جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

محمد علی ایازی؛

وحدت اسلامی حرکتی استراتژیک

کد خبر: ۳۴۳۸۴
وحدت اسلامی حرکتی استراتژیک

درباره وحدت بین مسلمین دو مساله وجود اساسی دارد: نخست این پرسش مطرح است که آیا «وحدت» در فرهنگ دینی و اسلامی ما یک حرکت استراتژیک است. یا دعوت به وحدت، یک حرکت تاکتیکی و به دلیل ضرورت های تاریخی توسط مصلحان ومتفکران اسلامی مطرح شده است؟ از نظر اینجانب، باید گفت: وحدت اسلامی، یک حرکت تاکتیکی و موسمی یا بایستگی شرایط خاص تاریخی نیست مثلااینکه ما به دلیل شرایط تاریخی یا سیاسی مانند اشغال فلسطین یا حضور امریکا، یا موقعیت منطقه بگوییم باید وحدت داشته باشیم. دعوت به اتحاد، اصلی قرآنی و حیاتی برای حیات و تقوم و داشتن تمدن و شکوه و تعالی معنوی است. دوم: پرسش بعدی درباره چیستی وحدت و دعوت به تقریب میان مذاهب اسلامی و راهکارهای عملی آن است.

درباره وحدت در آغاز باید روشن شود که به دنبال چه چیزی هستیم. بدون شک گفت وگو درباره عوامل و عناصر تشکیل دهنده وحدت یکی از مبرم ترین نیازهای جامعه اسلامی است. وحدت اسلامی در شرایطی از مبرم ترین نیازهای جامعه اسلامی مطرح می شود که جدایی ها و ظهور جریاناتی آتشین کیان جهان اسلام را تهدید می کند. از این رو، باید هم مفهوم وحدت و هم مراد از عوامل و اهمیت و اهداف آن را در قرآن و روایات توضیح داد. واقعیت این است که در قرآن کریم که کتاب مشترک مسلمین است، آن اندازه یی که در باب وحدت به عنوان یکی از مسائل اجتماعی، تاکید شده، موضوع دیگری را نمی شناسم: البته این مطلب ربطی به شرایط سخت و تنگناها ندارد. هرچند که شرایط سخت و شکننده کنونی ایجاب می‌کند که درباره آن اولویت قایل شویم. به هر حال آیات فراوانی هست که قرآن کریم با صراحت تاکید می‌کند که مسلمانان باید وحدت برقرار بکنند.

قرآن کریم در بیش از 50 آیه، به مساله وحدت و نگرانی از عواملی که فراهم آورنده اختلاف است، پرداخته و راه‌های رسیدن به وحدت را نشان داده است. از این راه‌ها می‌توان به رفتار مسالمت آمیز با مخالفان، پرهیز ازطرح مسائل اختلاف برانگیز و بی ثمر مذهبی، جلوگیری از تحریک احساسات و توهین به مقدسات، پرهیز از تکفیر مسلمانان، رعایت حقوق اجتماعی، رعایت اصول اخلاقی و تعامل علمی میان دانشمندان و فرهیختگان مسلمان اشاره کرد و تاثیر این عوامل را در تحقق وحدت نشان داد. چنان که اگر این اصول از سوی هر یک از عالمان و صاحبان مذاهب رعایت شود، دشمنان اسلام و کسانی که آب به آسیاب آنها می‌ریزند، دیگر نمی‌توانند جنگ و خونریزی در میان مسلمانان راه بیندازند و این گونه جهان اسلام را پراکنده و دسته دسته مانند لشکر شکست خورده سازند تا جایی که بتوانند جهان اسلام را تحقیر و به مقدسات و شخصیت پیامبر گرامی و قرآن توهین کنند و کشورهای مسلمان را در این گوشه و آن گوشه جهان اشغال و تصاحب و ثروت های آنان را به تاراج ببرند. یک نمونه آن آیه شریفه: «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولاتفرقوا» است که از غرر آیات قرآن و این آیه جزو آیات کلیدی و راهگشا نسبت به آیات دیگر است.

در قرآن مجید، سخن از وحدت و مذمت اختلاف به میان آمده و خطرات آن بازگو شده است. با بررسی این آیات به خوبی عوامل وحدت بخش را می توان به دست آورد. تشویق به وحدت و پرهیز از اختلاف در صورتی موثر است که عوامل اختلاف شناسایی و با راه حل های مثبت در جهت وحدت گام برداشته شود.
زادگاه اختلاف از نظر قرآن در میان حاملان دین و از سوی برخی عالمان بسته اندیش است، آنان هستند که گاه به جای فروکاهش دادن اختلاف ها و نزدیک کردن افکار و اندیشه، زمینه های رویارویی را فراهم می سازند و با سطحی نگری، طرح موضوعات سست و بی پایه، برگزاری جلسات موهن، استنادبه احادیث ضعیف، همواره هیزم اختلاف را انباشته می‌سازند، آنان آگاه هستندکه چه می‌کنند و با کار خود دو دستگی ایجاد می‌کند و کینه می‌افشانند.

منبع: اعتماد

انتهای پیام

دیدگاه شما