پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران ـ دکتر ناصر مهدوی در سخنرانی خود درباره تلقی های متفاوتی که از خداوند و پیامبر (ص) وجود دارد، گفت: نوع تلقی از خدا و پیامبر (ص) تفکر انسان را شکل می دهد.
به گزارش خبرنگار جماران، دکتر ناصر مهدوی استاد عرفان اسلامی در سخنرانی خود در کتابخانه انتشارات بعثت گفت: انسان امروز، انسانی حق نگر است به این معنا که می خواهد بسنجد هر چیزی تا چه میزان با حقوق او سازگاری دارد. انسان امروز همچنین چنین نسبتی با دین را نمی تواند بپذیرد که با حقوق وی ارتباط مستقیمی نداشته باشد.
وی ادامه داد: دو تصور از دین وجود دارد یکی اینکه هر چیزی که توسط دین گفته می شود باید اطاعت شود که چنین تصوری در نهایت منجر به خشونت می شود. در تصور دیگر گفته می شود دین قابل اصلاح نیست، درواقع چنین تصوری در پی برکندن دین است.
وی اظهار داشت: حداقل زمانی که به قرآن نسبت به کتاب های دیگری نظیر تورات نگاه می کنیم، در می یابیم که می توان قرائت انسان گونه ای از دین ارائه داد. به نظر می رسد جامعه خداپسند در قرآن، جامعه ای عدالت محور به معنای رعایت حقوق انسان ها است و در منظر دیگر باید اخلاق در چنین جامعه ای مطرح باشد.
مهدوی تصریح کرد: دین برای تقویت اخلاق است و بزرگان خود، در اخلاق مداری به سر می بردند، در غیر اینصورت درباره قرائت انسان ستیز باید با تردید به آن نگاه کرد. دومین عاملی که در جهان این تعداد خشونت را پدید آورده این است که تنها، تصویر انسان نیست که باید دگرگون باشد بلکه تصویر خدا و پیامبر نیز باید به گونه ای دیگر ارائه شود.
این استاد عرفان اسلامی اظهار داشت: اگر تصویر ارائه شده تصویری خوشایند نباشد، نتایج و پیامدهای بسیاری در پی دارد. باید توجه داشته باشیم ما به اندازه معشوقمان زندگی می کنیم به معنای آن که آنچه دل از ما می برد، ما را به سوی دیگر می برد و ما درواقع همان هستیم.
وی تشریح کرد: مسئله ای به نام خدا برای دینداران اهمیت دارد. تنها یک تلقی از خدا وجود ندارد بلکه تلقی های متفاوتی با نگاه های عامیانه، عادلانه و عاشقانه وجود دارد. به اندازه ای که انسان ها اینگونه به خدا نگاه می کنند، نوع نگاه و زندگی آن ها تحت تاثیر قرار می گیرد.
وی افزود: نوع باور به خدا و تصویری که از پیامبر داریم، در ناخودآگاه ما قرار می گیرد و به زندگی انسان ها رنگ و معنا می بخشد و بدون آنکه بدانیم روابط ما با دیگران را شکل می دهد. اگر تصویر انسان از خدا تصویری ترس آمیز و خشونت آمیز باشد، ناخودآگاه به انسانی ترسو تبدیل می شود.
دکتر مهدوی گفت: هنگامی که انسان عاشق ، می شود، تابع می شود بنابراین هنگامی که خدا در زندگی انسان حضور داشته باشد، بنده در او ذوب می شود. تنها موضوعی که در اینجا تفاوت دارد این است که خداهای انسان ها با یک دیگر تفاوت دارد.
وی ادامه داد: نباید شک کرد که یکی از دلایل موفقیت شخصیت های بزرگ به دلیل تصویری است که از خدا در ذهن دارند. درباره پیامبر نیز اینگونه است به این معنا که اگر پیامبر را انسانی تعریف کنیم که برای کمک به انسان ها آمده، احساس بالندگی پیدا می کنیم در حالی که اگر نگاه پیامبر به انسان ها به عنوان موجوداتی ضعیف و نادان مدنظر قرار دهیم، همانگونه باور انسان نسبت به خود شگل می گیرد.
مهدوی تصریح کرد: درواقع نوع تلقی و معرفی موجود از خدا و پیامبر (ص) در نحوه تفکر و همچنین شکل دهی رفتار ما نقش دارد. هنگامی که تفکر فقهی در مسیر معرفی خدا و پیامبر وارد شد، به صورت یکه تاز حرکت کرد و با مطرح کردن مسائلی، با خود تصویر خدا را آوردند.
وی افزود: درواقع تصویری که توسط تفکر فقهی وارد شد، تصویر انسانی قدرتمند است که در مقابل وی انسانی دست بسته وجود دارد که راهی غیر از تسلیم شدن ندارد. خدایی که فقه معرفی می کند، تصویر خدایی شبیه اربابان عبوس است.
این استاد عرفان اسلامی اظهار داشت: چنین تصویرهای ارائه شده ای باعث شده تا از ما انسان های کم اخلاقی ساخته شود. متاسفانه تصویری که توسط تفکر فقهی از پیامبر نیز ارائه شده، تصویری غالب و حاکم است و اینگونه بیان شده که اگر پیامبران نبودند انسان ها یکدیگر را تکه پاره می کردند و پیامبران برای بیان آدمیت و خوبی آمدند.
وی خاطرنشان کرد: چنین تصوری از ما انسان هایی سرسپرده می سازد و اجازه نمی دهد خلاق باشیم و چیزی بسازیم و این موضوع مربوط به تفکری است که در آن خدا ارباب و پیامبر قیم است.
دکتر مهدوی ادامه داد: ضرورت دارد در دوران جدید تصویر خدا را از عرفان بگیریم و آن را مورد توجه قرار دهیم.