چین در واکنش به تحریمهای آمریکا علیه پنج شرکت مرتبط با معاملات نفت ایران، اجرای این تحریمها در داخل این کشور را ممنوع کرد.
به گزارش جماران، طبق آمار شینهوا، وزارت بازرگانی چین با صدور یک «دستور مسدودکننده» اعلام کرد تحریمهای آمریکا علیه پنج شرکت چینی نباید در این کشور به رسمیت شناخته، اجرا یا رعایت شود.
این پنج شرکت عبارتاند از پتروشیمی هنگلی (دالیان)، پتروشیمی شاندونگ شوگوانگ لوچینگ، گروه پتروشیمی شاندونگ جینچنگ، گروه شیمیایی هبی شینهای و شرکت شیمیایی شاندونگ شنگشینگ.
آمریکا این شرکتها را به دلیل ادعای مشارکت در معاملات نفتی با ایران در فهرست تحریمهای خود قرار داده و اقداماتی از جمله مسدودسازی داراییها و ممنوعیت انجام معاملات با آنها را اعمال کرده است.
وزارت بازرگانی چین اعلام کرد اقدامات آمریکا، فعالیتهای عادی اقتصادی و تجاری شرکتهای چینی با کشورهای ثالث را محدود میکند و آن را مصداق «اعمال فراسرزمینی» قوانین آمریکا دانست که به گفته پکن با حقوق بینالملل و هنجارهای روابط بینالملل مغایرت دارد.
پکن تأکید کرده است که این دستور با استناد به قوانین چین برای مقابله با اعمال فراسرزمینی قوانین خارجی صادر شده و هدف آن حفاظت از حاکمیت، امنیت و منافع توسعهای چین و حقوق و منافع مشروع شرکتها و شهروندان این کشور است.
این اقدام اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا طبق گزارش دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC)، پالایشگاههای مستقل چینی موسوم به «تیپات» نقش مهمی در خرید و پالایش نفت ایران دارند و آمریکا در سالهای اخیر تحریمهایی را علیه شماری از این پالایشگاهها اعمال کرده است.
اقدام اخیر وزارت بازرگانی چین نخستین مورد استفاده رسمی پکن از سازوکار «دستور مسدودکننده» برای مقابله مستقیم با تحریمهای مشخص آمریکا علیه شرکتهای چینی و ایران محسوب میشود.
داستان تقابل اقتصادی پکن و واشنگتن
تقابل اقتصادی پکن و واشنگتن در سالهای اخیر بارها از سطح اعتراض دیپلماتیک فراتر رفته و به اقدام متقابل تجاری رسیده است.
در سال ۲۰۱۸ و همزمان با آغاز جنگ تجاری دولت دونالد ترامپ علیه چین، پکن در واکنش به تعرفههای آمریکا، بر طیفی از کالاهای وارداتی آمریکایی تعرفههای اضافی وضع کرد. این اقدامات در چند مرحله گسترش یافت و کالاهایی مانند محصولات کشاورزی، خودرو و برخی کالاهای صنعتی آمریکا را دربر گرفت.
چین همزمان مسیر حقوقی را نیز دنبال کرد و در سازمان تجارت جهانی علیه تعرفههای آمریکا شکایت کرد.
پکن در سال ۲۰۱۸ چندین پرونده علیه تعرفههای اضافی آمریکا گشود و استدلال کرد که واشنگتن با اعمال تعرفههای یکجانبه، تعهدات خود در چارچوب مقررات سازمان تجارت جهانی را نقض کرده است. این روند در سالهای بعد نیز ادامه یافت و چین در سال ۲۰۲۵ بار دیگر علیه تعرفههای اضافی آمریکا در سازمان تجارت جهانی درخواست مشورت کرد.
با تشدید فشارهای تحریمی آمریکا، پکن بهتدریج ابزارهای حقوقی و اقتصادی جدیدی برای مقابله با اقدامات فراسرزمینی واشنگتن ایجاد کرد. قانون «ضدتحریمهای خارجی» چین در سال ۲۰۲۱ به پکن امکان داد در برابر تحریمها، محدودیتها و اقدامات تبعیضآمیز خارجی که علیه شرکتها و اتباع چینی اعمال میشود، اقدامات متقابل انجام دهد. این رویکرد نشاندهنده تلاش چین برای جلوگیری از آن چیزی است که پکن «اعمال فراسرزمینی قوانین خارجی» میداند.
اقدام جدید وزارت بازرگانی چین را میتوان در همین چارچوب دید؛ با این تفاوت که اینبار پکن مستقیماً اعلام کرده تحریمهای مشخص آمریکا علیه شرکتهای چینی نباید در قلمرو چین اجرا یا رعایت شوند.
