در حالی که دفتر نخستوزیر اسرائیل از برنامهریزی برای سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ خبر داده بود، مقامهای کاخ سفید میگویند چنین ملاقاتی هیچگاه تأیید نشده و در برنامه رئیسجمهور آمریکا قرار نگرفته است؛ اتفاقی که از افزایش تنش، بیاعتمادی و کاهش جایگاه نتانیاهو در واشنگتن حکایت دارد.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، وبسایت آمریکایی «آکسیوس» در گزارشی به قلم باراک راوید، به بررسی پشتپرده تلاش بنیامین نتانیاهو برای دیدار با دونالد ترامپ و افزایش اختلافها میان نخستوزیر اسرائیل و کاخ سفید پرداخت و نوشت: مقامهای کاخ سفید در روزهای اخیر با شگفتی در رسانههای اسرائیلی خواندند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قرار است روز دوشنبه میزبان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، باشد؛ اما واقعیت این بود که اساساً هیچ دیداری برنامهریزی نشده بود.
اهمیت ماجرا
نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به قدرت در یک سال و نیم گذشته، شش بار به دفتر بیضی کاخ سفید رفته است؛ آماری بیشتر از هر رهبر دیگر جهان. تمامی این دیدارها نیز ظرف چند ساعت یا چند روز هماهنگ شده بودند.
با این حال، نتانیاهو این بار بیش از دو هفته است که برای گرفتن وقت ملاقات با ترامپ تلاش میکند.
اینکه ترامپ برای دیدار با نتانیاهو در برابر دوربینها عجلهای نشان نمیدهد، نهتنها بیانگر واگرایی منافع میان آن دو است، بلکه میزان سرخوردگی کاخ سفید از نخستوزیر اسرائیل را نیز نشان میدهد؛ آن هم پنج ماه پس از آغاز جنگی که ترامپ و نتانیاهو بهطور مشترک آغاز کردند.
درخواست نتانیاهو برای سفر به واشنگتن
ترامپ اوایل ماه جاری به آکسیوس گفته بود که نتانیاهو با او تماس گرفته، دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا را تبریک گفته و درخواست دیدار در کاخ سفید را مطرح کرده است.
ترامپ در آن زمان گفته بود نتانیاهو میتواند بلافاصله پس از بازگشت رئیسجمهور آمریکا از اجلاس ناتو در آنکارا با او دیدار کند؛ اجلاسی که روزهای ۷ و ۸ ژوئیه در ترکیه برگزار شد.
با این حال، با گذشت چند روز و بازگشت ترامپ از این اجلاس، هیچ دیداری در برنامه رئیسجمهور آمریکا ثبت نشد.
روز یکشنبه و پس از انتشار خبر درگذشت لیندزی گراهام، سناتور پیشین آمریکا، دفتر نتانیاهو به خبرنگاران اعلام کرد که نخستوزیر اسرائیل قصد دارد در مراسم خاکسپاری او شرکت کند.
دستیاران نتانیاهو نیز طی روزهای بعد گفتند که او برنامه دارد در پایان هفته به آمریکا سفر کند و روز دوشنبه با ترامپ دیدار داشته باشد.
دفتر نخستوزیر اسرائیل حتی به نیروی هوایی اطلاع داد تا هواپیمای دولتی نتانیاهو را آماده کند. همچنین تیمی پیشرو متشکل از مسئولان تشریفات و نیروهای امنیتی به واشنگتن اعزام شد.
با وجود این مقدمات، دفتر نتانیاهو صبح پنجشنبه اعلام کرد که سفر نخستوزیر اسرائیل به آمریکا لغو شده است؛ زیرا مراسم خاکسپاری گراهام به تعویق افتاده بود.
کاخ سفید: هیچ دیداری تأیید نشده بود
دو مقام کاخ سفید به آکسیوس گفتند که اگرچه نتانیاهو خواهان دیدار با ترامپ بود، اما چنین دیداری هرگز از سوی کاخ سفید تأیید یا در برنامه رئیسجمهور آمریکا ثبت نشده بود.
یکی از این مقامها گفت: «برداشت ما این بود که بیبی تلاش میکرد بهنوعی یک دیدار را به واقعیت تبدیل کند.»
مشخص نیست که آیا نتانیاهو پاسخ صریح «نه» از کاخ سفید دریافت کرده است یا خیر؛ اما روشن است که پاسخ مثبتی نیز دریافت نکرده بود.
با این حال، مقامهای کاخ سفید احتمال دیدار ترامپ و نتانیاهو را در صورتی که نخستوزیر اسرائیل برای شرکت در مراسم یادبود گراهام در کلیسای جامع ملی، طی ماه جاری به واشنگتن سفر کند، رد نکردند.
احتمال تشدید دوباره حملات علیه ایران
برخی مقامهای اسرائیلی میگویند تصمیم نتانیاهو برای لغو سفر به آمریکا ممکن است ناشی از این ارزیابی نیز بوده باشد که ایالات متحده در حال آمادهسازی برای تشدید حملات علیه ایران است.
بر اساس این ارزیابی، نتانیاهو ترجیح داده است در صورتی که ایران به اسرائیل واکنش نشان دهد، در اسرائیل حضور داشته باشد.
خشم ترامپ از مصاحبه نتانیاهو
کشمکشها بر سر دیدار احتمالی ترامپ و نتانیاهو پس از آن شدت گرفت که نخستوزیر اسرائیل درست پیش از سفر ترامپ به آنکارا، در شبکه فاکسنیوز حاضر شد و از تصمیم رئیسجمهور آمریکا برای فروش جنگندههای افـ۳۵ به ترکیه انتقاد کرد.
یکی از مقامهای کاخ سفید به آکسیوس گفت که ترامپ از این مصاحبه «بهشدت عصبانی» شده بود.
مقام دیگری نیز افزود که ترامپ احساس میکرد «بیبی هیچ حقی نداشت» درباره این موضوع اظهارنظر کند.
ادعای مطرحشده درباره طرح ترور ترامپ در ترکیه
به گفته مقامهای اسرائیلی و آمریکایی، در جریان سفر ترامپ به ترکیه، اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا قرار داد که نشان میداد یک مقام ارشد ایرانی به یکی از همکارانش گفته است ایران باید تلاش کند رئیسجمهور آمریکا را هنگام حضور در آنکارا ترور کند.
این اطلاعات جدید باعث شد سرویس مخفی آمریکا اقدامات احتیاطی بیشتری انجام دهد؛ از جمله اینکه هواپیمای ترامپ را به نسخه قدیمیتر «ایرفورس وان» تغییر دهد.
با این حال، چندین مقام آمریکایی گفتند این اطلاعات تنها از یک منبع به دست آمده و تأیید نشده بود.
یکی از این مقامها گفت: «این بیشتر در حد یک آرزو بود تا یک عملیات اجرایی.»
دو منبع آگاه نیز گفتند سرویسهای امنیتی ترکیه این موضوع را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که هیچ طرح مشخصی برای ترور ترامپ در آنکارا وجود نداشته است.
کاهش شدید محبوبیت نتانیاهو در واشنگتن
در تصویر کلی، نتانیاهو این روزها در واشنگتن بهشدت محبوبیت خود را از دست داده است؛ هم در میان دموکراتها و هم در حلقه نزدیکان ترامپ و پایگاه سیاسی «ماگا».
شماری از مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نتانیاهو را متهم کردهاند که درباره جنگ با ایران پیشبینیهای خوشبینانهای ارائه داده که در عمل محقق نشده است.
روز چهارشنبه، ۱۰۳ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا به کاهش سه میلیارد دلار از کمکهای ایالات متحده به اسرائیل رأی دادند؛ اقدامی که بهطور قابلتوجهی بیسابقه و تند تلقی شد.
یکی از رهبران یهودی نزدیک به حزب دموکرات گفت این رأیگیری کمتر درباره اصل کمکها به اسرائیل بود و بیشتر فرصتی را برای بسیاری از دموکراتها فراهم کرد تا مخالفت خود را با نتانیاهو و دولت او ابراز کنند.
این نارضایتی تنها به دموکراتها محدود نمیشود. جیدی ونس روز چهارشنبه در پادکست جو روگان، برخی اعضای دولت نتانیاهو را متهم کرد که تلاش کردهاند سیاست دولت ترامپ در قبال ایران را تضعیف کنند تا جنگ برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند.
جمعبندی
ماجرای سفر لغوشده نتانیاهو و تلاش ناموفق او برای دیدار با ترامپ، فراتر از یک ملاقات ساده در کاخ سفید بود. این اتفاق نشانه دیگری از تزلزل روزافزون موقعیت نخستوزیر اسرائیل در واشنگتن و افزایش فاصله میان او و بخشهای مختلف ساختار سیاسی آمریکا، از دموکراتها گرفته تا نزدیکان ترامپ و پایگاه ماگا، به شمار میرود.
