جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

تقویت معنویت و سرکوب نفسانیت؛

بهره ای از رهنمودهای اخلاقی امام خمینی

کد خبر: ۲۸۷۹۳
بهره ای از رهنمودهای اخلاقی امام خمینی

به گزارش جماران، روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: انسان اسیر شیطان نفس است و این شیطان پیوسته وسوسه می‌کند و به رفتارهای زیانمند و عملکردهای خطرناک راغب می‌سازد.

وسوسه‌ها و تحریک‌های نفس در همه صحنه‌های زندگی فردی و عرصه‌های فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی حضور مخرب دارد و به همین دلیل هر انسان نامهذب و اسیر در زنجیر نفسانیت‌های گوناگون آرام و قرار ندارد و همواره در تلاش برای آسیب زدن به دیگران و به هم زدن آرامش‌ها و سعادتمندی‌های آنان می‌باشد.
اگرچه وسوسه‌گری و فعالیت مخرب شیطان نفس در هر صحنه از حیات فردی و جمعی خطرناک و دارای آثار شوم می‌باشد، لکن در سطح کلان و در ابعاد وسیع که مدیریت‌های سیاسی و تشکیلات حکومتی و صاحبان مقام و ریاست را شامل می‌گردد، دارای خطرات بزرگتر و زیان‌های وسیع‌تری می‌باشد که امنیت فکری و روحی و اخلاقی جامعه و کشور را نشانه می‌رود و در همه جا گسترده می‌شود و اقشار مردم را به صحنه می‌آورد و آثار تحریک‌ها و اغواگری‌ها را در حرکات تند و هیجانی آنها به ظهور و بروز درمی‌آورد.
اختلاف‌ها و منازعاتی که در بین برخی از مدیران سیاسی و کارگزاران و عناصر درون و برون تشکیلات حکومتی به وجود می‌آید علاوه بر آنکه در دولت و حکومت مشکل ایجاد می‌کند و به نابسامانی امور و درنگ و تأخیر در برنامه‌ریزی‌ها و بازدهی‌های لازم می‌انجامد، در سطح جامعه و در میان اقشار مردم تاثیر منفی می‌گذارد و آنان را وارد عرصه‌هایی می‌کند که نباید در آن‌ها وارد شوند. این‌ها نتیجه وسوسه‌های شیطان نفس و تحریک‌های اوست. به همان میزان که این شیطنت‌ها فزونی یابد دامنه منازعات سیاسی و اختلافات گسترده‌تر می‌شود و مشکلات و گرفتاری‌ها بیشتر می‌گردد. در نقطه مقابل، اگر تهذیب‌ها و پرورش‌های اخلاقی و مراقبت‌ها و مجاهدت‌ها در مهار کردن نفس شدت یابد، اختلافات و درگیری‌ها نیز فروکش می‌کند و در صحنه‌های مدیریت‌های کلان سیاسی وحدت و سلامت حاکم می‌شود و از آنجا به سرتاسر جامعه و کشور جاری می‌گردد و امور را به اصلاح در می‌آورد.
امام خمینی همواره از فعالیت‌های مخرب شیطان نفس که برخی از مدیران و کارگزاران را به دامن زدن و شتاب‌بخشی اختلافات و جدایی‌ها و مشکل‌سازی‌ها وامی‌داشت نگران بود و به همین دلیل بسیار صریح به پرهیز از این شیطنت‌های نفسانی دعوت می‌کرد.
بخش دوم از سخنانی که هفته قبل از نظر گذشت پیش روی شماست. رهنمودهای امام خمینی مشعل راه همه ماست تا چشم دل باز کنیم و در بیراهه‌های هلاکت‌زا حرکت نکنیم.
***
اگر [کار] برای خداست نباید بین قشرهای مختلف اختلافی واقع بشود، و بحمداللّه‏ نیست اختلاف، ان‏شاءاللّه‏. ما باید ید واحده باشیم، همان که تعبیر اسلام است، ید واحده باشیم عَلی مَنْ سِوی.(7) ید واحده دوتا هم نه، یک دست، یک کار بکنیم، باز اگر دو تا دست گفته بود، این دست، گاهی یک کاری موافق او نمی‏کند. ما باید ید واحده باشیم، ید واحده این است که سرکوب کنید نفس خودتان را، سرکوب کنید آمالی که خیال می‏کنید یک چیزی است. حساب کنید که ما چی هستیم، و این منظومه شمسی چی هست و این کهکشان‏ها چی هستند در مقابل عظمت خدا تا بفهمید که ما درگیر یک شیطنت کثیف هستیم، نه یک شیطنتی که باز یک چیزی هست. ما گرفتار یک شیطنت‏هایی در خودمان هستیم که کثافتکاری است و پستی است. و خودتان را نجات بدهید و خودمان را نجات بدهیم. اگر از این بند نجات پیدا بکنید، آن بعدش آسان می‏شود، وحدت آسان می‏شود، اما از این بند باید نجات پیدا بکنیم، از این بند خودخواهی، هر چه هست برای خودم، خود محوری، من، نه غیر. این در همه نفوس هست مگر اینکه تهذیب بشود، همه نفوس در آنها این مسئله هست که برای اینکه فطرت‌الله هست؛ فطرت‌الله توجه به کمال مطلق است و کمال مطلق را تا ناقص است برای خودش می‏خواهد. قدرت را برای خودش می‏خواهد چون ناقص است، لکن دنبال قدرت‌الله است و نمی‏داند فطرتش توجه به خدا دارد. فطرت توحید است که تمام مردم بر این فطرت هستند، بر این فطرت توحید تمام مردم. و شاید یکی از بزرگترین ادله بر توحید همین فطرت باشد. انسان محال است که برسد به یک جایی از قدرت و بالایش را نخواهد، همیشه دنبال آنی است که ندارد.
سرمایه‏دار هرچه زیادتر سرمایه تهیه کند دنبال این است که اضافه کند و حکومت هر چه سعه داشته باشد حکومتش دنبال این است که توسعه بدهد. و شما می‏بینید که این قدرت‏های بزرگ همین‌طور هستند، همه اینطورند. منتها آنها یک دامنه وسیعی دارد، دیگران یک دامنه کوچکتری دارد. والاّ در همه این فطرت هست که تمام این عالم را اگر تحت سلطه شما بیاورند یعنی تمام قوای عالم خاضع شما بشوند و بعد به شما گفته بشود که یک قوای دیگری هم در ماورای اینجا هست آیا می‏خواهی آن هم داشته باشی، محال است بگویید نه، می‏گویید بله. مگر آن که رسیده باشد به معدن کمال، حجاب‏ها را دریده باشد و رسیده باشد به معدن کمال، و او بسیار کم است.
کوشش برای تقویت معنویت و سرکوب نفسانیت
باید ما کوشش کنیم که این معنویت را تقویت کنیم و این نفسانیت را هرچه می‏توانیم سرکوب کنیم. اگر این حل بشود همه چیز حل است. اختلافات روی همین معنا است. هیچ اختلافی در عالم واقع نمی‏شود الا اینکه مبنایش این است. شیطان هم روز اول گفت خَلَقْتَنی مِنْ نار وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طین(8) من از او بهترم، تخلف خدا را کرد گفت، حاصل، به خدا گفت من بهترم و این ارث شیطانی، ارث است برای همه ما. همه آن چیزی را که در خود می‏بینند، آن را بالاتر از دیگران می‏بینند. اگر همان مطلب در دیگری باشد کوچک می‏بینند، وقتی در خودشان هست بزرگ می‏بینند، عیب خودشان را نادیده می‏گیرند، عیب کوچک دیگران را بزرگ می‏شمارند. اینها همان فطرتی است، فطرت الهی است که ما به راه کج کشیده‏ایم او را کُلُّ مَولُودٍ یُولَدُ عَلَی الْفِطْرَةِ(9) مگر اینکه اِلاّ اَنَّ اَبَواهُ ـ شاید هم ابویه باشد لکن حدیث اینطوری است ـ یُهَوِّدانِهِ اَوْ یُنَصِّرانِهِ اَوْ یُمَجسانِهِ(10) و همین‌طور همه چیز، فطرت بر توحید است، لکن وقتی که دست شیطان[به]انسان می ‏رسد منحرفش می‏کند.
اگر این حکومت اسلامی‏ دست مثلاً یک دسته دیگری بود می‏ گفتند خیلی خوب است، حالا که نیست دست آنها می‏گویند خیلی بد است. اگر این قوه قضایی که این قدر خدمت کرده است، دست یک دسته دیگری بود می‏گفتند خیلی ما خدمت کردیم، حالا که دست آنها نیست می‏گویند این قوه قضایی نیست، این ظلم است، نه عدل. این برای همان است که باطن ذات انسان تهذیب نشده که عدل را برای عدل بخواهد، نه برای خود. و ما اگر عدل هم بخواهیم، برای خودمان می‏خواهیم خودمان را نباید بازی بدهیم. ما هر چی می‏خواهیم برای خودمان می‏خواهیم. ما عدل را برای عدلش دوست نداریم، اگر این عدل برای ما جاری بشود و خلاف ما باشد دشمن با آن عدل هستیم. اگر یک ظلمی به نفع ما باشد دوست آن ظلم هستیم. همه اینها ریشه‌اش در خود انسان است، اگر این ریشه کنده بشود و لااقل تضعیف بشود، کارها حل می‏شود، همه با هم دوست می‏شوند، ایراد به هم نمی‏گیرند، کمک هم می‏کنند. اگر یک کسی قیام به یک امری کرد، دیگران زیر بغلش را می‏گیرند، وقتی می‏بینند می‏خواهد یک کاری بکند. اگر یک ارگانی یک تصمیم مثبتی بگیرد، دیگران که می‏بینند این خوب است می‏روند دنبالش. و اگر آن ریشه فاسد در قلب انسان باشد صددرصد هم عدل بداند می‏گوید این درست نیست. آن ریشه فاسد منحرف می‏کند انسان را.
اسلام خیرخواه تمامی‏ ملتها
ملت ایران باید توجه کند به اینکه واقع شده است در یک عصری که انحراف در همه عالم هست. این انحراف همیشه هم بوده است، لکن اینطوری که الآن انحراف افزایش پیدا کرده است، در سایر عصرها به این افزایش نبوده، برای اینکه، آلات این قدر نبوده، ابزار کار این قدر نبوده. الآن ابزار کار به‏اندازه‏ای رسیده است که قدرت‏ها می‏توانند اگر از ترس دیگری نباشد دنیا را به آتش بزنند، و این آتشی است که افروخته شده است، و باید به برکت ملت‏ها این آتش فرو بنشیند. ملتها باید توجه بکنند به اینکه قدرت‏های بزرگ آنها را برای خودشان می‏خواهند. قدرت‏های بزرگ این کسانی که همه چیزشان را تقدیم به آنها می‏کنند به نظر سنگ استنجاء نگاه می‏کنند که بعد که مطلب تمام شد دورش می‏اندازند. اینها نمی‏فهمند به اینکه خیر آنها را آنها نمی‏خواهند، آنها خیرخودشان را می‏خواهند. آن که خیر همه را می‏خواهد اسلام است. آن که می‏خواهد خیر در دنیا تحقق پیدا کند، آن اسلام است و آن مکتب صحیح انبیا، مکتبی که منحرف نشده باشد. از این جهت بازی می‏خورند یا برای هوای نفسی که دارند، برای این چند روزی که می‏خواهند سلطنت کنند، این چند روزی که می‏خواهند امارت کنند، برای این چند روز همه چیز خودشان را از دست می‏دهند؛ نوکری بی‌شرافت یک کسی می‏کنند تا به ملت‏های خودشان تحمیل کنند و زورگویی کنند، و این اشتباهی است که اینها دارند. اگر همه اینها به آغوش اسلام برگردند، اسلام برای همه شان خوب است. و اسلام، هم تربیت باطنی می‏کند و هم حفظ مصالح دنیوی را می‏کند. اگر اینها همه با ملت‏هایشان آشتی کنند، این دشمنی که اینها باملت‏ها دارند هیچ کس باکسی ندارد. بالاتر دشمنی این است که ذخایر آنها را به دشمن‏های آنها می‏دهند، و ابزار کوبنده مخرب را با نفت آنها به اختیار دشمن‏ها قرار می‏دهند. این بالاترین دشمنی است که الآن بشر مبتلا به آن هست و ملت‏های مظلوم مبتلای به این هستند و تا ملت‏ها بیدار نشوند و هشیار نشوند کار انجام نمی‏گیرد.
نفسانیت منشأ مخالفت‏ها و کارشکنی‌ها
لکن ما باید از خودمان شروع کنیم، اگر ما خودمان را اصلاح کنیم قهراً آن مقصدی که ما داریم، در دنیا هم صدور پیدا می‏کند، چنانچه پیدا کرده است. اگر خدای نخواسته، ماهواهای نفسانی مان اسباب این بشود که گله‏ها به شکایت‏ها، شکایت‏ها به مخالفت‏ها برسد، آن روزی است که عزای همه کشور را باید بگیریم و گناهش گردن ماست که نفسانیت خودمان را زیر پا نگذاشتیم. همه با هم باشید، همه دنیا بر خلاف شما هستند الا بسیار کم. اگر همه شما با هم نباشید و از باطن بپوسید، شک نکنید که بعد از چندی همان مسائل سابق به یک صورت بدتری پیش خواهد آمد؛ همان اسلام شاهنشاهی دوباره برمی‏گردد. آنها می‏دانند که باید بگویند اسلام، امریکا هم برای اسلام دلش می‏سوزد، اما اسلام امریکایی در زمان شاه هم بود، اسلام امریکایی بود، کسی حق نداشت دخالت در هیچ امری بکند. اسلام امریکایی این بود که مُلاّها باید بروند درسشان را بخوانند، چکار دارند به سیاست. با صراحت لهجه می‏گفتند. از بس تزریق شده بود در این مغزها باورشان آمده بود که ما باید برویم توی مدرسه درس بخوانیم، چکار داریم به اینکه به ملت چه می‏گذرد؛ آن امر مردم، امر حکومت با قیصر(11) است به ما چه ربطی دارد. و یک دسته دیگر هم که تزشان این است که بگذارید که معصیت زیاد بشود تا حضرت صاحب بیاید. حضرت صاحب مگر برای چی می‏آید؟ حضرت صاحب می‏آید معصیت را بردارد، ما معصیت کنیم که او بیاید؟ این اعوجاجات را بردارید. این دسته بندی‏ها را برای خاطر خدا اگر مسلمید و برای خاطر کشورتان اگر ملی هستید، این دسته بندی‏ها را بردارید و در این موجی که الآن این ملت را به پیش دارد می‏برد، در این موج خودتان را وارد کنید، و برخلاف این موج حرکت نکنید که دست و پایتان خواهد شکست.
بحمداللّه‏ کشور ایران در عین حالی که آن همه مواجه با مخالفت‏ها است، چه در سطح خارج و چه گاهی در داخل، دارد راه خودش را قویاً طی می‏کند. دولت با تمام قدرت دارد کاری که برای خداست طی می‏کند. قوه قضایی با تمام قدرت دارد دستگاه قضایی را اصلاح می‏کند. مجلس با تمام قدرت دارد کارهایی که به عهده اوست انجام می‏دهد. ملت هم باید همه اینها را تقویت کند.
وجود انحرافات و تلاش برای رفع آنها
پشتیبان مجلس، پشتیبان قوه قضایی، پشتیبان دولت یعنی پشتیبان اسلام، اینها برای اسلام دارند خدمت می‏کنند. در زمان حضرت امیر ـ سلام‌الله علیه ـ هم انحرافات بوده است، انحرافات جزیی بوده است. زمان خود پیغمبر اکرم هم انحرافات بوده است، شما اگر قرآن را توجه بکنید می‏بینید که چقدر از همان مردم شکایت شده است. اختلافات، یعنی انحرافات یک چیزی نیست که مال حالا باشد لکن، مقایسه باید کرد بین انحرافات قبل از این جمهوری اسلامی‏و انحرافات حالا. می‏گویند خوب است که به اسم اسلام نباشد. به اسم اسلام نباشد که وقتی اسلام نباشد با یک اردنگی همه را بیرون می‏کنند. چرا به اسم اسلام نباشد؟ مگر اسلام جز این می‏خواهد که قوه قضایی‏اش خوب باشد، قوانین اسلامی‏اش هم عمل بشود. اینها دارند زحمت می‏کشند برای این، حالا یک جایی هم خلاف واقع می‏شود، کجاست که، زمان پیغمبر مگر واقع نمی‏شد؟ زمان حضرت امیر واقع نمی‏شد؟ مگر مردم با حضرت امام حسن چه کردند؟ همان اصحاب چه کردند با او؟ ملت ایران بهترند یا آنها؟ اسلام در حالا بهتر است یا آنوقتی که آنها با اسم اسلام پیغمبر را آن طور اذیت می‏کردند و اولاد پیغمبر را آن طور کشتند با اسم اسلام؟ چرا باید عقده‏های قلبی انسان را منحرف کند و هواهای نفسانی همه چیز را کنار بگذارد و فقط عیوب را نگاه کند؟ آن هم یک عیب را که ببیند بگوید اصلاً عالم به هم خورد، تمام شد اسلام تمام شد. اگر یک قاضی یک جایی انحراف پیدا کرد بگویند نخیر دیگر اصل اسلام تمام شد، این اسلام به درد نمی‏خورد. آن اسلامی‏به درد می‏خورد که سرتاسر خیابان‏هایش فحشا بود، فحشای علنی؟! به او راضی هستند، به این راضی نیستند. اگر مهلت داده بود خدا به اینها، خدا می‏داند که با اسلام می‏خواستند چه بکنند. اسم اسلام، اما اسلام را چه جوری معرفی کنند. اسلامی‏که با مشروبات مخالف نیست، اسلامی‏که با حدود شرعیه هم سروکار ندارد، نباید جاری بشود، اسلامی‏که با مراکز فحشا هم نباید دخالت بکند، اسلام شاهنشاهی این بود دیگر. اسلام بود اما مراکز فحشا سرتاسر ایران پر بود، اسلام بود اما مراکز فساد سرتاسر ایران پر بود، اسلام بود اما فحش به اسلام می‏دادند، فحش به پیغمبر اسلام دادند و کسی آن وقت نگفت چرا، زمان رضاشاه ملعون و این زمان بدتر از او شده بود. اینها شیطان‌تر بودند از او و اگر چنانچه مهلت پیدا کرده بودند اینها، خدا می‏داند که این ملت را به کجا می‏رساندند و این جوان‏های ما را به کجا می‏رساندند. امروز بحمداللّه‏ همه چیز صحیح است. دولت دارد زحمت می‏کشد؛ کمبود هست اما کمبودی که اینجا هست همه جای دنیا هست. با این همه فشاری که به این ملت هست و به این دولت هست و با این همه کارشکنی‏هایی که از همه جا نسبت به ایران هست مع ذلک ایران سرپای خودش ایستاده است و دارد با قدرت پیش می‏برد و مسائل را حل می‏کند، و ملت بدانند که باید صبر بکنند در مسائل مشکل و کمک کنند. بخواهید عزیز باشید، بخواهید زیردست نباشید، بخواهید یک امریکایی نیاید به شما حکومت کند و بخواهید عزت خودتان را و اسلام را حفظ کنید، باید یک مقدار از آن زحمت‏هایی که پیغمبر اسلام تحمل کرد شما هم تحمل کنید. یک مقدار از آن زحمت‏هایی که علی بن ابیطالب ـ سلام‌الله علیه ـ تحمل کرد شما هم تحمل کنید. شما هم شیعه او و امت او هستید. کمک کنید به این دولت و کمک کنید به این کشور و به این اسلامی‏که در کشور شما پای مبارکش را گذاشت. خداوند به همه شما توفیق عنایت کند و همه ما به خواست‏های خدای تبارک و تعالی خاضع باشیم و عمل به دستوراتشان بکنیم.
والسلام علیکم و رحمة اللّه‏
(منبع: صحیفه امام، ج 17، ص 530 _536)
*پاورقی:
7 ـ بر کسانی که بیگانه ‏اند.
8 ـ سوره اعراف، آیه 12: "مرا از آتش و او را از خاک آفریده‏ای".
9 ـ "هر زاده شده‏ای بر اساس فطرت پاک زاده می‏شود". عوالی اللآلی، ج 1، ص 35، ح 18.
10 ـ "مگر اینکه پدر و مادرش او را یهودی یا مسیحی و یا مجوسی می‏گردانند".
11ـ پادشاه.
* اگر کار برای خداست نباید بین قشرهای مختلف اختلافی واقع بشود
* ما گرفتار یک شیطنت‌هایی در خودمان هستیم که کثافتکاری است و پستی است. خودتان را نجات بدهید. اگر از این بند نجات پیدا بکنید، بعد از آن وحدت آسان می‌شود
* ما باید کوشش کنیم معنویت را تقویت کنیم و نفسانیت را هرچه می‌توانیم سرکوب کنیم
* بعضی‌ها عیب خودشان را نادیده می‌گیرند و عیب کوچک دیگران را بزرگ می‌شمارند.

انتهای پیام

دیدگاه شما