بر تنگه هرمز بود.
از نظر حاکمان تهران، هرگونه خویشتنداری در برابر چنین اقداماتی، صرفاً بهمنزله دعوت از واشنگتن برای اعمال فشارهای بیشتر تلقی میشد.
رهبران ایران بر این باورند که برای ایجاد بازدارندگی در برابر آمریکا و وادار کردن واشنگتن به ورود به مذاکراتی جدی با هدف رفع تحریمها و ارائه تضمینهای امنیتی، باید رویکردی تهاجمی در پیش گرفته و سطح تنشها را فراتر از حد تحمل ایالات متحده افزایش دهند.
در این چارچوب، تنگه هرمز بهعنوان حیاتیترین اهرم دیپلماتیک ایران برای آینده شناخته میشود؛ اهرمی که از دست دادن آن میتواند تهران را در مذاکرات بعدی کاملاً بیدفاع کند.
آمادگی برای تقابل گستردهتر
حضور گسترده و میلیونی مردم در مراسم تشییع رهبر فقید ایران، این پیام را به حاکمان کشور منتقل کرد که جامعه از اتخاذ رویکردی سختگیرانه در تنگه هرمز، بهعنوان یک آرمان ملی، حمایت میکند.
در همین راستا، ایران با حمله به دو نفتکش در نزدیکی سواحل عمان، طرحهای آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز را به چالش کشید؛ اقدامی که با موج شدیدی از بمبارانهای آمریکا علیه زیرساختهای نظامی و غیرنظامی ایران مواجه شد.
تهران که از پیش خود را برای چنین نبردی آماده کرده بود، ترجیح داد پیش از آنکه ایالات متحده توان نظامی خود را بهطور کامل بازسازی کند و اقتصاد جهانی از شوکهای ناشی از بحران انرژی بهبود یابد، وارد این رویارویی شود.
راهبرد کنونی تهران
راهبرد کنونی ایران، هضم و تحمل حملات هوایی آمریکا و همزمان تشدید ضربات متقابل علیه اهداف نظامی و زیرساختهای انرژی در کشورهای حاشیه خلیج فارس است؛ با این هدف که نشان دهد سطح و دامنه تنشها را واشنگتن بهتنهایی تعیین نمیکند.
تهران با پذیرش سختیهای ناشی از محاصره دریایی جدید، بر این محاسبه شرطبندی کرده است که مسدود ماندن تنگه هرمز و دریای سرخ، در نهایت دونالد ترامپ را به عقبنشینی وادار خواهد کرد.
