«شی جین‌پینگ» چیزی را می‌داند که «ترامپ» نمی‌داند

فرانسیس فوکویاما؛ نظریه‌پرداز مشهور آمریکایی، پژوهشگر ارشد دانشگاه استنفورد و نویسنده کتاب معروف «پایان تاریخ و آخرین انسان» است. او از مهم‌ترین مدافعان لیبرال‌دموکراسی در دهه‌های اخیر محسوب می‌شود.

به گزارش سرویس بین الملل جماران، فوکویاما در این گزارش استدلال می‌کند که شی جین‌پینگ به‌خوبی دریافته است بزرگ‌ترین نقطه ضعف آمریکا امروز، نه قدرت چین، بلکه «خودتخریبی داخلی آمریکا در دوران ترامپ» است. به باور او، چین دیگر نیازی ندارد مانند گذشته برای تضعیف آمریکا هزینه سنگینی بپردازد، زیرا ترامپ عملاً روند افول آمریکا را شتاب بخشیده است.

فوکویاما سفر اخیر ترامپ به پکن را نمادی از تغییر موازنه قدرت میان دو کشور می‌داند. او می‌نویسد این سفر «تحقیرآمیز و دردناک» بود، زیرا نشان داد آمریکا دیگر از موضع قدرت با چین سخن نمی‌گوید.

به گفته نویسنده، ترامپ در شرایط ضعف داخلی، تورم، کاهش محبوبیت و بحران جنگ با ایران وارد پکن شد؛ در حالی که شی جین‌پینگ، پس از موفقیت در جنگ تجاری و حفظ رشد صادرات چین، در موقعیتی بسیار قوی‌تر قرار داشت.

فوکویاما معتقد است ترامپ تقریباً بدون دستاورد واقعی از چین بازگشت. توافق‌های اعلام‌شده، محدود به وعده خرید تعداد محدودی هواپیمای بوئینگ و محصولات کشاورزی آمریکا بود؛ وعده‌هایی که حتی خود چین نیز آن‌ها را به‌طور رسمی تأیید نکرده است. با این حال، ترامپ طبق معمول این سفر را «یک موفقیت بزرگ» معرفی کرد.

اما از نگاه فوکویاما، مسئله مهم‌تر رفتار و نمادهای دیپلماتیک این سفر بود. او می‌گوید چین عمداً ترامپ را در موقعیتی پایین‌تر قرار داد.

فوکویاما توضیح می‌دهد که ترامپ تصور می‌کند رهبران اقتدارگرا مانند خودش تحت تأثیر چاپلوسی قرار می‌گیرند، اما رهبران چین روابط را صرفاً بر اساس قدرت و منافع ملی تعریف می‌کنند، نه احساسات شخصی.

او همچنین می‌نویسد ترامپ ارسال بسته ۱۴ میلیارد دلاری تسلیحاتی به تایوان را متوقف کرده و عملاً این جزیره را به یک «ابزار چانه‌زنی» در مذاکرات تجاری با چین تبدیل کرده است.

افول آمریکا از نگاه فوکویاما

مهم‌ترین بخش گزارش جایی است که فوکویاما مستقیماً درباره «افول آمریکا» سخن می‌گوید. او معتقد است چینی‌ها به‌خوبی فهمیده‌اند که افول آمریکا، نتیجه مستقیم ظهور ترامپ از سال ۲۰۱۶ به بعد است.

به باور فوکویاما، ترامپ عملاً هر کاری انجام داده تا آمریکا را در برابر چین ضعیف‌تر کند:

ترامپ جامعه‌ای را که از قبل هم دچار شکاف بود، بیش از هر رئیس‌جمهور دیگری دوقطبی کرده است.

بودجه تحقیقات علمی پایه را کاهش داده و به دانشگاه‌های آمریکایی، که زمانی بهترین دانشگاه‌های جهان بودند، حمله کرده است.

آمریکا را وارد جنگی غیرضروری در خاورمیانه کرده که ذخایر تسلیحات پیشرفته این کشور را فرسوده و تحلیل برده است.

ترامپ و اطرافیانش آشکارا گفته‌اند که بزرگ‌ترین تهدید برای آینده آمریکا نه چین و روسیه، بلکه رقبای داخلی آن‌ها، یعنی دموکرات‌ها هستند.

او متحدان قدیمی آمریکا را تحقیر کرده و حتی علیه نزدیک‌ترین شرکای واشنگتن تعرفه تجاری اعمال کرده است.

به گفته نویسنده، ترامپ مدام ادعا می‌کند آمریکا بیش از هر زمان دیگری مورد احترام جهان قرار گرفته، اما واقعیت تقریباً برعکس است. امروز هم متحدان و هم رقبای آمریکا، این کشور را بازیگری غیرقابل پیش‌بینی، عامل بی‌ثباتی جهانی و حتی تا حدی مایه تمسخر می‌بینند.

فوکویاما می‌گوید آمریکا در دوران ترامپ بیش از گذشته شبیه یک «دولت یاغی» شده که به بی‌نظمی جهانی دامن می‌زند.

جمع‌بندی گزارش

جمع‌بندی اصلی فوکویاما این است که شی جین‌پینگ نیازی به رویارویی فوری با آمریکا ندارد، زیرا آمریکا تحت رهبری ترامپ در حال تضعیف خودش است.

فوکویاما معتقد است چین احتمالاً در دوران ترامپ به تایوان حمله نخواهد کرد، چون شی ترجیح می‌دهد اجازه دهد روند افول آمریکا ادامه پیدا کند.