معاون پژوهشی نمایندگی قم مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی با اشاره به ابعاد اجتماعی زندگی حضرت زهرا (س) گفت: ایشان در راستای انجام وظایف ولایی حضرت علی (ع) به او کمک می کرد. حتی روایت شده که آن حضرت خطبه نیز خوانده است؛ یعنی حضرت فاطمه (س) در عین پاکدامنی و عفاف، وظایف اجتماعی خود را انجام داده است.
حجت الاسلام و المسلمین حسن پویا در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، در مورد سیمای حضرت فاطمه زهرا (س) در اندیشه امام خمینی اظهار کرد: در گفته های امام خمینی به مناسبت شهادت یا تولد حضرت زهرا (س) و یا در پیام هایی که به همین مناسبت به نام روز زن داده اند، نکات متفاوتی را مشاهده می کنید. (فرازهایی از متن پیام حضرت امام (س) به این شرح است: «... تمام ابعادى که براى زن متصور است و براى یک انسان متصور است در فاطمه زهرا سلام اللَّه علیها- جلوه کرده و بوده است. یک زن معمولى نبوده است؛ یک زن روحانى، یک زن ملکوتى، یک انسان به تمام معنا انسان، تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان. او زن معمولى نیست؛ او موجود ملکوتى است که در عالم به صورت انسان ظاهر شده است؛ بلکه موجود الهى جبروتى در صورت یک زن ظاهر شده است. ... تمام هویت هاى کمالى که در انسان متصور است و در زن تصور دارد- تمام- در این زن است. ...زنى که تمام خاصه هاى انبیاء در اوست. زنى که اگر مرد بود، نبى بود؛ زنى که اگر مرد بود، به جاى رسول اللَّه بود. ...معنویات، جلوه هاى ملکوتى، جلوه هاى الهى، جلوه هاى جبروتى، جلوه هاى مُلکى و ناسوتى- همه - در این موجود مجتمع است. انسانى است به تمام معنا انسان؛ زنى است به تمام معنا زن.» (صحیفه امام، جلد 7، صفحه 337))
معاون پژوهشی نمایندگی قم مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی افزود: غالبا ما حضرت زهرا (س) را به عنوان مادر ائمه (علیهم السلام) تجلیل، و یا به عنوان دختر پیامبر (ص) تکریم می کنیم و یا اینکه به عنوان همسر امیرالمؤمنین علی (ع) به ایشان توجه می کنیم، ولی امام خمینی(س) ضمن اینکه همه این موارد را قبول دارد و به آنها توجه داشت، آنها را به کنار می گذارد و به اصل و ریشه شخصیت حضرت زهرا (س) می پردازد و خود حضرت را ترسیم می کند.
وی با بیان اینکه در نگاه حضرت امام چند نکته نهفته است، تصریح کرد: امام، حضرت زهرا (س) را تمام حقیقت زن می داند. بالاتر از آن گام می گذارد و می فرماید حضرت زهرا تمام حقیقت انسان است و وجود این انسان بزرگ وجود ملکوتی است که از عالم بالا آمده و در عالم پایین ظهور پیدا کرده است. در جای دیگر با این عنوان خطاب می کند که «او افتخار خاندان وحی است». ( صحیفه امام، جلد 20، صفحه 4) یعنی امام خمینی (س) در میان همه زن هایی که در خاندان وحی بودند (چه آنهایی که مادر ائمه (علیهم السلام) بودند مثل حضرت نرجس خاتون، حضرت نجمه خاتون و یا مادر پیامبر اکرم (ص) آمنه و یا حلیمه سعدیه دایه پیامبر (ص) ) فقط حضرت زهرا (س) را به عنوان افتخار خاندان وحی ذکر می کند. حضرت امام در نوشته ها و گفته های خود به نکته های بالاتری می پردازد و می فرمایند که فاطمه تمام هویت کمالی انسانی است. این جمله خیلی بلند است. یعنی اگر ما پیامبر اکرم (ص) با همه خصلت های انسانی که دارد را انسان کامل در نظر بگیریم که قرآن او را رحمة للعالمین می نامد (سوره انبیا، آیه 107) عصاره و خلاصه آن را به تعبیر حضرت امام (س) در وجود مبارک حضرت زهرا (س) مشاهده می کنیم؛ یعنی اگر ما انسانیت، کرامت، گذشت و ایثار را جست و جو می کنیم باید به زندگی این خانم بزرگ مراجعه کنیم. به ویژه اینکه ایشان در کوتاه ترین سن بالاترین درجات را گرفته است.
حجت الاسلام و المسلمین پویا ادامه داد: حضرت زهرا (س) کسی بود که - بنا به تعبیر روایت درستی که امام می فرماید - در آن 75 روزی که بعد از پیامبر زنده بود بر او وحی نازل می شد (صحیفه امام، جلد 20، صفحه 5) و امام ایشان را موجود ملکوتى می داند که در عالم به صورت انسان ظاهر شده است (صحیفه امام، جلد 7، صفحه 337) ولی وجود او متعلق به عالم بالا است.
وی در مورد چگونه زیستن حضرت زهرا (س) نیز گفت: حضرت زهرا (س) در خانه ای بسیار ساده زندگی می کرد و به تعبیر امام کوخی که ارزش آن از همه کاخ های عالم بیشتر است و «برکات این کوخ چند نفرى آن قدر است که عالم را از نورانیت پر کرده است.» (صحیفه امام، جلد 17، صفحه 373). به تعبیر حضرت امام (س) بر روی پوستی که شب ها روی آن می خوابیدند و روزها بر روی آن علوفه برای شتر آماده می کردند زندگی می کردند. ( صحیفه امام، جلد 4 صفحه 396/ جلد 9، صفحه 567 و جلد 11، صفحه 390) این خانه کوچک چه اعجاب انگیز بود و چه تربیت های بزرگی را انجام داد که سراسر عالم به وجود آنها افتخار می کند؛ یعنی حسن بن علی (ع) و حسین بن علی (ع) و زینبین(س) را تربیت کرد.
معاون پژوهشی نمایندگی قم مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) با اشاره به اینکه تسبیحات حضرت زهرا (س) تعلیم پیامبر(ص) است، افزود: حضرت امام خمینی(س) این تسبیح را افضل همه تسبیحات می داند. (تحریر الوسیله، جلد1، صفحه 206) امام صادق (ع) نیز در مورد این تسبیح فرمود که من وقتی تسبیح مادرم زهرا را می خوانم، فضیلت آن را از هزار رکعت نماز بالاتر می دانم که خداوند آن را برای کامل شدن نماز انسان قرار داده است. هرکس نماز را بخواند و تسبیح حضرت زهرا(س) را با آن آدابی که گفته شده کامل به جای اورد خداوند نواقص نماز او را کامل می کند و مورد قبول خودش قرار می دهد.
وی با بیان اینکه حضرت زهرا (س) در جایگاه های مختلف نمودهای خاصی را از خودش بر جای گذاشته است، در مورد فرزندداری آن حضرت، خاطر نشان کرد: وقتی که ام البنین (س) می خواهد به خانه حضرت امیرالمؤمنین (ع) بیاید به برادران و همراهانش که ایشان را به منزل حضرت امیر آورده بودند می فرماید که صبر کنید من به داخل منزل بروم و برگردم. ایشان به فرزندان حضرت زهرا (س) می گوید که اجازه می دهید من کنیزی شما را کنم؟ اجازه می دهید من به اینجا بیایم و به شما خدمت کنم؟ بعد از اینکه آنها اجازه و اذن می دهند، ام البنین بیرون می رود و به اقوام و برادرانش می گوید داخل منزل بیایید. یعنی بانوی دو عالم فرزندان با چنین ارزش و احترامی را تربیت کرد که تأثیرات شگرفی بر عالم گذاشتند و همچنان این تأثیرات باقی است.
وی در مورد همسرداری حضرت صدیقه کبری (س) نیز گفت: امیرالمؤمنین(ع) در جایی می فرمایند که هیچ زمان ندیدم زهرا(س) از من چیزی را تقاضا کند. از طرف دیگر حضرت زهرا (س) می فرماید که من به خودم اجازه ندادم چیزی را بخواهم، نکند که علی نتواند آن را برآورده کند و شرمنده شود. این رابطه و احترام متقابلی که زن و مرد می توانند داشته باشند در زندگی خانوادگی بسیار با اهمیت است.
معاون پژوهشی نمایندگی قم مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) همچنین در مورد بعد اجتماعی زندگی حضرت زهرا (س) اظهار کرد: حضرت فاطمه (س) در راستای انجام وظایف ولایی حضرت علی (ع) به او کمک و مشاوره می داد و وقتی می خواهند حضرت امیر(ع) را به مسجد ببرند، تنها مدافعی که محکم تا لحظه آخر می ایستد، حضرت زهرا(س) است. حتی نقل شده است که بعد از فوت پیامبر (ص) ایشان دست فرزندانشان را می گرفت و شب ها تک تک خانه های مهاجرین و انصار را در می زدند تا به مردم یادآوری کنند که علی (ع) را می شناسید و دیدید که پیامبر(ص) در غدیر خم چه کرد؟ یعنی از جایگاه، منزلت و امامت حضرت امیر(ع) دفاع می کرد و گام به گام همراه و همدل علی (ع) و یادآور زحماتی که پدرش به عنوان پیامبر(ص) و رسول خدا کشیده، بود. زنان ما می توانند به عنوان بهترین الگو در زندگی شخصی، همسرداری، مسائل اجتماعی و تربیت فرزند از این خانم بزرگ و نمونه عالم استفاده ببرند.
وی در پاسخ به این پرسش که نیاز امروز جامعه ما کدام قسمت از زندگی حضرت زهرا (س) است؟ گفت: من می توانم بگویم برخی بخش ها مهم تر است، اما نمی توانم بگویم یک بخش خاص ترجیح دارد. علتش این است که انسان در هر زمان و مکانی که زندگی می کند همه ابعاد را دارد؛ هم زندگی فردی خوب می خواهد، هم زندگی اجتماعی خوب می خواهد و هم فرزندان خوبی می خواهد. حضرت امیر (ع) و حضرت زهرا (س) نه تنها برای ما که به آنها اعتقاد داریم، بلکه برای بشریت الگوهایی برای زندگی فردی و اجتماعی هستند.
حجت الاسلام والمسلمین پویا تأکید کرد: به خصوص در مسائل اجتماعی و رفت و آمدهای حضرت زهرا (س) زنان ما باید از ایشان الگو بگیرند. حضرت فاطمه (س) حتی در مسجد سخنرانی می کند. روایت است که آن حضرت چادرش را به صورتش انداخت و گفت که مردها از پشت پرده جمع شوند و در حالی که زن ها کنار ایشان بودند برای آنها خطبه خواند. این امر نشان می دهد که آن حضرت در عین پاکدامنی و عفاف کار و رسالت اجتماعی خود را انجام داده است. روایت است که حتی وقتی آن حضرت راه می رفت چادرش بر زمین بود که روی پایش را هم بپوشاند، اما با حفظ همه شئونات کار اجتماعی را نیز رها نمی کرد.
وی اضافه کرد: زنان ما نمی توانند بگویند که اگر بخواهیم در جامعه حاضر شویم سخت است، منافات دارد و نمی شود. چرا که به هیچ وجه چنین چیزی با سیره عملی حضرت صدیقه کبری (س) مطابقت ندارد. از طرف دیگر حضرت زینب (س) در صحرای کربلا همه شئونات را حفظ کرد و در عین حال رسالت اجتماعی خودش را هم انجام داد؛ بنابر این آنچه که در جامعه امروز ما از اهمیت بیشتری برخوردار است این است که زنان ما باید در همه شئون اجتماعی که شأنی برای خانم ها است و آنها می توانند حضور داشته باشند حضور پیدا کرده و در عین حال همه ارزش های دینی، اسلامی و انسانی خودشان را حفظ کنند.
معاون پژوهشی نمایندگی قم مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، در پاسخ به پرسشی در مورد نگاه رهبر کبیر انقلاب اسلامی به عزاداری ها گفت: به نظر من رفتار حضرت امام (س) در همه عزاداری ها و جشن ها می تواند برای ما الگوی خوبی باشد؛ چنانکه وقتی ما به تاریخ ائمه مراجعه می کنیم تقریبا همین رفتار را داشتند. ما باید یک عزاداری سنتی بسیار ساده همراه با بیان حقایق صدر اسلام بدون اینکه مبالغه ای کنیم، بدون اینکه حالت های خاص غیر متعارف از خودمان نشان دهیم یا خدای ناکرده خرافاتی وارد آنها کنیم و یا نسبت های ناروایی به ائمه معصومین (علیهم السلام) بدهیم، برگزار کنیم. عزاداری باید بسیار ساده و سنتی باشد. در حد اینکه نشان دهیم در حزن ائمه محزون و در شادی آنها شاد هستیم. این بهترین الگو برای ما است. الآن هم شما اگر منازل مراجع عظام مراجعه کنید عموما همین مقدار کفایت می شود.
وی در پایان گفت: حفظ این جایگاه و همچنین دور بودن از خرافات، بدعت ها و اضافاتی که مربوط به دین نمی شود، اصل است. چنان که رفتار خود حضرت امام خمینی (س) هم در عزاداری ها همین مقدار بود. یعنی آن مقداری که به اصل دین لطمه نزند، وحدت بین مسلمانان را از بین نبرد، صحبت های تند و تیز علیه دیگران در آن نباشد. نیازی نیست که دیگران را تخطئه کنیم. بیان خود این حقایق خلاف بودن رفتارهای مقابل را هم نشان خواهد داد.