با افزایش گلایهها از تمام شدن سریع بستههای اینترنتی، رگولاتوری چند عامل مؤثر بر افزایش مصرف و راهکارهایی برای مدیریت حجم اینترنت اعلام کرده است.
به گزارش جماران، مدتی است گلایه کاربران از تمام شدن زودهنگام بستههای اینترنتی در فضای مجازی بیشتر شده است؛ کاربرانی که میگویند بستهای که پیشتر برای مدت زمان زیادی پاسخگوی نیازشان بود، حالا در فاصله کوتاهتری تمام میشود و همین موضوع این پرسش را ایجاد کرده که آیا شیوه محاسبه مصرف اینترنت تغییر کرده است؟
این موضوع در هفتههای اخیر از سوی رسانهها و کاربران از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به عنوان نهاد ناظر بر اپراتورها، خود اپراتورها و حتی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات پیگیری شد. در میان این پیگیریها، یکی از گمانهزنیهایی که بیشتر از بقیه مطرح شد، ادعای محاسبه مصرف اینترنت بینالملل با «ضریب ۲.۷» بود. اما بر اساس توضیحات رگولاتوری، ضریب ۲.۷ به این معنا نیست که اپراتورها حجم مصرفی اینترنت بینالملل مشترکان را ۲.۷ برابر محاسبه میکنند.
به بیان ساده، اگر کاربری یک بسته ۱۰ گیگابایتی خریداری کرده باشد، همچنان همان ۱۰ گیگابایت ترافیک بینالملل را در اختیار دارد و مصرف یک گیگابایت اینترنت بینالملل نیز یک گیگابایت از حجم بسته او کم میکند؛ نه ۲.۷ گیگابایت.
رگولاتوری تأکید کرده است که حجم بستههای اینترنتی تغییری نکرده و ضریب ۲.۷ به نحوه محاسبه تعرفه برخی خدمات و وبسایتهایی مربوط میشود که مشمول تعرفه ترجیحی داخلی هستند، نه اینکه حجم مصرف واقعی اینترنت بینالملل کاربران ۲.۷ برابر شود. این خدمات شامل وبسایتها و سرویسهایی است که فهرست IP آنها بهصورت دورهای از سوی سازمان فناوری اطلاعات ایران اعلام میشود.
بنابراین، بر اساس توضیحات این نهاد ناظر، خبری از این نیست که اپراتورها یک گیگابایت مصرف واقعی اینترنت بینالملل را از حجم بسته، ۲.۷ گیگابایت کم کنند.
پس چرا بستهها زودتر تمام میشوند؟
رگولاتوری در صفحه مجازیاش (رگولاتک) در پاسخ به شکایتها و گلایههای مشترکان، چند عامل را در این زمینه مؤثر دانسته است؛ عواملی که شاید در نگاه اول چندان به چشم نیایند، اما مجموع آنها میتواند مصرف اینترنت را به شکل محسوسی افزایش دهد.
یکی از مهمترین این عوامل، افزایش حجم محتوای اینترنتی، بهویژه ویدیوها است. کیفیت بالاتر ویدیوها به معنای مصرف حجم بیشتر است و پخش ویدیو با کیفیت بالا میتواند در مدت کوتاهی بخش قابل توجهی از یک بسته اینترنتی را مصرف کند.
از سوی دیگر، بسیاری از مصرفها بدون آنکه کاربر مستقیماً متوجه آنها باشد، در پسزمینه تلفن همراه اتفاق میافتد. بهروزرسانی خودکار برنامهها، پشتیبانگیری خودکار از عکسها و فایلها و فعالیت برخی اپلیکیشنها میتواند بخشی از حجم بسته را مصرف کند؛ حتی زمانی که کاربر تصور میکند استفاده چندانی از اینترنت نداشته است.
رگولاتوری همچنین وجود بدافزار در برخی گوشیها و افزایش سرعت ارتباطی در بسیاری از مناطق را از دیگر عوامل مؤثر بر افزایش مصرف اینترنت عنوان کرده است.
افزایش سرعت البته در نگاه اول باید اتفاق مثبتی باشد، اما میتواند یک اثر جانبی هم داشته باشد، وقتی سرعت اینترنت بالاتر میرود، محتوای سنگینتری در زمان کوتاهتری دریافت میشود و کاربر نیز ممکن است ویدیوها و فایلها را با کیفیت بالاتری مصرف کند؛ در نتیجه حجم بیشتری از داده در مدت کوتاهتری جابهجا میشود.
اگر باز هم حجم بسته با مصرف واقعی نمیخواند، چه کنیم؟
با این حال، توضیحات رگولاتوری به این معنا نیست که هر اختلافی در میزان مصرف را باید طبیعی دانست. این نهاد از مشترکان خواسته است ابتدا مواردی مانند بهروزرسانیهای خودکار، پشتیبانگیری، مصرف ویدیو و وضعیت برنامههای فعال روی گوشی خود را بررسی کنند. اما اگر پس از بررسی همچنان میان مصرف واقعی و حجم کسرشده از بسته مغایرتی وجود داشت، مشترک میتواند موضوع را بهصورت رسمی پیگیری کند.
برای این کار لازم است مستندات و اطلاعات مربوط به مصرف خود را جمعآوری کرده و شکایت را از طریق سامانه ۱۹۵ ثبت کند تا موضوع مورد بررسی قرار گیرد.
هشدار وزیر ارتباطات به اپراتورها
حالا نیز پس از افزایش گلایهها، وزارت ارتباطات بررسی نحوه محاسبه مصرف اینترنت توسط اپراتورها را در دستور کار قرار داده است. سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با تأکید بر اینکه اپراتورها موظفاند مصرف اینترنت مشترکان را دقیقاً مطابق تعرفههای مصوب محاسبه کنند، اعلام کرده است که هیچ اپراتوری حق ندارد حتی یک واحد ترافیک بیشتر از میزان واقعی و خارج از نرخهای مصوب از مشترکان دریافت کند.
وزیر ارتباطات همچنین از ورود سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به موضوع و بررسی نحوه محاسبه مصرف اینترنت در اپراتورها خبر داده و تأکید کرده است که در صورت اثبات تخلف، با اپراتور متخلف برخورد خواهد شد.
هاشمی اعلام کرده است که گزارش اپراتورها درباره نحوه محاسبه مصرف اینترنت شنبه آینده دریافت و بررسی خواهد شد.
بنابراین، هنوز نمیتوان درباره علت تمام شدن زودهنگام بستههای اینترنتی با قطعیت قضاوت کرد؛ چراکه بخشی از افزایش مصرف میتواند به نحوه استفاده کاربران مربوط باشد و بخشی دیگر نیازمند بررسی دقیق نحوه محاسبه ترافیک از سوی اپراتورهاست. حالا باید منتظر ماند و دید بررسیهای رگولاتوری و گزارش اپراتورها، سرانجام کدامیک از این دو احتمال را تأیید میکند.
تا زمان مشخص شدن نتیجه بررسیها، کاربران میتوانند با چند اقدام ساده از جمله کاهش کیفیت ویدئوها گرفته تا محدود کردن مصرف پسزمینه برنامهها و بهروزرسانی خودکار جلوی بخشی از مصرف پنهان اینترنت را بگیرند و در صورت مشاهده مغایرت، موضوع را از مسیر سامانه ۱۹۵ پیگیری کنند.
