به گزارش جی پلاس،بازار مسگری کرمان در دل مجموعه گنجعلی خان و در امتداد بازار کلاه مالی در ضلع شمالی و شرقی میدان گنجعلی خان قرار دارد و یکی از بازارهای دیدنی کرمان است. همواره شیرین ترین قسمت میدان مشهور گنجعلی خانی کرمان به خصوص برای خانم ها جایی نیست جز بازار که به انواع سوغات کرمان مزین شده است که شامل صنایع دستی مانند پته و قالی و قالیچه و شیرینی های محلی خوشمزه یا همان کلمپه است و البته زیره و خرما و پسته هم که بماند ولی هیچ چیز مثل این ظروف مسی زیبا که بانوان ایرانی برایشان سر و دست میشکنند هواخواه ندارد. اما بازار مسگری کرمان که روزی صدای چکش هنرمندان مسگری در آن، همه را به سمت خود می کشاند، در سکوتی مطلق بیرونق تر از همیشه به نظر می رسد تنها یک مجسمه مرد مسگر در ابتدای بازار مسگران این مکان را معرفی می کند و حتی یک کوره مس نیز در بازار کرمان دیده نمی شود و در بازار مسگری کرمان تنها چند مغازه را می بینی که به فروش محصولات تزئینی لوکس کارخانه ای مسی یا حتی محصولات چینی مس اختصاص دارند. مظهری یکی از شهروندان کرمانی می گوید: دیگر صدای چکش از بازار مسگرها نمی آید، چون نسل جدید دیگر به دنبال حرفه و شغل پدران خود نرفته اند وبه راحت طلبی خو گرفته اند. وی می گوید: زمانی صدای چکش از بازار مسگری می آمد که صبح بعد از نماز صنعتگران زحمتکشان می آمدند آب و جارو می کردند کندر و اسفند دود می کردند و می گفتند خدایا به امید تو و یقین داشتند از ما حرکت از خدا برکت. وی ادامه می دهد: در بازار مسگرها صدها مسگر کار می کردند اما امروز چند نفر مس فروش در اینجا صرفاً به کار فروش مس های ساخته شده کارخانه ای مشغولند اما تنها از بازار مسگرها نیست که صدای چکش نمی آید بلکه از بازار کفاش ها و بازار کلاه مال ها بازار ملکی و گیوه دوزها و نمدمال ها و زرگرها هم صدایی که چه عرض کنم ناله یا آهی هم شنیده نمی شود و وقتی می گوییم چه شده فوراً می گویند دیگر کفش دوزی معنی و مفهومی ندارد و می بینیم که کفش های چینی بازار را قبضه کرده اند. وی می گوید: از تعداد زیادی از مغازه داران کنونی بازار در مورد محصولات مسی سؤال پرسیدم و جالب برایم این بود که هیچ کدام اصلاً نمی دانند مسگری یعنی چی و فقط کار فروشندگی اجناس را انجام می دهند. این شهروند کرمانی می گوید: متأسفانه اکنون در کرمان استادکاران مس کمی داریم که همین تعداد معدود نیز سالخورده شده اند و از سوی دیگر جوانان نیز علاقه ای برای یاد گرفتن مسگری ندارند البته این تنها به مسگری خلاصه نمی شود و در صنعت زرگری نیز کمبود زیادی داریم و ساخت انواع زیورآلات طلا نیز در شهرهای مجاور کرمان انجام می شود. او اضافه می کند: جنس هایی هم که در مغازه ها به فروش می رسند بیشتر کار اصفهان بوده یا کالاهای چینی و پاکستانی و گاه هندی است و این در استانی که زمانی مهد مسگری بوده و آوازه بازار مسگری اش در دنیا هم پیچیده بود، فاجعه است. یکی از مغازه داران بازار مسگرها که اجداد پدری وی نیز همواره در کار مسگری و قلمزن مس بودهاند، میگوید: قدمت بازار مس کرمان به ۶۰۰ سال قبل برمی گردد. وی که فرزند «محمدعلی اشرفی» یکی از پیشکسوتان قلم زنی مس در کرمان است، می گوید: سال های گذشته بازار مسگری کرمان جذابیت های فراوانی داشت چرا که کار و تلاش در کنار فروش، صحنه زیبایی را برای هر مراجعه کننده ای رقم می زد اما متأسفانه جایگزینی صنعت به جای سنت و استفاده از ظروف چینی به جای ظروف مسی، افزایش جهانی قیمت مس و افزایش دستمزد هنرمندان مسگر باعث شده استفاده از ظروف و وسایل تزئینی مس کاهش پیدا کند و به همین جهت مسگران اغلب به ساخت وسایلی که بیشتر جنبه تزئینی دارد میپردازند و اگر همین مغازه های مس دراین محل نباشند دیگر هیچ توریست و گردشگری به این محل نخواهد آمد. اشرفی ادامه می دهد: متأسفانه اجناس تزئینی چینی بازار مسگری کرمان را به سیطره خود درآورده اند و این در حالی است که گفته می شود باید از صنایع و تولیدات داخلی خودمان استفاده کنیم ولی وقتی حمایت نباشد و هزینه مس هم بالا برود مردم وقتی به قیمت ها نگاه می کنند دیگر طالب خرید نمی شوند و بنابراین مجبور می شوند به جای خرید مس از صنایع دستی چینی و هندی که بسیار نامرغوب و نامطلوب هستند خریداری کنند. وی می افزاید: آثار تاریخی ارزشمند به جا مانده از تمدنهای کهن کرمان نشان می دهد که کرمان یکی از اصلی ترین خاستگاه های کار بر روی مس در کشور است اما متأسفانه فراموش کرده ایم که ما هر چه داریم از هنرهای سنتی و دستی داریم، هویت کرمان با نام مس است تا جایی که گردشگران خارجی نیز از فروش اجناس چینی در بازار کرمان تعجب می کنند و خواستار اجناس مسی که کار دست هنرمندان کرمانی است، هستند. و اما «حمید ابراهیمی» یکی از هنرمندان کرمانی که مشغول به قلمزنی روی مس است و با خلاقیت سبک جدیدی را در قلمزنی ایجاد و ثبت کرده، می گوید: ویژگی خاص سبک ما ترکیب سه نوع رنگ و سه نوع قلمزنی کرمان، اصفهان و تبریز است که موفق به دریافت نشان ملی از سوی سازمان میراث فرهنگی و نشان بینالمللی یونسکو نیز شده ایم. وی با بیان اینکه این سبک در هیچ جای ایران نمونه ندارد، می افزاید: متأسفانه سازمان میراث فرهنگی که متولی حفظ و احیای هنرهایی مانند قلم زنی است، هیچ حمایتی نمی کند در شرایطی که سبک تلفیقی ما در قلم زنی، نشان ملی دریافت کرده است. ابراهیمی ادامه می دهد: یکی دیگر از مشکلات ما این است که در زمینه قلم زنی هیچ مرجع تعیین صلاحیتی در کرمان وجود ندارد که کار خوب را از بد تمیز دهد در واقع به هر کس که قلم و چکش به دست گرفت، قلمزن میگویند و مجوز تأسیس آموزشگاه می دهند؛ هنرهای دیگر مثل گل سازی با مس را با قلم زنی یکی می دانند و به آنها مدرک قلم زنی می دهند؛ گل سازی با مس هم کار سخت و نوعی هنر است، اما قلم زنی محسوب نمی شود ضمن آنکه برای تهیه مس هم با وجود اینکه در استان کرمان صنایع مس وجود دارد، مشکل زیادی داریم. وی می افزاید: مسگری و قلم زنی بر روی مس در کرمان رو به فراموشی است، مس هایی هم که در کرمان عرضه می شود، کار استان های مشهد، اصفهان و تبریز است و کار کرمان خیلی کم شده است. ابراهیمی با بیان اینکه هنر اصیل مس در کرمان رو به نابودی است، می گوید: باید برای احیای آن چاره ای اندیشیده شود؛ می توان به جرأت گفت کار مسگری در کرمان به وسیله کارگران افغانی انجام می شود و اگر همین کارگران افغانی هم دیگر کار نکنند، مسگری در کرمان روز به روز کمرنگ تر و حتی نابود میشود. متأسفانه تنها نامی از بازار مسگری کرمان باقی مانده و دیگر از هیاهو و صدای دوست داشتنی کار بر روی مس خبری نیست و هنوز این صدا به عنوان خاطره ای شیرین در ذهن مردم باقی مانده است. منبع: ایسنا
ضربههای چکش بر مس؛ صدایی که رو به خاموشی است
بازار مسگری کرمان مانند سال های گذشته رونق ندارد و بی فروغ تر از همیشه به نظر میرسد گویا مسگری در کرمان تمام شده و تنها نامی از راسته مسگران باقی مانده است.
کد خبر:
۴۷۶۸۶۲