جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

حجت الاسلام و المسلمین مهریزی در مراسم احیای شب نوزدهم رمضان در بنیاد زینب کبری(س) تشریح کرد:

اخلاق و حفظ کرامت انسان ها فراتر از حقوق آن ها محور حکومت امام علی (ع) بود

کد خبر: ۴۸۹۶۵
اخلاق و حفظ کرامت انسان ها فراتر از حقوق آن ها محور حکومت امام علی (ع) بود

مراسم احیای شب نوزدهم ماه مبارک رمضان، در بنیاد زینب کبری (س) با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین مهدی مهریزی و دکتر ناصر مهدوی برگزار شد. گزارش سخنرانی حجت الاسلام مهریزی را در ادامه می خوانید.

حجت الاسلام والمسلمین مهریزی، حکومت ها را به دو دسته تقسیم کرد و افزود: دسته ی اول به دستاوردهای اقتصادی و صنعتی و ... بها می دهند و برای ارزیابی خود به این نگاه می کنند که چند سد و تونل و بزرگراه زده ایم، اما دسته ی دوم در درجه ی اول به رعایت اخلاق و حقوق و معنویت بها می دهند و می گویند نباید این امور را، فدای اهداف دنیوی ساخت و حکومت در ارزیابی موفقیت خود، باید بیش از تولیدات مادی، به جایگاه حق و عدالت و اخلاق در جامعه ی تحت فرمانروایی اش توجه نماید.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: درباره ی ارزیابی ما از خودمان نیز این مسئله صادق است. برای بسیاری از ما این امر صادق است که آن چیزی که به چشممان می آید و با آن خودمان را ارزیابی می کنیم این است که چند شب زیارت عاشورا و دعای ندبه خواندیم، چند بار مشهد و کربلا رفتیم، چند بار حج رفتیم و اموری از این قبیل. اما این را که چند بار در زندگی و حرفه ی خود، وقت و حق مردم را پایمال کردیم حساب نمی کنیم. این باید اصل و محور و الگو باشد. ممکن است ما بسیاری سرمایه های اقتصادی و ... داشته باشیم، اما مهم این است که چقدر حقوق یکدیگر را رعایت می کنیم. چیزهای مادی می ماند و دیده می شود، اما این امور معنوی، به دلیل آنکه دیده نمی شوند، به حساب نمی آید و امیرالمومنین بر این امور پافشاری کرده اند.

وی افزود: امیرالمومنین در نهج البلاغه فرموده اند که پیغمبر بارها و بارها فرمودند « لن تُقَدّسَ أُمة لا یُؤْخَذ للضعیف فیها حقّه من القوىّ غیرمُتَتَعْتِعٍ». جامعه ای که در آن ضعیف به آسانی به حق خود نرسد مقدس نیست. جامعه ای که در آن فرد باید بسیار دوندگی کند و وکیل بگیرد و سختی بکشد تا پس از مدت زیادی به حقش برسد، جامعه ای مقدس نیست. امیرالمومنین در درجه ی اول دنبال این ادای حقوق است و بعد از آن، در طلب رعایت اخلاق می باشد.

وی با بیان این که اخلاق، پس از حقوق رعایت می شود؛ گفت: دادن حق افراد به آنها وظیفه است. اما پس از این، اخلاق آغاز می شود که امری اضافی است. پس اخلاق پس از عدل است. عدل، محور اخلاق نیست، بلکه محور حقوق است. اما اگر شما چیزی بیش از حقوق را در نظر آورید، به اخلاق رسیده اید. برای مثال شما مالی از دوستتان به امانت گرفته اید. بازگرداندن مال در وقت معین، حق دوست شماست، اما اگر مال را یک روز زودتر بازگردانید، این اخلاق است. به همین دلیل خداوند در قرآن دو چیز را ملاک تقوا می داند. انسان های پاکیزه به دو چیز آراسته اند: عدل و اخلاق. این تعبیر در دو جا آمده است: « اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى» و « وَأَن تَعْفُواْ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى». رابطه ی عدل و اخلاق با تقوا حتمی است و یقینی. اما وقتی به روزه و عبادت و ... می رسد در قرآن می فرماید شاید باتقوا شوید. « یَا أَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّکُمُ...لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» پس نباید اشتباه کرد و به بیراهه رفت.

حجت الاسلام مهریزی عقلانیت، باورهای معنوی، ادای حقوق و رعایت اخلاق را چهار عنصر بنیادین حکومت امام علی (ع) دانست و افزود: در این وضعیت انسان و کرامت او محور و اساس است. آدم ها ارزش دارند چون انسانند. نه چون مسلمان و شیعه اند و مثل ما فکر می کنند. به همین دلیل در نامه به مالک می نویسد مردم یا مثل تو مسلمانند یا مثل تو انسانند. این انسان بودن، خود یک ارزش است. به همین دلیل امام علی (ع) در نامه 25 در باب آداب مراوده حاکم با مردم می فرماید وقتی برای گرفتن زکات می روی، به آبادی که رسیدی، باید بروی در کنار قنات یا چشمه ی شهر که در ابتدای هر آبادی ست بایستی و حق نداری دم خانه ی کسی روی. بعد به آرامی برو و وقتی به آنها رسیدی، به آنان سلام کن و بگو ای بندگان خدا من از طرف خلیفه آمدم. آیا مالیات در انبارتان هست یا خیر. اگر گفتند نه، بازگرد و اگر گفتند بله، خودت برای تجسس و برداشتن آن مال نرو. این شیوه یعنی آدم ها و حرف آنها ارزش دارد. به حرف آنان اعتماد کن. حتی علاوه بر حقوق آدمیان، به حقوق حیوانات هم تاکید دارند و می فرمایند تنها یک حیوان را سوار نشو و تنها یکی را ندوش. بلکه به نوبت سوار همه شو و به نوبت همه را بدوش تا آسیبی به هیچ یک نرسد.

وی با اشاره به این مطلب که امیرالمومنین می فرماید هیچ مصلحتی در کار نیست و هیچ هدفی نمی تواند وسیله را توجیه کند، بیان کرد: امام اول شیعیان می فرماید « فغالبٌ بالشرِّ مغلوبُ». کسی که با شر پیروز شود، پیروز نیست؛ شکست خورده است. یا در جای دیگر می فرماید « أَنْ أَطْلُبَ النَّصْرَ بِالْجَوْرِ». آیا از من می خواهید که برای بدست آوردن پیروزی ستم کنم؟ یا می فرمایند که معاویه در سیاست نیرنگ و خدعه می زند، اما پیامبر نیرنگ را در سیاست نفی کرده اند. پس می توان سیاستی داشت که در آن نیرنگ و خدعه و ستم نباشد.

حجت الاسلام مهریزی در پایان سخن خود را به این نحو جمع بندی کرد: نتیجه اینکه حکومت، گرچه نباید از اقتصاد و شهرسازی و تولید و صنعت غافل باشد، اما نگاه اولی اش باید به رعایت حق و اخلاق و عقلانیت و معنویت باشد. اگر حکومت و تمدنی بیش از همه به امور مادی توجه کند، حاصل آن دیوار چین، کاخ نرون، اهرام ثلاثه و ... می شود، اما خروجی تمدن دوم، یوسف، ابوذر، زینب و... است. این تمدن انسانی است. این نگاه انسانی به حکومت است. ان شاءالله خداوند توفیق دهد که راه امیرالمومنین را بشناسیم و طی کنیم.

انتهای پیام

دیدگاه شما