گروه اقتصاد و درآمد: این میزگرد که در ادامه مجموعه گفتگوها با موضوع ایمنی و سلامت کار برگزار میشد به بحث و تبادل نظر درباره مهمترین عوامل نقص در مدیریت ریسک پروژههای ساختمانی گذشت.
مصطفی بختیار مدرس و سرممیز سیستمهای مدیریتی در شروع صحبت گفت: اینکه سازمانها در زمینه ایمنی شکست میخورند و حوادث اتفاق میافتد بخاطر نداشتن دانش نیست بلکه بخاطر عدم استفاده از دانشی است که دارند.
موضوع رعایت نکات ایمنی شعور متعارفی نیست که به افراد واگذار کنیم، بلکه بسته به موقعیت باید برای آن برنامه و طرح و ایده داشته باشیم. توجه و رعایت اصول ایمنی بسیار ساده است و پیچیدگی ندارد اما دشوار است چون با انسان سروکار دارد و باید همه افراد را به رعایت این نکات ملزم کرد.
مهندس فریدون رفعتی که تجربه کار در پروژههای کلان عمرانی در کشورهای اروپایی را دارد اعتقاد دارد باید از سال دوم دانشکدهها کاراموزی اجباری برای دانشجویان را شروع کنیم، زیرا این دانشجویان وقتی در کارگاه به طور مستقیم مشکلات را نبینند و پس از آن در دانشگاه دانش و آموزش ایمنی را نبینند درک درستی از اهمیت این موضوع نخواهند داشت. وی تاکید کرد کارگاهها برای دانشجویان بهترین محل آموزش است که میتوانند در آن حضور داشته باشند.
رضا حکمتشعار عضو هیات علمی دانشگاه و مدیرگروه ایمنی و بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی سبزوار در تکمیل صحبت مهندسان ساختمان و کارشناسان ایمنی گفت آموزش صرف در بسیاری از موارد نمیتواند گرهگشا باشد بلکه باید با فرهنگسازی موضوع ایمنی را برای افراد از سنین کودکی روشن کنیم.
وی با تاکید بر اینکه مسئولین باید با راهکارهایی شاخصهای انگیزشی را در افراد بیدار کنند گفت متاسفانه اولویت ایمنی و فرهنگ آن به درستی در بین مسئولین ما جا نیفتاده است.
سپس با ذکر یک مثال به بیان این موضوع پرداخت. حکمتشعار گفت: وقتی مدیر ایمنی و بهداشت در یک پروژه بزرگ بودم و یک روز بخاطر عدم رعایت موارد ایمنی جلوی کار را گرفتم تحت فشار قرار گرفتم که چرا یک پروژه بزرگ و ملی را متوقف کردی؟ متاسفانه ارزش جان انسانها آن گونه که باید مورد توجه قرار نمیگیرد و بسیاری از پیمانکاران میخواهند به هر نحوی سازهها را پیش ببرند و پروژه را بدون توجه به جان انسانهایی که دچار حادثه میشوند به اتمام برسانند.
محبوبه پدرامنیا، معمار نیز درباره علل وقوع حوادث کار گفت: بروز حوادث عموما به این دلیل است که مالک و پیمانکار ارزیابی جداگانهای با کیفیتهای متفاوت برای ریسک انجام میدهند که این موضوع رفتارهای متناقض را شکل میدهد چون ریسکها متفاوت میشوند.
مثل گودهای کمعمق رها شده که ایمن سازی نمیشوند چون کارفرما و پیمانکار باهم ارزیابی یکسانی ندارند و نحوهی برخورد آنها بین پرهیز از ریسک و پذیرفتن ریسک متغیر است. اما اگر بتوان مدیریت ریسک در پروژهها را انجام داد این مشکل حل میشود.
امیرحسین کشاورز متخصص حوزه ایمنی و آتشنشانی به تناقض پدافند غیرعامل و سازمانهایی مثل آتش نشانی که میخواهند در پروژه های کلان مدیریت ریسک را انجام دهند اشاره کرد و خواستار پرداختن بیشتر به آن شد.
وی همچنین به جای خالی مباحث ایمنی در دانشگاهها و رشتههای مهندسی ساختمان اشاره کرد و گفت فرهنگ ایمنی در سرفصلهای دانشگاهی و درسی رشتههای مرتبط وجود ندارد.
محبعلی نیز در ادامه به بحث کاهش هزینههای پروژه اشاره کرد و گفت: مدیریت ریسک یک رویکرد مهم مدیریت کیفیت است که میتواند بطور بسیار مشخص هزینههای پروژه را پایین بیاورد و بهرهوری را بالا ببرد.
این موضوع به یک درک سازمانی در ساختار حاکیمتی و بخش خصوصی نیاز دارد که اگر به این درک نرسیم نمیتوانیم مدیریت ریسک را به درستی اجرا کنیم.
بهرام چمنی مهندس ساختمان که پروژههایی چون مترو تهران و نیروگاه دماوند را در کارنامه دارد معتقد است فرهنگ ایمنی باید درونی شود و در بحث آموزش هم آموزشهای مربوط به ایمنی کم است و همان میزان هم کاربردی نیست
امیر زویچ مهندس و مدیر پروژههای ساختمانی در امریکا با بیان تجربه شخصی خود از فضای کارگاهی در این کشور گفت چیزی که وقتی به امریکا آمدم برام جالب توجه بود این بود که شعار اول ایمنی بعد کار در این کشور بسیار مهم بود چون اول هر جلسه در هر پروژه حداقل ده دقیقه درباره ایمنی صحبت میشد و فوکوس و توجه بسیار زیادی به بحث ایمنی میکردند. در ایران متاسفانه مهندسین عمران چیز زیادی از ایمنی نمیدانند و در سرفصل درسی آنها چنین چیزی نیست و هرکسی باید در کار ان را یاد بگیرد.
در امریکا تنها چیزی که مدیر پروژه میتواند بخاطر آن به راحتی کار پیمانکار را تعطیل کند ایمنی است و در سایر موارد هزینه توقف کار مدیر پروژه است.
الهام امینی از سازمان نظام مهندسی تهران نیز درباره عملکرد این سازمان گفت بعد از بررسیهای صورت گرفته متوجه این موضوع شدیم که سوالات مربوط به آزمون اچ اس ای و دورههای ایمنی که مهندسان میگذرانند زیاد کاربردی نیست. وی در ادامه گفت از همکاری بیشتر بین نظام مهندسی و متخصصین ایمنی استقبال خواهیم کرد تا بتونیم از دانش فنی و تخصصی این متخصصان استفاده کنیم.
وی همچینین ضمن اشاره به ریسکهای زیست محیطی که در ایران وجود دارد تاکید کرد در کنار مسایل فنی این نکته هم مغفول نماند و در مباحث مربوط به ایمنی به این نکات نیز توجه شود.
در پایان حاضرین در این جلسه با تاکید بر لزوم ادامه اینگونه نشستها به ویژه در سطح مهندسان و مدیران پروژه از دست اندر کاران برگزاری این جلسه تشکر کردند.