به گزارش جماران، غلامرضا نوری با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری با موضوع امنیت غذایی و تداوم تولید کشاورزی، به پرسشها در اینباره پاسخ گفت. متن گفتگو به این شرح است:
مجری: در شرایطی که کشور با فشارهای بیرونی و محاصره اقتصادی مواجه است بخش کشاورزی و تولید داخلی در خط مقدم خودکفایی و خنثی سازی فشارها قرار دارد و با این حال کشاورزان و بهرهبرداران ما در این مسیر با دغدغههای جدی و البته روزمره از جمله محدودیت تامین نهادهها نرخ خرید تضمینی محصولات تامین سوخت و چالشهای ناشی از تغییر اقلیم دست و پنجه نرم میکنند، قصد داریم در برنامهای که خدمت شما هستیم هم راهکارهای وزارت جهاد کشاورزی را برای عبور از تنگناهای ناشی از محاصره بررسی کنیم و هم مطالبات واقعی تولید کنندگان و دغدغههای معیشتی مردم را درباره قیمت اقلام اساسی پیگیری کنیم.
سوال: اگر موافق هستید از بحث تحریمهای دشمن و محاصره اقتصادی به ویژه آغاز کنیم اینکه تاثیرگذار بوده و چه اقداماتی را وزارتخانه در ماههای گذشته انجام داده برای خنثی کردن آثار این تحریمها و محاصره؟
نوری: به هر حال هر فعل و انفعالاتی که در حوزه بین المللی یا داخلی اتفاق میافتد قطعاً تحت تاثیر قرار میدهد اقدامات را این حتماً اتفاق میافتد، اما آنچه که ما الان شاهد آن هستیم و اتفاقی که در کشور ما افتاد خدا را شکر که توانستیم به این شرایط سختی که دشمنان بر ما تحمیل کرده بودند غلبه کنیم و در حوزه کشاورزی مستحضر هستید بر اساس آخرین آمار منتشره این بخش دارای رشد مثبت ۲.۳ درصدی است در ارزش افزوده و حدود ۵ واحد درصد رشد را نشان داده و حدود ۷۰ هزار شغل را افزایش داده در سال گذشته و سه ماهه اول امسال.
بنابراین نشان میدهد که بخش کشاورزی توانسته بر این شرایط فائق آید البته این تنها بخش کشاورزی نیست کشوری که مردم آن این چنین پای کار هستند در میدان هستند در صحن حضور دارند و دولت آن پای کار است پای مردم پای کشور است بقیه قوهها قوه قضاییه کمک میکند دولت را قوه مقننه در تعامل و همکاری است نیروهای مسلح با چشمان تیزبین خودشان مراقب کشور هستند در یک همچین کشوری قطعاً یک قوه قوی به وجود میآید و آن میشود ایران قوی که توانست بر این مشکلات تاکنون فائق آید و در حوزه بحث معاصره و محدودیتهایی که ایجاد میشود، من باید عرض کنم که جمهوری اسلامی ایران دارای همسایگان زیادی است و ظرفیتهای متنوعی وجود دارد.
ضمن اینکه ما با دولتهای همسایه خود ارتباطات نزدیک و گرم و صمیمی داریم این ارتباطات در خصوص ملتها و در بین ملتها بسیار قویتر از ارتباط بین دولتها است یعنی اشتراکاتی که با مردمان کشورهای همسایه اطراف داریم اشتراکاتی که در دین مذهب قومیت زبان و حتی قبیلهای بین کشورهای همسایه و دوروبرداری یک علقه خاصی را به وجود آورده که به هیچ وجه اجازه نمیدهد کسانی از آن طرف دنیا بیایند و به عنوان یک عنصر خارجی این ارتباطات را دچار اختلال کنند.
بنابراین الحمدلله همه ارتباطات برقرار است موانع برداشته میشود، اما من منکر این نیستم که این تغییرات و این اتفاقات روی هزینهها تاثیر ندارد قطعاً تاثیر دارد و قیمتهای تمام شده را برای تجار ما در صادرات افزایش میدهد در واردات هم همینطور ولی آنچه که هدف دشمنان بوده خدا را شاکریم که آن اهداف محقق نشد و ایران ما خیلی قوی و استوار ایستاد و به این نقطهای رسید که دنیا دارد آن را تحسین میکند این تاب آوری را این مقاومت را و این شجاعت ملت ایران را.
سوال: مردم میتوانند نقشی ایفا کنند در این میان در موضوع مرتبط با جهاد کشاورزی و اقدامی که شما انجام میدهید؟
نوری: قطعاً اولاً به طور کلی وقتی از ایران قوی صحبت میکنیم مهمترین مولفش همین مردم شریف و بزرگوار ایران هستند و همین حضورشان در صحنه مهمترین مولفه ایران قوی است و پشتوانه همه نیروهای مسلح ما همه خدمتگزارانشان در دولت و گروههای دیگر است، اما در حوزه کشاورزی و امنیت غذایی به خصوص نقش ایفا کردن مردم عزیز اینکه ما در همان شروع جنگ ۱۲ روزه در خدمت شما در همین مجموعه اعلام کردیم که مردم نگران امنیت غذایی خودشان نباشند نگران وجود کالاهای کشاورزی و مواد خوراکی نباشند تحت هر شرایطی تامین خواهیم کرد و مردم عنایت داشتند واقعاً به این موضوع توجه فرمودند و این خیلی کمک کرد ما را در برنامهریزیها یعنی نه خرید هیجانی اتفاق افتاد نه صفی جایی شکل گرفت نه فروشگاهی تخلیه شد مردم به زندگی عادیشان ادامه دادند و بازار و تولید و تامین هم شرایط عادی را توانست برقرار کند و بازار را تامین کرد یعنی این عنایت مردم این همراهیشان و این لطفشان و این اعتمادشان به دولت و خدمتگزاران خودشان خیلی کمک کرد ما را در تنظیم امور و البته که مسئولیت ما را هم صد چندان کرد.
سوال: ما چه ظرفیتهایی داریم در حوزه کشاورزی و این ظرفیتها احتمالاً برخی از این ظرفیتهایی که کمتر بهش توجه میشد در این ایام به برکت محاصره و یا تحریمها توجه بیشتری شد چقدر وجود این ظرفیتها کمک کرده برای مدیریت این شرایط؟
نوری: وقتی شرایط یک مقدار سخت میشود انسان بازبینی میکند توانمندیهای خودش را داشتههای خودش را و ما هم در این شرایط بیشتر به این نتیجه رسیدیم که توانمندیهای داخلی مان تولید کنندگانمان مهمترین سرمایه ما هستند و همین توجهات باعث شد که تولید کنندگان داخلی ما بیشتر از شرایط صلح فعالیت کنند به عنوان مثال من عرض میکنم تنگه هرمز و خلیج فارس مرکز ثقل این درگیریها بود حتی بعد از جنگ ۴۰ روزه هم آنجا جنگهای نامنظم ادامه داشت، اما به برکت فعالیت همین صیادین شیردل ما در آنجا ما یک اتفاقات جدیدی رقم خورد آنجا حدود ۳۵ درصد صید ماهی از آبهای دور و دریاهای آزاد افزایش پیدا کرده به طور قابل توجهی ما نیاز خودمان را تامین کردیم و تقریبا از واردات ماهی تن برای کارخانهها بینیاز شدیم یا حدود ۳۵ درصد پرورش میگو رشد داشت، درست در نقطهای که مرکز ثقل این حوادث بود.
این نشان میدهد که ما ظرفیتهای بسیار بالایی را داریم و خصوصاً ظرفیتهای انسانی که در مواقع سختی و اتفاقاً بیشتر پای کار هستند بیشتر حضور دارند و همین را میتوانیم در بقیه حوزهها نه اینکه صرفاً در جنوب و یا در شیلات ما میدانید که زیرساختهای انرژی ما تهدید شد و مردم عزیز زنجیره انسانی دور نیروگاهها تشکیل دادند و در آن ایام خیلی خطرناک بود برای واحدهای مرغداری ما جوجه ریزی ریسکش بسیار بالا بود، اما همه این ریسک (احتمال خطر) را پذیرفتند و پای کار ماندند آیا کار ایران و تولید کردند بدون اینکه ذرهای آسیب به تولید برسد و بازار دچار نقصان شود در حالی که یک برکت جدیدی هم به وجود آمد و در زیر همین جنگ و بمباران ما در تولید گوشت سفید مرغ بینیاز شدیم و از واردات آن بینیاز شدیم و از کشور وارد کننده تبدیل شدیم به یک کشور صادر کننده. یعنی امسال، همان اوایل ما فقط ۲۴۲ تا تک تن مرغ وارد کردیم و بعد از آن نزدیک به ۱۰ هزار تن مرغ را صادر کردیم.
یعنی این ظرفیتها کاملاً شکفته شد و پای کار بودن مردم پای کار بودن دولت و این حس همدلی و انسجام واقعاً خودش را نشان داد و ما در بخش کشاورزی و امنیت غذایی این را کاملاً حس کردیم که وقتی به توان خودمان متکی میشویم و به داشتههای خودمان توجه میکنیم اتفاقات خیلی خوبی میافتد این حالا فقط در مورد گوشت مرغ نیست در بقیه حوزهها هم اتفاق افتاده ما نزدیک به سه و نیم میلیون تن کالا در همین هفت ماه صادر کردیم در کشور نزدیک به ۳ میلیارد دلار ارزش صادرات محصولات کشاورزی است که در هفت ماهه امسال صادر شده کشوری که بر علیه آن جنگ تحمیل کردن آن را تحریم کردند و آن را محاصره کردند که در آن قحطی اتفاق بیفتد و مردم از گرسنگی عاصی شوند در این کشور ما تا به امروز در زیر همین تحریم و در همین محاصره سه و نیم میلیون تن صادرات به ارزش ۳ میلیارد دلار را در حوزه کشاورزی فقط داشتیم.
سوال: الان وضع تامین نهادههای تولید چطور است؟
نوری: کاملاً عادی است و نهادههای دامی الان به وفور در کشور وجود دارد من این را عرض کنم که حتی از زمانهای که در گذشته داشتیم الان موجودی کالاهای اساسیمان و نهادههای دامیمان بیشتر از آن زمانها هستند، چون تدابیر لازم قبل از شروع جنگ بعد از جنگ انجام گرفته ما وفور کالا را در کشور داشته باشیم و سطح ذخایرمان را هم ارتقا دادیم.
سوال: این طرح تولید عرضه گوشت مرغ در وزن و سن بهینه اقتصادی را آغاز کردید، از دی ماه آغاز میشود. درست است؟ چه میزان فکر میکنید در کاهش ضایعات و صرفهجویی در مصرف نهادهها اثرگذار خواهد بود؟
نوری: بسیار نکته مهمی را اشاره کردید ن یک توضیح مختصر فنی در این حوزه بدهم در دنیا عموماً الان مرغ کاملی که شما در بازار میبینید حدود یک و نیم کیلوگرم وزن دارد و ایران شاید از نادرکشورهایی است که مرغهای دو و نیم کیلویی و ۳ کیلویی خیلی بازارپسندی دارد و خرید میشود و قبلاً هم که مرغ وارد میشد در کشور خاطرتان است که مرغهای ۱ و ۴۰۰ بود استاندارد وزنشان این علت دارد که چرا مرغ را در حدود یک و نیم لاشه مرغ آماده طبخ عرضه میکنند یا حدود دو کیلوگرم وزن زنده چند دلیل فنی دارد اولاً مرغ برای اینکه بعد از حدود ۴۲ روز زنده بماند و رشد کند نیازمند یک سری داروها و واکسنهایی است که مختص اواخر عمر و بعد از آن ۴۲ روزگی است. وقتی مرغ در این سن کشتار شود دیگر نیازی به گرفتن آن دارو و واکسن نیست دلیل دوم این است که خیلی به صرفه جویی کمک میکند مرغ تا حدود ۴۰، ۴۲ روزگی بیشتر پروتئین را ذخیره میکند در بدن خودش و مفید است برای تغذیه و اگر فرض کنیم که برای ذخیره یک کیلوگرم پروتئین یک کیلوگرم دان مصرف میکند بعد از این وزن و بعد از این سن ۴۲ روزگی حدوداً شروع میکند بیشتر برای ذخیره چربی و برای اینکه یک کیلوگرم چربی در بدن مرغ ذخیره شود.
حدود ۲ کیلوگرم یعنی دو برابر آن غذای مورد نیاز برای تولید پروتئین باید غذا بخورد پس هم غذای بیشتری میخورد در عین حال به جای پروتئین بیشتر چربی تولید میکند و واکسن و داروهایی را میگیرد که به کشتار و به روز کشتار نزدیکتر است همه اینها دلایلی است برای صرفهجویی و سلامت بنابراین انشاالله با یک عزم ملی به جهت هم صرفه جویی و خصوصاً سلامت جامعه که آن داروها و واکسنها مصرفش به حداقل برسد و پروتئین بیشتری را مردم بتوانند از این وزنها دریافت کنند و در عین حال برای چرخش فعالیتهای مرغداریهایمان هم یک درصد قابل توجهی را بهبود خواهد داد و یک فعالیت اقتصادیتری را برای کشور رقم خواهد زد در تولید گوشت مرغ و از همه مهمتر سلامتی است که برای جامعه به ارمغان خواهد آورد انشاالله.
من از همین جا هم درخواست دارم از مردم عزیز که انشاالله فرهنگ مصرف این اندازه مرغ که حدود یک و نیم کیلوگرم در حقیقت مرغ آماده طبخ خواهد بود این وضع را انشاالله استقبال کنند از آن در بازار تا بتوانیم به این سمت حرکت کنیم مرغ اندازه، همین مرغ وزن استاندارد یک و نیم کیلوگرمی است که به مزایای آن هم اشاره داشتم.
سوال: به تثبیت قیمت فکر میکنید؟ کمک میکند؟ نه الان خیلی زود هنگام است، مثلاً برای شب عید فکر میکنید که اثرگذار باشد در بازار؟
نوری: در هر اندازهای مرغ تولید میشد، ما این تنظیمات را انجام داده بودیم که برای ماه مبارک رمضان و شب عید تولید بالایی را داشته باشیم و بازارمان اشباع باشد از کالاها به ویژه در مرغ که یک کالای پر مصرف است اما وقتی به سمت مرغ اندازه میرویم، طبیعتاً تولیدمان را میبریم بالاتر، چون مرغ در وزن کمتری آن وزن را باید برسانیم در جامعه یعنی روی مصرف تغییری نخواهد کرد اگر به عنوان مثال سرانه مصرف مرغ به فرض ۲۵ کیلوگرم است، همان ۲۵ کیلوگرم خواهد بود، تعداد مرغ فرق خواهد کرد. بنابراین بسته به این طرحی که داریم آمار جوجهریزی هم با آن تنظیم خواهد شد که در میزان جمع مصرف مرغ هیچ ایجاد اشکالی به وجود نیاید.
سوال: در موضوع آرد صنف و صنعت و آن تغییر سازگار تامین گندم این بخش با چه ارزیابی این اتفاق افتاد و خودتان تحلیلتان چیست؟
نوری: این اقدام در راستای قانون بود که باید انجام میگرفت و بر اساس ماده ۶۷ ضوابط اجرایی بودجه ۱۴۰۵ گندم و آرد صنف و صنعت باید به قیمت تمام شده در اختیارشان قرار میگرفت علیحال ما بحث بیسکویت و شیرینی نشاسته و گلوکز را تا مرداد ماه به قیمت حدود ۲۳۸۵۰ تومان دادیم و بعد از آن در حقیقت آزاد شد صنف ماکارونی را با تصمیم ستاد تنظیم بازار تا آبان ماه به قیمت ۲۳۸۵۰ تحویل دادیم، چون وزارت جهاد کشاورزی در حقیقت تحویل دهنده این کالا است و مسئولیت تامین این کالاها و تحویلی که مصوب میشود به چه قیمتی و به چه مقداری تحویل بدهد ولی از آبان ماه باز این صنف آزاد شد که قیمتشان به ۶۰ هزار تومان افزایش پیدا میکند مجوز واردات هم برای این بخش داده شده و تاکنون هم حدود ۲۰۰ هزار تن را وارد کشور کردهاند و به تدریج در بازارگاه در حال فروش است گندم مربوط به نان حجیم هم باز تا آبان به قیمت ۲۳۸۵۰ تومان بود که بعد از این دیگر به قیمت ۶۰ هزار تومان تحویل میشود ولی گندم خبازی با همان قیمت ۹۰۰ تومان کماکان تحویل میشود و هیچ تغییراتی در قیمت گندم خبازی یا آردی که برای نان داده میشود هیچ تغییراتی به وجود نیامده با گندم ۹۰۰ تومانی است و همچنین برای نانواییهایی که نیمه آزادپز هستند در حقیقت یعنی نیمه یارانهای هستند ۲۳۸۵۰ تومان تحویل میشود که این عدد هم حدود ۵۰ هزار تومان یارانه است بعد آن بخش اعظم مصرف کشورمان که حدود ۸۰ درصد مصرف انسانی گندم در خبازی است آن بدون تغییر است و هیچ تغییری در آن به وجود نیامده است.
سوال: پس افزایش قیمت ماکارونی و بیسکویت و نان صنعتی را خواهیم داشت؟
نوری: طبیعتاً بر اساس این ماده اولیهای که دریافت میکنند به اندازه اثر در آن تولید حتماً این افزایش قیمت را خواهند دید.
سوال: این ماجرا راجع به اعمال محدودیت در خرید نان چیست؟ نان قرار است سهمیه بندی شود بالاخره؟
نوری: عرض کردم هیچ تغییری از طرف وزارت جهاد کشاورزی و دستوراتی که به ما رسیده، مصوباتی که به ما رسیده، هیچ تغییری در قیمت گندم و آرد تحویلی برای خبازیها به وجود نیامده است.
سوال: در چند روز گذشته در فضای مجازی گفتند؟
نوری: من هم اطلاع گرفتم از اینها و یک جمع بندی داشتم، البته مسئولیت مستقیم به همکاران دروزارت کشورست، که سخنگویی برای این موضوع انتخاب کردم ولی تا جایی که بنده ورود دارم عرض میکنم، بیشتر این موضوعات فضاسازی رسانهای بوده که گندم سهمیه بندی میشود دو و نیم قرص، هیچ سهمیه بندی نیست و تغییراتی در مبنای قیمت این به وجود نیامده که بخشی را بخواهند آزاد و گرانتر بفروشند.
یک اقدامات اصلاحی را وزارت کشور، همکاران مان در وزارت کشور شروع کردند برای جلوگیری از برخی از تخلفات و انحرافاتی که در برخی از لایههای آرد خبازی و نان وجود داشت و برای اصلاح آنها یک سری اقدامات پایلوتی را انجام دادند، یک گزارشاتی را از آنها گرفتند و نتایج و ارزیابیهایی را ازاین اقدامات پایلوت گرفتند که آن را مبنا قرار میدهند برای اصلاحات، بنابراین مردم نگران نباشند که نه نان سهمیه بندی میشود و نه نانی آزاد میشود، طبق دستور رئیس جمهور که در این حوزه اتفاقی بیافتد که عدد یاقیمت آن افزایش پیدا کند و یارانهای که داده میشد، آن جا کم بشود، باید آن به خود مردم برگردد و پرداخت شود و بدون آن پرداخت طبق دستورات رئیس جمهور هیچ تغییراتی در حوزه نان به وجود نخواهد آمد.
اقداماتی که همکاران در وزارت کشور انجام دادند برای جلوگیری از برخی از تخلفات جزئی در لایههای مختلف و در توزیع نان و کارتهایی که به صورت تکراری میکشیدند برای دریافت نان بیشتر و برای کنترل اینها بود. در این میان یک نگرانی بین روستاییان و عشایر عزیز به وجود آمده که سهمیه نان آنها در بخشی از روستاییان و عشایر آن جا نانوایی نیست و آرد خام به آنها تحویل میدهیم بر اساس اعلام وزارت کشور.
با اطمینان به این عزیزان اعلام میکنم که هر آن چه که همکاران مان در وزارت کشور تایید بکنند حضور و سکونت روستاییان و عشایر عزیزمان را ما حتی حاضریم تا ۴ ماه آینده یعنی تا پایان سال آرد خام آنها را تحویل دهیم و در اختیارشان قرار دهیم، همین آرد یارانهای هم گندم ۹۰۰ تک تومانی را، بنابراین ازاین بابت نگرانی نداشته باشند و آن چه مطرح شد در مورد سهمیه بندی نان، یا آزاد سازی نان و این اتفاقات به کل اینها شایعه بودند و هیچ صحت نداشت، اقدامات صرفا به طور کلی و تخلفاتی بود که در برخی ازاین لایهها انجام میگرفت و اطلاعاتی که من دریافت کردم انصافا خوب بود، این بررسی و این ارزیابی لازم بود و یک جاهایی ما هدررفت داشتیم، بنابراین این یارانهای است که باید به دست مردم برسد و هر گونه انحراف آن و تخلف در این راستا حتما باید جلوی آن گرفته شود.
سوال: اقدام وزارت کشور اثرگذار بوده است؟
نوری: بله چند درصدی هم اثرگذار بوده و حالا بیشتر ارزیابی میکنند، ارزیابیهای اولیه نشان میدهد که یک ۵-۶ درصدی هم جلوی انحراف و هدررفت را گرفتند به صورت پایلوت و معلوم است که میشود گرفت؛ بنابراین مردم عزیز هیچ نگرانی از بابت تامین نان طبق روالی که بوده است هیچ تغییری نخواهد بود.
سوال: قیمت خرید تضمینی گندم مشخص نشده است؟
نوری: هنوز نه، اما امیدواریم در روزهای آتی نهایی شود.
سوال: کشاورزان ظاهرا دچار مشکل شدند؟
نوری: کشاورزان، برگردیم به نکته اول، اعتماد دارند به ما، گفتیم این تاخیر درست در جهت منافع کشاورزان عزیزست و مطمئن هستند قیمتی که مشخص خواهد شد حتما منافع تولیدکنندگان عزیز این جا لحاظ خواهیم کرد و در این زمانی که درست از نظر قانونی تیرماه باید این اعلام میشد ولی قطعا قیمتی که در تیرماه اعلام میشد، خیلی متفاوت از قیمتی است که ان شاءالله به زودی اعلام خواهد شد.
هرچند که ما به اجرای قانون تاکید داریم و جلسات هم از همان زمان تیرماه شکل گرفت، جلسات شورا، جلسات کمیسیون شکل گرفت، اما اختلاف نظرها خیلی فاصله داشت با هم، آن جا ۹ نفر عضو دارد، ۳ نفر عضو دولتی و ۶ نفر عضو غیردولتی آن جا حضور دارند به عنوان نماینده تشکلها و کشاورزان عزیز و اختلاف نظرها به حدی بوده که تا به حدی بوده اینها را نتوانستیم به هم نزدیک کنیم و روی اعلام قیمت به توافق برسیم، اما نظرات خیلی نزدیک شده و امیدواریم در همین روزهای آتی و پیش رو این قیمت هم اعلام شود.
کشاورزان مطمئن باشند که این قیمت به نفع گندمکاران ما خواهد بود و همه هزینههای آنها حتی با آزادسازیهایی که در حوزه برخی از نهادهها صورت گرفته و بخشی از آنها به صورت یارانه دوباره برمی گردد به ذی نفع نهایی و کشاورز ولی ما حتی آنها را هم لحاظ کردیم که حقوق کشاورزان مان زمین نماند و محصول شان به آن قیمت واقعی با یک سود عادلانه بتوانند بفروشند.
سوال: پیشنهادتان به کشاورزان گندمکار این است که نگران نباشند؟
نوری: بله، انشاءالله به کشت و کارشان با اطمینان خاطر ادامه دهند.
سوال: مطالبات گندمکاران کامل پرداخت شده است؟
نوری: بله پرداخت شده است.
سوال: برخی از گندمکاران گلایه دارند از پرداخت، تعدادی از گندمکاران هستند که هنوز به آنان پرداخت نشده است؟
نوری: نه کامل پرداخت شده و با اطمینان این را عرض میکنم و شاید ابهاماتی است که من توضیح میدهم که ابهامات هم برطرف شود.
برای اولین بار بود که در سال گذشته قیمت گندم دچار تغییرات، یعنی یک قیمت ۲۷ و ۵۰۰ تا ۲۹ و ۵۰۰ برای گندم، برای همین گندمی که در سال زراعی گذشته کشت شده بود، سال ماقبل قیمت گذاری کردیم، اما با اتفاقاتی که در اصلاح ارزی در کشور افتاد و یکی از برکاتش برای تولیدکنندگان ما این بود که ارزش واقعی محصولات اینها روشن شد و این اولین جملهای بود که آقای رئیس جمهور در جلسه به ما فرمودند که حالا با این وضع، جو شد کیلوگرمی ۴۴ هزار تومان، شما چطور گندم مردم را می خرید ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان و این مبنای تصمیم گیری جدیدی شد و ما قبل از این که وارد فصل خرید شویم یک تغییراتی را داشتیم و حدود ۲۰ هزار تومان به روی آن عدد اضافه شد و کشاورزان عزیز هم مطمئن باشند، دولتی که این قدر اصرار داشته رئیس جمهورش که حقوق کشاورزان را باید بدهیم و ۲۰ هزار تومان روی هر کیلوگرم گندم که قیمت گذاری شده بود و داشت محصول آن میرسید، اضافه کرده، هیچ وقت نمیآید روی ۳۰۰-۴۰۰ تومان، ۵۰۰ تومان یک ناخنکی بزند روی آن قیمت، این اطمینان داشته باشند، وقتی ۲۰ هزار تومان به روی آن قیمت اضافه شد عدد شد ۴۷ و ۵۰۰ تا ۴۹ و ۵۰۰، چرا این عدد فاصله داشت، ۲ هزار تومان، آن زمانی که قیمت گذاری میشد، در یک شرایط ثابتی، کشور بود و تصمیم گرفت شورا و این سیاست گذاری شورای قیمت گذاری است، که به کیفیت گندم بها بدهیم و تشویق کنیم کاشت گندم کیفی و توجه به کیفیت گندم را، بنابراین این قیمت گذاشته شد که منوط به آئین نامهای شد که براساس آن آئین نامه آزمایشات لازم داده شود تا آن قیمت معمول دقیق مشخص شود؛ چون در آن آیین نامه اصرار بر این شدکه باید هزینه را کشاورز پرداخت بکند و دفاع ما کارساز نبود، بنابراین شده که کشاورز که میآورد محموله را تحویل میدهد، البته این آزمایش به غیر از آن افتی است که به گندم میزنند، الک میکنند.
این آزمایش گلوتن و پروتئین است که انجام میگیرد و یک آزمایش پرهزینه و ۳-۴ میلیون تومانی هم بود و گفتیم برای کشاورز ما صرف نمیکند که یک وانت گندم آورده و ۳ میلیون بدهد به آزمایش که ۲ هزارتومان بالاتر یا هزار تومان پایین تر، بنابراین نه شرایط کشور اجازه داد و عملا این اتفاق نیافتد که این موضوع اتفاق بیافتد؛ بنابراین ما سعی کردیم که همان قیمت بالاتر همان ۲۹ و ۵۰۰ و بعد اعضای شورابه این جمع بندی رسیدند که عدد ۴۸ و ۵۰۰ که منطقی هم بود، متوسط قیمت بود لحاظ شود؛ بنابراین عدد ۴۸ و ۵۰۰ برای خرید گندم ملاک بود و حدود ۵۰ هزار تن گندم بر اساس آن خلوص و افتی که امسال خریداری شده به عدد بیش از ۴۹ هزار تومان پرداخت شده برای آنها، حدود ۶۸۵ هزار تن به عدد ۴۸ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹ هزار تومان پرداخت شده، بسته به کیفیت و خلوص و افت گندم دارد.
حدود یک و نیم میلیون تن بین ۴۸ تا ۴۸ هزار و ۵۰۰ و حدود ۴ و نیم میلیون تن که وزن اصلی این جا بود، ۴۷ و ۵۰۰ تا ۴۸ و ۵۰۰ پرداخت شده و یک و نیم میلیون تن کمتر از ۴۸ و ۵۰۰ به علت آن خلوص و افتی که گندم میخورد و یک عدد که مورد ابهام بود بیشتر آن حق بیمهای که کشاورز باید پرداخت میشد.
سوال: حدود هزار و ۴۷۱ تومان؟
نوری: بله حدود ۷۰۰ تومان، این عدد از کجا آمده، قانون بیمه گندم را اجباری کرده که باید بیمه شود، اگربیمه نباشد و براساس الگو نباشد اصلا خرید ما تصرف در اموال دولتی تلقی میشود، جرم است، باید بیمه شود، کشت از چه زمانی شروع میشود، از مهر شروع میشود.
چون بیمه اجباری است، قانون گذار این تصمیم را گرفته که این از محل مطالبات کشاورز کسر شود، یعنی دولت مهرماه پرداخت کرده، سال بعد در مرداد، شهریور، امسال تا مهر هم کشید، یک سال بعد این پولش را برمی دارد از حساب کشاورز، از آخرین مطالبه اش، بنابراین این کسورات طبق قانون انجام گرفته، قانون تصریح دارد در قانون بودجه که قانون بودجه ارجاع داده به قانون برنامه هفتم که میگوید از محل خرید تضمینی که انجام میگیرد از محل مطالبات کشاورز آن پولی که به جای کشاورز دولت سال گذشته پرداخت کرده الان از حساب کشاورز بردارد؛ بنابراین آن برداشت که سازمان برنامه و بودجه انجام داده از حساب گندمکاران و از محل مطالبات آنها در راستای قانون بوده است.
سوال: گلایه یک بخشی همین بود؟
نوری: بله در جهت قانون بوده و این طور باید نگاه کنیم، نه این که سازمان برنامه این پول را برداشته، بگوییم سازمان برنامه این پول را سال گذشته را داده بود و الان بعد از یک سال پول آن را وصول کرد و تلقی درست، این است و فکر میکنم این ابهامها برطرف شد و باید به فکر محصول جدید به قیمت جدید هستیم.
سوال: پرداخت مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی، چقدر انجام شده است؟
نوری: این هم یکی از موضوعات مهمی است که ما الان با آن مواجه هستیم در سالهای ۴۰۱ و ۴۰۲، واردات مواد غذایی و کالاهای اساسی که به کشور انجام گرفته، براساس برنامه و بودجه ارزی کشور بوده، منتها این بودجه محقق نشده است.
تقریبا هر سالی حدود ۲ میلیارد تخصیصش کمتر از آن برنامه ریزی که بوده اتفاق افتاده، مواد غذایی چیزی نیست که الان تخصیص نیست کالا نیاد، حتما باید میآمد و حتما باید مصرف میشد و این عقب افتاده و این داشت نو و کهنه میشد و حتی ما در طول سال ۴۰۳ و ۴۰۴ از محل انضباط ارزی که بیشتر در قیمت گذاریهای خارجی مان اتفاق میافتاد، این عددی که ۵ و نیم میلیارد دلار بود، حدود یک میلیارد دلار آن را این طوری صفر کردیم و ماند، حدود ۴ و نیم میلیارد دلار و به عبارتی دیگر ۴ و آن ۴ ممیز صفر هفت میلیارد یورو که بعد از آن اصلاح ارزی و بسته شدن کانتر ارز ۲۸ و ۵۰۰ در بانک مرکزی این دیگر قابل نو و کهنه کردن نبود توسط تجار و آن جا متوقف شد و در آن مصوبه هم آوردیم که این یک حقوق مسلم، قانونی و شرعی تجار است که باید پرداخت شود.
آقای رئیس جمهور حدود یک ماه و نیم قبل دستور ویژهای صادر کردند به گروه اقتصادی دولت و آنهایی که باید این را تدوین میکردند و به فکر تامین منابع و راهکارهای آن بودند. کارهای زیادی را انجام دادند و خوشبختانه دارد به نتیجه میرسد که پرداختی آنها نسبت به منابعی که دارد کارسازی میشود انجام بگیرد.
سوال: زمان مشخصی میتوان برای آن تعیین کرد؟
نوری: منوط به تامین منابعی است که از سوی بانک مرکزی به صورت ارزی است که اینها باید تامین و تدارک شود. شاید حداقل من نمیتوانم زمانی بگویم آن جا، ما تاکیدمان این است که این جزو حقوق این افراد است، البته در ازای این ۴ و خوردهای، نزدیک ۸۵۰ و ۹۰۰ میلیون یورویی هم برعکس است که آنها به دولت بدهکارند که عدد تفاضلش در حدود ۳ میلیارد یورو خواهد بود، برخی از اینها کالاها را با ارز ۲۸ و ۵۰۰ آورده بودند که بعد از آزادسازی بوده که با عدد بالاتری فروخته بودند که آنها برمی گردانند و برعکس و همه حساب و کتاب اینها دقیق ارائه شده و امیدواریم با تامین منابع و خصوصا تاکید آقای رئیس جمهور که این بازرگانان خردی که عمدتا هم دچار مشکل شدند و هم تجارت شان متوقف شده و در کار شخصی و تجاری شان هم دچار مشکل شدند با اولویت آنها پرداخت را شروع بکند بانک مرکزی.
بهخصوص تاکیدی که آقای رئیس جمهور داشتند که این بازرگانان خوردی که قطعاً هم دچار مشکل شدهاند هم تجارتشان در حقیقت متوقف شده و در کار شخصی و تجاریشان هم دچار مشکل شدهاند با اولویت آنها پرداخت را شروع کند بانک مرکزی که امیدواریم انشالله هرچه سریعتر اتفاق بیفتد، چون این مشکل برای خود ما هم یک جوری برمیگردد وقتی تجار ما فعالیتشان کم میشود تجارت حجمش میآید پایینتر و کشورهای دولتی ما مجبور هستند که فعالیتشان را افزایش بدهند در حالی که ما دوست داریم که همیشه بخش خصوصی پای کار باشد کما اینکه تا حالا هم خوب پای کار بودند و کشور را کمک کردهاند به تجارت ادامه بدهند.
سوال: این بحث ناترازی انرژی، قطعاً حوزه کشاورزی ما را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد. آیا از الان پیش بینی برای آن دارید که کمتر تاثیر بپذیرد حوزه کشاورزی ما از این ناترازی؟
نوری: بله موضوع انرژی اولاً در مجموع من عرض کنم که بخش کشاورزی کمتر از ۵ درصد مجموع انرژی را در کشور مصرف میکند عددش این است وقتی حالا میخواهیم در موردش بحث کنیم ما و تولید کنندگانمان هم واقف هستند به ناترازیهایی که در کشور وجود دارد مشکلاتی که در کشور ما وجود دارد در حوزه تامین انرژی و همه اینها واقف هستند. بنابراین ما رویه صرفهجویی و مصرف بهینه را به طور جدی به اتفاق تولید کنندگان خود دنبال میکنیم و به همه آنان هم توصیه کردهایم که این صرفهجوییها را داشته باشند و هرگونه هدر دادن این انرژی به انواع مختلف اصلاً قابل پذیرش نیست در این شرایط کشور، اما از طرفی خوشبختانه مسئولان عزیز کشور و شخص آقای رئیس جمهور هم به تامین انرژی تولید بسیار بسیار تاکید دارند و همیشه هم توصیه میکنند که ما بایستی صرفهجویی کنیم تا چرخ تولید بچرخد آن هم چرخ تولیدی که با امنیت غذایی مردم سر و کار دارد، عرض کردم انرژی کمتری را مصرف میکند، اما خیلی مهم است در تامین نیازهای جامعه و مواد غذایی مورد نیاز کشور.
فعالیت مرغداریهای ما، گاوداریهای ما برخی از واحدهای تولیدی و گلخانههای ما دقیق و مستقیم با انرژی مرتبط است. تمهیدهای لازم هم صورت گرفته بعضی جاها که ما احتمال قطعی را میدادیم به دلیل شاید زمستان سخت افزایش به اصطلاح مصرف و کاهش شدید دما در بعضی از نقاط کشور معمولاً افت اتفاق میافتد از شبکه گاز مثلاً قطع میشود در آنجاها ما سوخت جایگزین را در اختیار تولید کنندگانمان قرار دادیم و از طریق وزارت نفت سوخت گازوئیل مورد نیاز آنها تامین شده و ما هم ترغیب کردیم که حتماً این را به صورت احتیاطی داشته باشند، اما در هر صورت عزم دولت هم بر این است که انرژی مورد نیاز بخش تولید به ویژه بخش امنیت غذایی کشور را تامین کند، اما در عین حال ما هم خودمان را مکلف میدانیم که حداکثر بهرهوری و حداکثر صرفهجویی را داشته باشیم.
در اینجا هم از ملت عزیز و شریف و نجیب ایران عزیزمان میخواهم که تولید را و به ویژه تولید کنندگان بخش کشاورزی را که غذای جامعه را تولید میکنند و در این ماههای پیش رو به دلیل برودت هوا احتمالاً با کمبود انرژی روبرو شویم و تولید دچار مشکل شود. انشاالله در صرفهجویی حداکثر همکاری و مساعدت را داشته باشند تا انشاالله چرخ تولید بچرخد و مواد غذایی مورد نیاز جامعه هم کما فی سابق تامین شود، انشاالله.
سوال: فکر میکنم کم کم نزدیک میشویم به آن ایامی که ستادهای تنظیم بازار ماه مبارک و شب عید تشکیل میشود. برنامه شما برای تنظیم بازار آن ایام چیست، به ویژه بحث مهار قیمتها؟
نوری: بله دقیقاً حالا تجربهای که ما در این دولت داشتیم در دو تا عید و ماه مبارک رمضان گذشته خوشبختانه تنظیمات خوبی انجام گرفته و تقریباً هم با کمترین هزینه به دولت این تنظیمات بازار شب عید و ماه مبارک رمضان انجام گرفت محصولات با کیفیتی در اختیار مردم عزیز قرار گرفت امسال هم باز همان تجارب دو سال گذشته را داریم که محصولات با کیفیت و با قیمت مناسب را به وفور در اختیار مردم عزیز قرار بدهیم هم در ماه مبارک رمضان و هم در عید نوروز که انشاالله هم بازارها تنظیم شود و هم قیمتها همین سطح تعادلی خودشان را بتوانند حفظ کنند، چون به قیمتها هم اشاره فرمودید. من عرض کنم که بر اساس آماری که مرکز آمار ایران منتشر کرده تقریباً تورم خوراکیها پایینترین تورم را داشته در چهار ماه گذشته در ماه گذشته عدد تورم خوراکیها ۲.۲ دهم است.
سوال: الان بینندگان ما پای تلویزیون میگویند که خدا رحم کرده که پایینترین این است؟
نوری: ۲.۲ دهم است این آمار مرکز ایران است که این پایینترین تورم در بین گروههای کالایی است باز هم تورم است و ملاحظه میفرمایید که روند حدود ۴ ماه گذشته تقریباً یک ثبات نسبی را به خودش دیده در حوزه کالاهای اساسی و قیمت آنها ما خیلی تلاش میکنیم تاکید داریم که علی رغم اتفاقات و نوساناتی که میافتد در حوزه اقتصاد کلان در بحث ارز و یا بقیه شاخصهای اقتصاد کلان و یا در جاهایی تورم بالاتر میرود که به نوعی بخش کشاورزی هم از آنها متاثر است علی رغم همه اینها ما تلاشمان بر این است که این ثبات نسبی را کماکان بتوانیم ادامه بدهیم و با همین ثبات وارد بازار ماه مبارک رمضان و بازار عید شویم که امیدواریم انشاالله همین اتفاق هم بیفتد، چون از نظر وفور کالا، مهمترین موضوعی که در کالاهای اساسی باید مورد توجه قرار گیرد و اگر آن رعایت نشود، تورم آن خیلی افسارگسیخته میشود، آن وجود کالا است، وفور کالا است و میزان بودن عرضه در بازار است که خوشبختانه ما در عرضه کالاها و محصولات چه این ۸۵ درصدی که در داخل تولید میشود و آن ۱۵ درصدی که باید وارد میکردیم، همه اینها به اندازه کافی تامین شده و ما سال زراعی گذشته افزایش تولید قابل توجهی را داشتیم.
در میوه و محصولهای باغبانی ما نزدیک ۱۱ درصد افزایش تولید داشتیم، درگوشت سفید، در گوشت قرمز ۲ و نیم درصد، در تخم مرغ هم همین طور، عمدتا افزایش تولید داشتیم و در صادرات ملاحظه میفرمایید که نسبت به سال گذشته روند نسبتا خوبی را دارد که حاکی از این افزایش تولیدات است، بنابراین وجود کالا در جامعه و در بازار تضمین شده است. چه آنهایی که مربوط به واردات بود به مقدار کافی و بیشتر از آن وارد کردیم و چه آنهایی که در داخل باید تولید میشد، بنابراین هیچ تورمی در مورد کمبود و عرضه به بازار تحمیل نخواهد شد، چون این حوزه تضمین شده است.
در بحث هزینههای تمام شده و شرایط کشور، بر اساس اعلام مراجع بینالمللی، ۲۳ درصد قیمت کالاهای اساسی و مواد غذایی اصلی در دنیا افزایش پیدا کرده؛ این ۲۳ درصد برای ما بیشتر هم است، چون مسیر ما پر از هزینه و درگیری است، هزینه حملی که به این جا انجام میگیرد، هزینه بیمهای باید پرداخت شود.
سوال: آن ۱۵ کالایی است که داخل استفاده میکنیم؟
نوری: بخشی هم مواد اولیه تولید داخلی است و بنابراین اثر میگذارند و موثرهستند، اینها هزینههایی است که به ما تحمیل میشود و حتما آثارش را میبینیم و مردم این ملاحظه میفرمایند و آن چیزهایی که مربوط به کم و کاستیهای ما بوده، آنها مشخص است و آنهایی که ناشی از تحمیل این هزینهها به کشور بوده، آنها هم مشخص است که چه هزینههایی بر ما تحمیل میشود و امیدواریم با تدبیرهایی که دنبال میشود، سریعتر این هزینهها هم از سر سفره مردم و از سر هزینههای کشور برداشته شود.
سوال: الگوی کشت چه خبر چطور پیش میرود؟
نوری: الحمدالله الگوی کشت از سال زراعی گذشته روند خوبی را گذراند، انشاءالله آمار دقیقش در هفتههای پیش رو امیدواریم منتشر شود، اما حدسم این است که بین ۹۳ و ۹۴ درصد همپوشانی الگوی کشت داریم با آنچه که اتفاق افتاد و این یک اتفاق جدیدی بود و تشکر باید کنیم از کشاورزان عزیزمان که این الگوی کشتی که ابلاغ شده بود رعایت کردند. چون یک دلیل مبنایی هم داشت، ما سال گذشته الگوی کشت را برخلاف گذشته به صورت دستوری از بالا صرفا ابلاغ نکردیم، براساس آب قابل برنامه ریزی که به ما وزارت نیرو داده بود و براساس پتانسیلهای منطقهای یک بار این را تدوین کردیم، رفت سلسله مراتب تا سطح دهستان گذراند و نظرات از کشاورز تا کارشناس و مروج و به بالاتر و دوباره برگشت به وزارت خانه و یک اصلاحات جزئی براساس آن نظرات انجام گرفت، یک مفاهمه خوبی صورت گرفت در مورد الگوی کشت بین برنامه ریزان، محققین، مجریان، مروجین و کشاورزان عزیز ما، بنابراین هم رعایت خوبی انجام گرفت، تنظیمات بازار هم یکی از دلایلش همین رعایت الگوی کشت بود که دقیق تر بود نسبت به سالهای گذشته و هر چقدر بتوانیم این عدد را به صد نزدیک کنیم، همان قدر ان شاءالله موفق خواهیم بود در برنامهریزیهایی که در بخش کشاورزی داریم.
سوال: اگر نکته مهمی باقی مانده که شما مایل بودید، درباره آن بفرمایید، وگرنه درباره افزایش قیمت کود و سم و گلهمندی از کاهش انگیزه کشاورزان بپرسم؟
نوری: درباره افزایش قیمت کودها این را مختصر عرض کنم، چون سوال مهمی است، در اجرای قانون برنامه هفتم که به، اما تکلیف میکند که یارانه باید به ذینفع نهایی پرداخت شود، یارانهای برای کود، بذر داده میشود، این باید برگردد به کشاورز پرداخت شود، بنابراین آن یارانهها حذف نشده و آن را که مصطلح است که میگویند حذف شود، درست است کشاورز مراجعه میکند برای خرید و باید قیمت آزاد را پرداخت کند، اما آن یارانهای که قرار بود به آن کود شیمیایی داده شود، آن برمیگردد به حساب کشاورز واریز میشود.
سوال: نقد به حساب آنان واریز میشود؟
نوری: بله نقد به حساب آنان، تا مهر را تسویه کردیم، چون جدیدا کود ازت به آن اضافه شده، به محض دریافت این یارانهها از سازمان برنامه و بودجه و آنها بر اساس آن فهرست خریدی که انجام دادند، بر اساس الگوی کشت، تایید کارشناسان و خریدی که انجام گرفته، دوباره این عدد برمیگردد و آن یارانه به حساب آن کشاورز واریز میشود.
نکته پایانی اگر اجازه بفرمایید، همانطور که خدمت مردم عزیز قول دادیم که در هر وضعی، غذای لازم برای جامعه را تامین خواهیم کرد، سر قول خود هستیم و به برکت دعای خیر شما مردم تاکنون هم این کار انجام شده و در ماهها و هفتههای پیش رو که منتهی به ماه مبارک رمضان و عید سعید نوروز است، تأمین کالاهای لازم برای جامعه به وفور انشاءالله خواهد بود.