«صلاح فحص» نماینده جنبش امل در تهران گفت: شک نداشته باشید که جنگ به خاطر همان تفاهمنامه متوقف شد و البته نباید فکر کرد توافقی که میان دولت لبنان و اسرائیل انجام شده، باعث توقف جنگ شده است. ما اکنون شاهد ادامه حملات هستیم و قرار نبود اسرائیل روزبهروز پیشروی کند، اما در عمل این اتفاق افتاده است. بنابراین از نظر ما، آن توافق که بین دولت لبنان و اسرائیل بسته شد، هر چند به شکل مورد انتظار اجرا نشده است، اما تفاهمنامه اسلامآباد تا حد زیادی تأثیرگذار بود و در این موضوع شکی نیست.
به گزارش جماران، نماینده جنبش امل در تهران با بیان اینکه تفاهمنامه اسلامآباد در توقف حملات رژیم صهیونیستی به لبنان نقش اساسی داشت، تصریح کرد: انحصار سلاح باید در اختیار ارتش لبنان باشد اما تا زمانی که ارتش توانایی دفاع از کشور را نداشته باشد، حضور مقاومت ضروری است.
«صلاح فحص» نماینده جنبش امل در تهران، در گفتوگو با ایسنا در آستانه چهلوهشتمین سالگرد ربایش امام «موسی صدر»، دیدگاههای این جنبش درباره تحولات سیاسی و امنیتی لبنان و منطقه، روابط با ایران و همچنین پرونده امام موسی صدر را تشریح کرد.
نماینده جنبش امل در تهران با تأکید بر تداوم مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی گفت تا زمانی که اشغال وجود دارد، مقاومت نیز ضرورت خود را حفظ خواهد کرد.
صالح فحص سه محور اصلی جنبش امل را مقابله با اسرائیل، رفع محرومیت و توسعه اجتماعی و ارتقای وضعیت فرهنگی شیعیان لبنان عنوان کرد.
او در ادامه با تأکید بر اینکه انحصار سلاح باید در اختیار ارتش لبنان باشد، گفت اما تا زمانی که ارتش توانایی دفاع از کشور را نداشته باشد، حضور جریانهای مقاومت ضروری است.
نماینده جنبش امل، نبود وحدت ملی و اختلافات طایفهای را از مشکلات اساسی لبنان دانست و تأکید کرد که وحدت ملی، خود نوعی مقاومت در برابر اسرائیل است.
فحص روابط جنبش امل و حزبالله را «اتحاد کامل» توصیف کرد و گفت با وجود اختلافات سیاسی، حضور در ساختار دولت را برای حفظ و افزایش تأثیرگذاری ضروری میدانیم.
او با اشاره به حملات اسرائیل به جنوب لبنان گفت هدف رژیم صهیونیستی، اشغال جنوب لبنان و خارج کردن شیعیان از این منطقه است اما مقاومت تا زمان پایان اشغال موضوعیت خواهد داشت.
نماینده جنبش امل، روابط این جنبش با جمهوری اسلامی ایران را «بسیار خوب» توصیف کرد و ارتباط میان شیعیان لبنان و ایران را تاریخی و ریشهدار دانست.
فحص با بیان اینکه توافق احتمالی میان ایران و آمریکا میتواند به آرام شدن کل منطقه منجر شود، هشدار داد که در صورت ازسرگیری جنگ، درگیری میتواند سختتر از گذشته باشد.
او تحولات پس از هفتم اکتبر را دارای یک «نقطه سفید» دانست و گفت در پی جنگ غزه، نگاه افکار عمومی و بسیاری از کشورهای جهان نسبت به اسرائیل تغییر کرده و نفرت از این رژیم افزایش یافته است.
نماینده جنبش امل با تأکید بر ضرورت پیگیری پرونده ربایش امام موسی صدر گفت که این پرونده نباید تنها در سالگرد ربایش او مطرح شود و همه، از ایران و لبنان گرفته تا دیگر طرفهای مرتبط، در روشن شدن سرنوشت او مسئولیت دارند.
شرح کامل این گفتوگو به این شرح است:
سؤال: جنبش امل در شرایط فعلی لبنان چه نقشی برای خود تعریف میکند و اولویتهای اصلی آن چیست؟
نماینده جنبش امل: جنبش امل را امام موسی صدر و شهید مصطفی چمران بنیان گذاشتند. اگر بخواهم به صورت خلاصه بگویم، هدف اصلی جنبش امل، دفاع از شیعیان لبنان و رفع محرومیت از مردم این منطقه بوده است. امام موسی صدر وقتی به لبنان آمد، وضعیت شیعیان لبنان را بسیار نامناسب دید. بیشترین مشاغلی که در اختیار آنها بود، کارگری در بندر یا نگهبانی در ساختمانها بود و شیعیان محرومترین طایفه لبنان محسوب میشدند. او این وضعیت را قبول نکرد و معتقد بود لبنان وطن نهایی همه لبنانیهاست.
امام موسی صدر سه محور اصلی را مورد توجه قرار داد؛ محور نخست، مقابله با اسرائیل بود؛ چراکه اسرائیل مرتب به لبنان حمله میکرد، وارد میشد و هر کاری میخواست انجام میداد، در حالی که دولت لبنان توان مقابله با آن را نداشت. بنابراین، تربیت نظامی مردم لبنان برای مقابله با اسرائیل یکی از اهداف اصلی بود. محور دوم، رفع محرومیت و توسعه اجتماعی بود؛ یعنی مدارس، بیمارستانها، راهها، برق، آب و دیگر امکانات مورد نیاز مردم ایجاد شود و مردم لبنان، بهویژه مناطق محروم، پیشرفت کنند و محور سوم نیز ارتقای وضعیت فرهنگی شیعیان لبنان بود.
از لحاظ نظامی نیز مقاومت اصل کار است. اگر مقاومت نباشد، نمیتوان با اسرائیل مقابله کرد. البته فقط ما نباید مقاومت کنیم، بلکه همه کشورهای اطراف اسرائیل باید در برابر آن مقاومت کنند. از همان ابتدا نیز امام موسی صدر بر این موضوع تأکید داشت که مردم باید برای دفاع از خود آماده باشند. جنبش امل از سال ۱۹۷۵ شکل گرفت و پس از آن، در کنار فعالیتهای مقاومتی، فعالیتهای اجتماعی خود را نیز گسترش داد. ما در شهرهای خودمان حتی مدرسه نداشتیم و دانشآموزان مجبور بودند برای تحصیل به شهرهای دیگر بروند. یکی از اقدامات مهم، تأسیس مدارس و مؤسسه «جبل عامل» بود که بسیاری از رهبران مقاومت نیز در آنجا حضور داشتند. همچنین در کنار مدارس، برای تأسیس بیمارستان، ایجاد راهها و رفع محرومیت نیز فعالیت شد.
در ادامه، پس از تأیید شدن ربایش امام موسی صدر، آقای نبیه بری ریاست جنبش امل را برعهده گرفت و جنبش وارد ساختار دولت شد تا بتواند از ظرفیت دولت برای رفع محرومیت از مناطق جنوبی لبنان استفاده کند. در طول این سالها، مدارس، بیمارستانها، شبکه برق و آب و دیگر زیرساختها در جنوب لبنان توسعه پیدا کرد. این اقدامات از جیب شخصی آقای بری انجام نشده، بلکه از طریق دولت و با استفاده از حضور در ساختار دولت انجام شده است. در کنار این اقدامات، مقاومت نیز ادامه داشت و در نهایت در سال ۲۰۰۰ شاهد خروج اسرائیل از جنوب لبنان بودیم. حزبالله نیز از اوایل دهه ۱۹۸۰ شکل گرفت و بیشتر تمرکز خود را بر مقاومت و فعالیت نظامی گذاشت، در حالی که جنبش امل بیشتر به سمت حضور در دولت و ساختارهای دولتی رفت.
در سالهای اخیر و بهویژه پس از آغاز جنگ غزه، اسرائیل حملات شدیدی علیه جنوب لبنان انجام داد. حتی در یک روز، حدود هزار و ۸۰۰ حمله هوایی علیه جنوب لبنان انجام شد. اکنون نیز دهها شهر در جنوب لبنان تحت حملات و اشغال اسرائیل قرار دارند و برخی مناطق به شدت آسیب دیدهاند. هدف اسرائیل این است که جنوب لبنان را اشغال کند و شیعیان را از این منطقه خارج کند؛ چراکه نمیخواهد یک جمعیت شیعه مقاوم و ضداسرائیلی در جنوب لبنان وجود داشته باشد.
سؤال: آیا فکر میکنید این سیاست اسرائیل توانسته مردم لبنان را از مقاومت خسته کند یا این تصور را ایجاد کند که مقاومت و حزبالله عامل مشکلات لبنان هستند؟
نماینده جنبش امل: مشکل اصلی لبنان، طوایف هستند. امام موسی صدر حرف بسیار مهمی درباره این موضوع دارد. مقاومت واقعی در برابر اسرائیل، وحدت ملی است. متأسفانه وحدت ملی در لبنان وجود ندارد و یکی از عواملی که موجب تقویت اسرائیل میشود، نبود وحدت ملی است. ممکن است میان جریانهای مختلف اختلاف نظر وجود داشته باشد، اما این به معنای آن نیست که توافق و همکاری امکانپذیر نباشد.
وی ادامه داد: ما معتقدیم دولت باید نقش خودش را ایفا کند و حزبالله نیز نقش خودش را داشته باشد. ما نیز معتقدیم توافقات نباید به صورت مستقیم با اسرائیل انجام شود.
سؤال: ایران در تفاهمنامه اسلامآباد، راهکاری برای پایان جنگ در لبنان مطرح کرده بود. ارزیابی شما از این تفاهمنامه چیست؟ آیا این تفاهمنامه توانست تأثیری بر تحولات لبنان داشته باشد؟
نماینده جنبش امل: صددرصد تأثیر داشت. شک نداشته باشید که جنگ به خاطر همان تفاهمنامه متوقف شد و البته نباید فکر کرد توافقی که میان دولت لبنان و اسرائیل انجام شده، باعث توقف جنگ شده است. ما اکنون شاهد ادامه حملات هستیم و قرار نبود اسرائیل روزبهروز پیشروی کند، اما در عمل این اتفاق افتاده است. بنابراین از نظر ما، آن توافق که بین دولت لبنان و اسرائیل بسته شد، هر چند به شکل مورد انتظار اجرا نشده است، اما تفاهمنامه اسلامآباد تا حد زیادی تأثیرگذار بود و در این موضوع شکی نیست.
سؤال: چرا دولت لبنان از تفاهمنامه اسلامآباد حمایت نکرد؟
نماینده جنبش امل: در دولت لبنان کسانی حضور دارند که اساساً مخالف مقاومت هستند. بعضی از جریانهای سیاسی لبنان از ابتدا مخالف مقاومت و مخالف جنبش امل بودهاند و اکنون نیز فرصت پیدا کردهاند مواضع خود را نشان دهند.
سؤال: رابطه جنبش امل با دولت لبنان و حزبالله چگونه است؟
نماینده جنبش امل: رابطه ما با حزبالله یک اتحاد کامل است و مشکلی با یکدیگر نداریم. ما خودمان بخشی از دولت هستیم. البته اینکه عضو دولت باشیم به این معنا نیست که باید همه تصمیمات دولت را قبول داشته باشیم. در همه کشورها جریانهایی در داخل دولت هستند که ممکن است با برخی تصمیمات دولت موافق نباشند. ما با دولت همکاری میکنیم و دو وزیر داریم. حزبالله نیز دو وزیر دارد.
ما معتقدیم با وجود اختلافات، اتفاقاً باید در داخل دولت فعالیت کرد، چراکه اگر از داخل دولت خارج شوید، تأثیرگذاری خود را از دست میدهید؛ بهویژه در شرایطی که لبنان با فشارها و حملات مختلف روبهرو است.
سؤال: موضع جنبش امل درباره موضوع خلع سلاح مقاومت و انحصار سلاح در دست ارتش لبنان چیست؟
نماینده جنبش امل: بله، انحصار سلاح باید در دست ارتش باشد، اما به شرطی که یک ارتش قوی داشته باشیم که بتواند از کشور دفاع کند. اگر ارتش لبنان بتواند از کشور دفاع کند، طبیعی است که مسئولیت دفاع را بر عهده داشته باشد، اما من فکر نمیکنم در شرایط فعلی چنین امکانی وجود داشته باشد.
من نمیتوانم درباره حزبالله صحبت کنم، چون خودشان درباره مواضعشان صحبت میکنند. ما معتقدیم انحصار سلاح باید در دست ارتش باشد، اما به شرطی که یک ارتش قوی داشته باشیم که بتواند از کشور دفاع کند که در حال حاضر چنین نیست.
موضوع جنوب لیتانی با شمال لیتانی متفاوت است اما درباره شمال لیتانی باید یک راهبرد مشخص وجود داشته باشد. اکنون اسرائیل حمله میکند. حتی ارتش لبنان نیز مورد حمله قرار گرفته است. در روزهای گذشته ارتش لبنان نیز هدف حملات اسرائیل قرار گرفته است. ما نمیگوییم ارتش لبنان باید به اسرائیل حمله کند؛ موضوع، دفاع از کشور است. اگر اسرائیل وارد خاک لبنان شود، ارتش باید بتواند آن را دفع کند. واقعیت این است که آنچه امروز میبینیم نشان میدهد ارتش لبنان در شرایط فعلی توان کافی برای مقابله با اسرائیل و دفع حملات آن را ندارد. بنابراین همچنان به حضور جریانهایی مانند حزبالله و مقاومت نیاز است.
سؤال: پس شما معتقدید تا زمانی که اشغال وجود داشته باشد، مقاومت نیز ضرورت دارد؟
نماینده جنبش امل: بله. ببینید، مقاومت علت دارد. مقاومت خودش یک فعل نیست؛ علت دارد. اگر اشغال وجود نداشت، مقاومت نیز موضوعیتی نداشت. اصل، اشغال است. تا زمانی که اشغال وجود دارد، مقاومت نیز به صورت طبیعی وجود خواهد داشت. مقاومت برای این است که بتوانیم از کشور، دولت و ارتش خودمان دفاع کنیم و حداقل بتوانیم اشغال را دفع کنیم.
سؤال: شما اشاره کردید یکی از مشکلات اساسی لبنان، اختلافات میان طوایف است. جنبش امل چه نگاهی به این موضوع دارد؟
نماینده جنبش امل: امام موسی صدر میگوید طوایف میتوانند یک نعمت باشند، اما طایفهگرایی میتواند به نقمت تبدیل شود. وجود طوایف و نگاههای مختلف در فرهنگ لبنان میتواند یک ویژگی مثبت باشد، اما اگر یک فرد فقط طایفه خود را ببیند و صرفاً دنبال منافع گروه خودش باشد، این مسئله برای لبنان تبدیل به نقمت میشود.
سؤال: جایگاه جنبش امل در میان مردم لبنان را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا این جایگاه همچنان مانند گذشته است؟
نماینده جنبش امل: نمیتوانیم خودمان درباره جایگاه خودمان صحبت کنیم، اما فکر میکنم جایگاه جنبش امل و بهویژه آقای نبیه بری، در میان طوایف مختلف لبنان مورد تأیید است. البته نمیتوان انتظار داشت همه مردم از یک جریان سیاسی حمایت کنند. در هیچ کشوری چنین چیزی وجود ندارد. بسیاری از مردم از ما حمایت میکنند و ما را تأیید میکنند و بسیاری نیز معتقدند آقای بری حامی لبنان است.
سؤال: رابطه جنبش امل با جمهوری اسلامی ایران چگونه است؟
نماینده جنبش امل: رابطه ما با جمهوری اسلامی ایران بسیار خوب است. ما به جمهوری اسلامی ایران اعتقاد زیادی داریم و همکاری میکنیم. ایران در طول تاریخ کمکهای زیادی به ما کرده است و ما به رهبر، مردم و دولت ایران احترام و اعتقاد زیادی داریم. ارتباط شیعیان لبنان با ایران مربوط به امروز و دیروز نیست. ارتباط تاریخی میان شیعیان لبنان و ایران وجود داشته است. در جنوب لبنان و جبل عامل نیز سابقه تاریخی تشیع و ارتباط با ایران وجود دارد و این ارتباط به قرنها قبل بازمیگردد. بنابراین رابطه جمهوری اسلامی ایران با شیعیان لبنان، بهویژه در جنوب لبنان، رابطهای تاریخی و قدیمی است.
سؤال: آیا به نظر شما دولت فعلی لبنان به دنبال محدود کردن نقش ایران در لبنان است؟
نماینده جنبش امل: دولت لبنان در زمینه ارتباطات خود با ایران اقداماتی انجام میدهد که به نظر من درست نیست. به نظر من لبنان نباید چنین رفتاری با ایران داشته باشد. ایران برای لبنان کمکهای زیادی انجام داده است.
گفته میشود ایران در امور داخلی لبنان دخالت میکند، اما سؤال این است که آیا عربستان سعودی در لبنان دخالت نمیکند؟ آیا آمریکا در لبنان دخالت نمیکند؟ آیا سفیران و مسئولان کشورهای مختلف در لبنان رفتوآمد و فعالیت ندارند؟ چرا فقط درباره ایران گفته میشود که در امور داخلی لبنان دخالت میکند؟
سؤال: برخی مسئولان بارها گفتهاند مشکل لبنان دخالت ایران است و ما هزینههای جنگی را میپردازیم که به ما ارتباطی ندارد.
نماینده جنبش امل: من نمیخواهم از ابتدا بگویم که برخی جریانهای لبنانی با اسرائیل همکاری میکنند؛ چنین حرفی نمیزنم. اما برخی جریانهای سیاسی لبنان از سالها قبل مواضع مشخصی علیه ایران داشتهاند. برای نمونه، «القوات اللبنانیة» و سمیر جعجع مواضع شناختهشدهای دارند و سالهاست که با ایران مخالف هستند. بنابراین نمیتوان انتظار داشت که آنها درباره نقش و جایگاه ایران در لبنان موضع مثبتی داشته باشند.
سؤال: نقش توافق احتمالی میان ایران و آمریکا را در تحولات لبنان و منطقه چگونه ارزیابی میکنید؟
نماینده جنبش امل: من معتقدم اصل کار در همین جاست. اگر توافقی در اینجا انجام شود، کل منطقه امنتر خواهد شد. اگر جنگ تمام شود و میان ایران و آمریکا توافقی صورت گیرد، این موضوع بر کل منطقه و از جمله لبنان تأثیر خواهد گذاشت. این توافق نهتنها تأثیرگذار خواهد بود، بلکه میتواند باعث آرام شدن کل منطقه شود، ولی اگر جنگ دوباره آغاز شود، به نظر من جنگ سختتر از قبل خواهد بود.
سؤال: منظور شما از جنگ، یک جنگ وجودی است؟
نماینده جنبش امل: بله. به نظر من جنگ اکنون نیز یک جنگ وجودی است. آمریکا میخواهد ایران را از بین ببرد و این یک جنگ وجودی است. از ابتدا هم گفتم که آنها نمیخواهند ایران قوی باشد. حتی اگر مسئولان یا افراد دیگری کنار بروند، نباید ایران قوی باشد. آنها میخواهند اسرائیل قویتر باشد. من معتقدم، «هر چیزی که اسرائیل با آن مخالف باشد، میتواند به نفع ما باشد.» مثلاً اگر من با شما توافقی داشته باشم و اسرائیل با آن توافق مخالف باشد، این توافق به نفع ماست. منظورم این است که باید دید اسرائیل با چه چیزی مخالفت میکند.
اسرائیل رژیمی است که به نظر من اهمیتی برای جان انسانها قائل نیست و حاضر است برای رسیدن به اهدافش هزینههای سنگینی به مردم تحمیل کند. خودتان تاریخ را بررسی کنید و ببینید از سال ۱۹۵۰ تا امروز چند کودک و زن اسرائیلی و یهودی کشته شدهاند و در مقابل چند زن و کودک غیر یهودی کشته شدهاند. در غزه حدود ۷۰ هزار نفر کشته شدهاند. آیا این انسانها، زنها و کودکان، انسان نیستند؟ یک کودک یکساله یا دوساله و یک زن چرا باید کشته شود؟ این موضوع در کدام قانون و در کدام دنیا قابل توجیه است؟
سؤال: با توجه به تحولات چند سال اخیر، ارزیابی شما از جنگ و تحولات پس از هفتم اکتبر چیست؟
نماینده جنبش امل: من معتقدم اسرائیل از قبل میدانست که هفتم اکتبر اتفاق خواهد افتاد. به نظر من اسرائیل میخواست به چنین نقطهای برسد تا بتواند حمایت جهانی برای حمله به مناطق مختلف به دست آورد. من شخصاً معتقدم کسی که توانسته دستگاههای پیجر را وارد کند و چنین توان اطلاعاتی داشته باشد، حتماً میتوانسته اطلاعاتی درباره برخی اتفاقات به دست آورد. به هر حال، پس از هفتم اکتبر شاهد بودیم که در روزهای نخست، رؤسای کشورهای مختلف از جمله بایدن و ماکرون به سرزمینهای اشغالی رفتند و از اسرائیل حمایت کردند. اما یک نقطه سفید نیز در این مسئله وجود دارد که باید به آن توجه کرد.
این نکته سفید این است که اگر وضعیت اسرائیل را با قبل از هفتم اکتبر مقایسه کنیم، امروز میبینیم که در سطح بینالمللی تقریباً کسی اسرائیل را قبول ندارد. مردم، ملتها و حتی رؤسای جمهور کشورهای مختلف نسبت به اسرائیل نگاه متفاوتی پیدا کردهاند و نفرت از اسرائیل افزایش پیدا کرده است. این چیزی است که ما امروز شاهد آن هستیم.
سؤال: در مورد موضع اخیر دولت لبنان درباره سفیر ایران و اقداماتی که در این زمینه از سوی آقای نبیه بری برای حل این موضوع انجام شده، چیست؟
نماینده جنبش امل: مخالفان ایران و کسانی که به نوعی از ایران ضربه خوردهاند، این اقدامات را دنبال میکنند. درباره آقای شیبانی سفیر ایران در لبنان نیز بحثهایی مطرح شده و ما هم با برخی اقداماتی که درباره سفیر ایران انجام شده، مخالفیم.
به نظر من، این موضوع از ابتدا به شکل عاقلانهای دنبال نشده است. اینکه یک وزیر تصمیمی بگیرد و بعد مشخص شود رئیسجمهور در جریان نبوده، یا رئیسجمهور بگوید در جریان این تصمیم نبوده است، موضوع عجیبی است و به نظر من عاقلانه نیست. این موضوع باعث شده ما نیز نسبت به این مسائل حساستر شویم. اگر در برابر چنین موضوعاتی بیش از حد سهلگیری شود، ممکن است در آینده اقدامات بدتری انجام شود. اکنون خوشبختانه آقای شیبانی در لبنان حضور دارد و فکر میکنم باید دید در آینده این مسئله چگونه حل خواهد شد.
سؤال: نگاه جنبش امل به تحولات سوریه چیست؟ آیا معتقدید ترامپ در نهایت میتواند سوریه را تحریک کند تا وارد مسئله لبنان شود و علیه حزبالله اقدام کند؟
نماینده جنبش امل: درباره وضعیت فعلی سوریه به طور خلاصه میگویم؛ سوریها خودشان انتخاب کردند و این موضوع مربوط به خودشان است. استراتژی ما این بود که در سوریه دخالت نکنیم. به طور کلی یکی از مشکلاتی که ما با بشار اسد داشتیم، همین بود که چرا ما وارد این مسائل نمیشویم، ولی در جنبش امل معتقدیم ما لبنانی هستیم و به اندازه لبنان و فقط درباره لبنان فعالیت میکنیم.
درباره ترامپ نیز باید بگویم هر چیزی که ترامپ میگوید، الزاماً همان اتفاق نمیافتد. او هر روز صبح یک چیزی میگوید و روز بعد حرف دیگری میزند. تنها چیزی که از ابتدا تا الان تغییر نکرده، موضع او درباره فعالیتهای هستهای ایران و این است که تهران نباید سلاح هستهای داشته باشد. ایران هم از ابتدا گفته که سلاح هستهای ندارد و به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست. به نظر من سوریه در شرایط فعلی در موقعیتی نیست که بخواهد علیه لبنان یا حزبالله وارد جنگ شود. فکر نمیکنم سوریه در شرایطی باشد که بتواند چنین کاری انجام دهد. خودش باید ابتدا مسائل داخلیاش را حل کند و به نظرم میداند چنین اقدامی به نفع جولانی یا به نفع کشورش نخواهد بود.
از طرف دیگر، اگر چنین اتفاقی رخ دهد، باید توجه داشته باشیم که موضوع فقط مربوط به یک جریان یا یک طایفه نیست. حتی بسیاری از لبنانیها، از جمله کسانی که با آمریکا ارتباط دارند، ممکن است با چنین اقدامی مخالف باشند و کشورهایی چون ایران، ترکیه و عراق قطعاً با اینگونه اقدامات مخالف هستند و تلاش خواهند کرد که چنین اتفاقی رخ ندهد.
سؤال: اگر این اقدامات احتمالی فقط علیه شیعیان لبنانی باشد، واکنش گروههای دیگر لبنانی چه خواهد بود، آیا با این حملات موافقت خواهند کرد؟
نماینده جنبش امل: شیعیان لبنان تنها نیستند و به صورت کلی مسئله اینطور نیست که ترامپ هر چیزی بگوید، حتماً اتفاق بیفتد.
سؤال: آینده جنبش امل را چگونه میبینید؟
نماینده جنبش امل: ما بیش از ۵۰ سال است که هستیم. درباره آینده خدا میداند، اما جنبش امل را نمیتوان یک جنبشی دانست که فقط از امروز شکل گرفته باشد. این جنبش از تاریخ امام حسین(ع) و از یک حرکت برای آزادی، رفع محرومیت و نهضت مردم لبنان ریشه گرفته است. اگر این اهداف محقق شده بود، شاید دیگر نیازی به جنبش نبود، اما فعلاً به این سادگی نمیتوان گفت این اهداف محقق شده است. به همین دلیل فکر میکنم جنبش امل استمرار پیدا خواهد کرد. ما هستیم و فرزندان ما نیز هستند. حتی کودکانی که امروز پنج ساله هستند و در پیشاهنگی جنبش امل حضور دارند، این روند را ادامه خواهند داد.
به نظرم جنبش امل همچنان یک جنبش مردمی است و مردم ارتباط زیادی با آن دارند. واقعیت این است که مردم لبنان، بهویژه شیعیان، ارتباط زیادی با جنبش دارند و در میان طوایف دیگر نیز گروههایی هستند که جنبش امل را قبول دارند. احزاب زیادی در لبنان وجود دارند، اما جنبش امل مورد قبول بخش زیادی از مردم لبنان است.
سؤال: با توجه به اینکه به چهل و هشتمین سالگرد ربایش امام موسی صدر نزدیک میشویم، چقدر به روشن شدن سرنوشت و پرونده امام موسی صدر امیدوار هستید و از دیگر سو به نظر میرسد که بحث امام موسی صدر فقط به زمان سالگرد ربایش ایشان محدود شده است؟
نماینده جنبش امل: من یک سؤال دارم؛ اگر خدای ناکرده پدر شما ربوده شده بود و نمیدانستید کجاست، آیا پرونده را رها میکردید چون به نتیجه نمیرسد؟
سؤال: پرسش من نیز این است که چرا این پرونده تاکنون به نتیجه نرسیده است؟
نماینده جنبش امل: درباره پرونده امام موسی صدر عوامل زیادی وجود دارد که ممکن است باعث شده باشد به نتیجه نرسد؛ از جمله عدم همکاریها. امام موسی صدر بنیانگذار مقاومت در لبنان است و یکی از شخصیتهای مهم و اثرگذار در شکلگیری مقاومت و تحولات لبنان بوده است. همچنین ارتباطاتی با انقلاب اسلامی داشت. فکر نمیکنم آمریکا بخواهد مسئله امام موسی صدر را دنبال کند. در این موضوع دلایل مختلفی وجود دارد که نشان میدهد آنها علاقهای به حل این مسئله ندارند. البته ما هم در ایران و هم در لبنان تلاشهایی انجام دادهایم، اما مسئله اصلی در لیبی بوده است. در لیبی نیز اتفاقات مختلفی افتاده است. برخی افرادی مرتبط با این پرونده، از جمله هانیبال قذافی، چندین سال در زندان بودهاند و حتی درباره این موضوع فشارهای زیادی به لبنان و آقای بری وارد شد و متأسفانه این افراد بدون دادن هیچگونه اطلاعات مفیدی از زندان آزاد شدند.
پس از سقوط معمر قذافی حرفهای زیادی در مورد سرنوشت امام موسی صدر مطرح شد. کمیتهای تشکیل شد و افرادی به لیبی رفتند و بازگشتند و درباره پرونده امام موسی صدر مطالب زیادی گفته شد، اما متأسفانه بخش زیادی از این مطالب قابل اثبات نبوده است.
با وجود همه این مسائل، ما همچنان معتقدیم در این قضیه مسئولیت و وظیفه اساسی داریم و باید آن را دنبال کنیم. ما دوست داریم این پرونده به نتیجه برسد. اقدامات زیادی انجام شده و اقداماتی نیز انجام نشده است، اما باید این مسیر ادامه پیدا کند. بحث زنده بودن یا نبودن امام موسی، موضوع دیگری است؛ اما در هر صورت پرونده یک فرد ربودهشده باید مشخص و سرنوشت او روشن شود. متأسفانه همکاری کافی در این مسئله وجود ندارد، بهویژه در سه چهار سال اخیر که جنگ و تحولات لبنان باعث شده فشارهای بیشتری بر منطقه و لبنان وارد شود.
سؤال: به نظر شما اندیشههای امام موسی صدر اگر امروز در جامعه لبنان حضور داشت، چه تغییری ایجاد میکرد؟
نماینده جنبش امل: به نظر من اگر امام موسی صدر امروز حضور داشت، قطعاً وضعیت منطقه به اینجا نمیرسید و در این زمینه مطمئن باشید.
سؤال: به نظرتان چرا ایشان را حذف کردند و علت حذف ایشان چه بود؟
نماینده جنبش امل: امام موسی صدر میتوانست اقدامات بسیار زیادی انجام دهد و طبیعی است که حضور او برای کسانی که مخالف انسانیت هستند، آسیبزا باشد؛ از جمله برای اسرائیل و همانطور که در بالا اشاره کردم، قطعاً اگر اکنون امام موسی صدر حضور داشت، منطقه به اینجا نمیرسید.
سؤال: جوانان و مردم لبنان بعد از گذشت ۴۸ سال چقدر در حال حاضر با اندیشهها و نگاه ایشان آشنا هستند؟
نماینده جنبش امل: برای اینکه اهمیت جایگاه امام موسی صدر را متوجه شوید، باید از مردم لبنان در مورد ایشان سؤال کنید. من اعتقاد دارم ۹۹ درصد لبنانیها امام موسی صدر را قبول دارند و به او اعتقاد دارند، حتی افرادی مانند سمیر جعجع نیز برای امام موسی صدر احترام قائل هستند.
امام موسی صدر در لبنان مورد قبول همه اقشار ملت لبنان بود. شیعیان لبنان نیز از کودکی با نام و شخصیت امام موسی صدر آشنا میشوند. او برای شیعیان لبنان، پس از صدها سال ظلم، ستم و محرومیت، رهبری بود که آمد و مردم را بیدار کرد و نمیتوان او را فراموش کرد و در واقع امام موسی صدر قابل فراموش شدن نیست.
سؤال: به نظرتان دولتهای لبنان و ایران در ارتباط با تعیین تکلیف پرونده امام موسی صدر کوتاهی کردهاند؟
نماینده جنبش امل: ما، همه در قبال روشن شدن سرنوشت امام موسی صدر مسئولیت داریم؛ هم ایران، هم لبنان و همه ما. همانطور که اشاره کردم اقداماتی برای مشخص شدن سرنوشت امام موسی صدر انجام شده است، ولی کوتاهیهای زیادی نیز صورت گرفته است.
سؤال: فکر میکنید اگر اراده جدی در این زمینه وجود داشته باشد، وضعیت این پرونده به نتیجه میرسد؟
نماینده جنبش امل: نمیتوانیم بگوییم حتماً به نتیجه میرسد یا نمیرسد، اما باید این مسئله را بیشتر پیگیری کنیم. باید این مسئله همچنان زنده بماند و فراموش نشود و نباید صحبت در مورد پرونده امام موسی صدر محدود به زمان مشخصی از جمله سالگرد ربایش ایشان باشد.
