گزارش رویترز نشان میدهد که اختلاف مواضع جیدی ونس و مارکو روبیو درباره توافق آمریکا با ایران و حملات اسرائیل در لبنان، فراتر از یک ناهماهنگی مقطعی در دولت ترامپ است و از شکافی عمیقتر در راهبرد سیاست خارجی جمهوریخواهان پرده برمیدارد؛ شکافی که میتواند هم مسیر مذاکرات واشنگتن و تهران را تحتتأثیر قرار دهد و هم رقابت زودهنگام برای انتخابات ۲۰۲۸ را وارد مرحلهای تازه کند.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، گزارش رویترز از آشکار شدن شکافی قابلتوجه در بالاترین سطوح دولت دونالد ترامپ حکایت دارد؛ شکافی که همزمان با تلاش کاخ سفید برای حفظ انسجام در قبال جنگ ایران و توافق اخیر با تهران، خود را در مواضع متفاوت جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، نشان داده است. ونس با انتقاد از حملات اسرائیل به زیرساختهای غیرنظامی لبنان، این اقدامات را مانعی برای روند تنشزدایی میان واشنگتن و تهران توصیف کرد، در حالی که روبیو در سفر منطقهای خود، عملیات نظامی اسرائیل را واکنشی مشروع به اقدامات حزبالله دانست و از آن دفاع کرد. این تفاوت رویکرد، از نگاه تحلیلگران، تنها یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه بازتاب دو قرائت متفاوت از سیاست خارجی آمریکا در دولت ترامپ است.
اختلافات تنها به پرونده لبنان محدود نمیشود. ونس در جریان مذاکرات سوئیس، با نگاهی خوشبینانه از آینده روابط تهران و واشنگتن سخن گفت، پیشنهاد مشارکت کشورهای عربی در بازسازی اقتصاد ایران را مطرح کرد و حتی از ایجاد کانالهای ارتباطی امنیتی میان ایران و پنتاگون خبر داد. در مقابل، روبیو در سفر به امارات، کویت و بحرین تلاش کرد نگرانی متحدان عرب را نسبت به توافق کاهش دهد و با رد ایده تأمین مالی بازسازی ایران توسط کشورهای خلیج فارس، تأکید کرد که هیچ توافقی نباید به بهای نادیده گرفتن منافع آمریکا و شرکایش حاصل شود. این دو مأموریت موازی، تصویری از دو راهبرد متفاوت برای مدیریت پیامدهای توافق با ایران ارائه میدهد.
به اعتقاد ناظران، این شکاف ریشه در اختلافات عمیقتر درون حزب جمهوریخواه دارد. ونس نماینده طیفی است که جنگهای پرهزینه خارجی را مغایر منافع آمریکا میداند و بر کاهش مداخلات نظامی تأکید دارد؛ در مقابل، روبیو همچنان به عنوان یکی از چهرههای شاخص جریان مداخلهگرا و حامی سیاستهای سختگیرانه علیه ایران، روسیه و سایر رقبای واشنگتن شناخته میشود. از همین رو، تقابل اخیر بسیاری را به این جمعبندی رسانده که رقابت پنهان برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ از هماکنون در درون دولت ترامپ آغاز شده است.
با وجود این اختلافات، کاخ سفید و وزارت امور خارجه هرگونه شکاف در رأس دولت را رد کرده و بر هماهنگی کامل تمامی اعضای کابینه با دونالد ترامپ تأکید دارند. با این حال، نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس که نشان میدهد تنها ۵۲ درصد جمهوریخواهان معتقدند درگیری اخیر موقعیت آمریکا را تقویت کرده است، از وجود شکافی جدی در پایگاه اجتماعی حزب جمهوریخواه حکایت دارد؛ شکافی که میتواند در ادامه مذاکرات با ایران و نیز رقابتهای سیاسی آینده، بیش از پیش خود را نشان دهد.
