اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، از پایداری ذخایر راهبردی مواد غذایی کشور و پیش‌بینی ذخایر مطمئن برای حداقل ۶ ماه خبر داد. وی با اشاره به تأمین نیازهای غذایی در شرایط بحرانی، اعلام کرد حدود ۸۵ درصد کالری و انرژی مورد نیاز کشور در داخل تولید می‌شود و بخش عمده وابستگی وارداتی به نهاده‌های دامی مربوط است. فتحی همچنین بر نقش واحدهای کوچک روستایی و عشایری در افزایش تاب‌آوری امنیت غذایی تأکید کرد و توسعه کشاورزی دانش‌بنیان، افزایش بهره‌وری و گسترش صنایع تبدیلی را از الزامات پایداری تولید دانست.
به گزارش جماران، اکبر فتحی در گفتگو با شبکه خبر با تبیین مفهوم امنیت غذایی، اقدامات دولت در شرایط بحرانی و جنگ‌های اخیر را تشریح کرد و گفت: اساسی‌ترین تعریف از امنیت غذای این است که غذای کافی، سالم و باکیفیت باید در تمام ایام سال برای آحاد جامعه فراهم باشد.
وی افزود: نمونه بارز این پایداری را در جنگ اخیر و تحولات ماه‌های گذشته شاهد بودیم؛ به‌طوری‌که با وجود شرایط جنگی و بحرانی، هیچ‌گونه کمبودی در فروشگاه‌های کشور احساس نشد و تمامی نیازمندی‌های مردم تأمین گردید. در حالی‌که بر اساس استاندارد جهانی، این امنیت باید در هر شرایط بحرانی، جنگی یا حوادث طبیعی حفظ شود و خوشبختانه حاکمیت توانسته این شرایط را به خوبی مدیریت کند.
معاون وزارت جهاد کشاورزی با برشمردن مؤلفه‌های اصلی امنیت غذایی افزود: اگر بخواهیم مولفه‌های امنیت غذایی را بررسی کنیم، شامل فراهمی غذا، دسترسی به غذا، سلامت غذا و پایداری و توان اکولوژیکی محیط‌های تولید است.
فتحی اضافه کرد: در خصوص فراهمی و تامین غذا، خوشبختانه تولیدکنندگان عزیز ما در زیربخش‌های مختلف با تمهید مقدمات، تامین نهاده‌های تولید و همچنین واردات به‌موقع نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی مورد نیاز، تولید خود را در این شرایط سخت حفظ کرده‌اند. از سوی دیگر، وزارت جهاد کشاورزی به نمایندگی از دولت، ذخایر مطمئن استراتژیک را حداقل برای ۶ ماه از سال در انبار‌های کشور تدارک دیده است تا نگرانی از تامین غذا در شرایط نامساعد نداشته باشیم.
وی با بیان اینکه دسترسی به غذا هم به دسترسی فیزیکی و شبکه توزیع برمی‌گردد و هم به دسترسی اقتصادی، اظهار داشت: دسترسی فیزیکی که به لطف شبکه توزیع کاملاً ملموس بود؛ به‌طوری‌که حتی در ایام جنگ و با وجود سفر‌های فراتر از حد متعارف، استان‌های مسافرپذیر نیز با هیچ‌گونه مشکلی در تامین غذا مواجه نشدند. در حوزه دسترسی اقتصادی نیز حاکمیت همواره تلاش کرده است با ابزار‌های مختلف، قدرت خرید مردم را تقویت کند تا توان تامین غذا را داشته باشند.
فتحی افزود: در بخش سلامت غذا، تولیدکنندگان ما تلاش می‌کنند تا با نظارت دقیق بر مدیریت مصرف نهاده‌های شیمیایی، غذای سالم تولید کنند. همچنین در مبادی واردات نیز بازرسی‌های سخت‌گیرانه‌ای انجام می‌شود تا از ورود غذای ناسالم به کشور جلوگیری شود.
معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزیر جهاد کشاورزی گفت: در نهایت در خصوص توان اکولوژیک و پایداری، ما باید به فکر نسل‌های آینده نیز باشیم و از پتانسیل‌های موجود به گونه‌ای استفاده کنیم که توان اکولوژیک و تاب‌آوری محیط زیست حفظ شود.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به وسعت و پتانسیل بالای کشور در تولید مواد غذایی تصریح کرد: واحدهای کوچک روستایی و عشایری و قطعات کوچک تولیدی در زمینه پروتئین و نشاسته، شاید به لحاظ اقتصاد کلان در تعریف واحدهای بزرگ تولیدی نگنجند، اما به دلیل الزامات پدافند غیرعامل، تاب‌آوری مواد غذایی کشور را به شدت افزایش می‌دهند.
وی با اعلام اینکه ۸۵ درصد کالری و انرژی مورد نیاز کشور در داخل تولید می‌شود و تنها حدود ۱۵ درصد (عمدتاً نهاده‌های دامی) وابستگی به واردات وجود دارد، تأکید کرد: کشوری که ۸۵ درصد پروتئین و انرژی خود را در داخل تولید می‌کند، از تاب‌آوری بسیار بالایی در شرایط عادی و بحرانی برخوردار است و نباید نگرانی از این بابت داشته باشد.
گذر از کشاورزی سنتی به دانش‌بنیان؛ الزامات توسعه پایدار
فتحی با اشاره به محدودیت منابع آب و خاک و رشد جمعیت خاطرنشان کرد: با توجه به محدودیت منابع، امکان افزایش سطح زیرکشت وجود ندارد؛ بنابراین ناچاریم با افزایش بهره‌وری در واحد سطح و دانش‌بنیان کردن فعالیت‌های کشاورزی به سمت توسعه پایدار حرکت کنیم و از کشاورزی سنتی فاصله بگیریم.
وی اقتصادی بودن فعالیت‌های کشاورزی را پیش‌شرط ورود به فناوری‌های نوین دانست و افزود: تولیدکننده باید از سود متعارف بهره‌مند شود تا پذیرای فناوری باشد. در کنار افزایش عملکرد، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. بر اساس آمار‌های مرکز آمار، از مجموع ۱۳۸ میلیون تن محصول تولیدی کشور، ظرفیت مناسبی برای فرآوری ایجاد شده است، اما با توجه به تغییر ذائقه مصرف‌کنندگان، نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر در صنایع تبدیلی هستیم.
فتحی در پایان بر ضرورت توسعه تجارت محصولات کشاورزی تأکید کرد و گفت: تولید مازاد بر نیاز کشور نیازمند بستر مناسب برای تجارت خارجی است تا استمرار تولید و پایداری درآمد تولیدکننده در کنار دولت تضمین شود.
