شهید مرتضی مطهری در بیان اهمیت ماه مبارک رمضان می گوید: اساساً برنامه ماه مبارک رمضان برنامه انسانسازی است که انسانهای معیوب در این ماه خود را تبدیل به انسانهای سالم، و انسانهای سالم خود را تبدیل به انسانهای کامل کنند. برنامه ماه مبارک رمضان برنامه تزکیه نفس است، برنامه اصلاح معایب و رفع نواقص است، برنامه تسلط عقل، ایمان و اراده بر شهوات نفسانی است، برنامه دعاست، برنامه پرستش حق است، برنامه پرواز به سوی خداست، برنامه ترقی دادن روح است، برنامه رقاء دادن روح است. اگر بنا باشد که ماه مبارک بیاید و انسان سی روز گرسنگی و تشنگی و بیخوابی بکشد و مثلاً شبها تا دیروقت بیدار باشد و به این مجلس و آن مجلس برود، و بعد هم عید فطر بیاید و با روز آخر شعبان یک ذره هم فرق نکرده باشد، چنین روزهای برای انسان اثر ندارد. اسلام که نمی خواهد مردم بیجهت دهانشان را ببندند، بلکه با روزه گرفتن قرار است که انسانها اصلاح شوند. چرا در روایات ما آمده است که بسیاری از روزهداران هستند که حظ و بهره آنها از روزه جز گرسنگی چیزی نیست؟ بستن دهان از غذای حلال برای این است که انسان در آن سی روز تمرین کند که زبان خود را از گفتار حرام ببندد، غیبت نکند، دروغ نگوید، فحش ندهد.[1]
زنی از مسلمانان روزه داشت، کنیز خویش را کار میفرمود، در آن میان بر آن کنیز خشم گرفت و به او دشنام داد. رسول اکرم صلی الله علیه و آله این را شنید و میدانست که آن زن روزهدار است. فوراً دستور داد غذایی حاضر کردند و آن را جلو آن زن گذاشت و فرمود: بخور. عرض کرد: یا رسولَ اللّه! من روزهدار هستم. فرمود: «چگونه روزهدار هستی و حال آنکه کنیزک را دشنام دادی؟ روزه تنها به این نیست که از خوردن و آشامیدن خودداری کنی.»
امام صادق هنگامی که حکایت بالا را برای یکی از شاگردان خویش نقل میکرد، به او فرمود: «زبانها و چشمهای خود را در حال روزه کاملا حفظ کنید، با یکدیگر نزاع نکنید، به یکدیگر حسد نبرید، وقتی که روزه میگیری باید گوش و چشمت از حرام و زشت روزه بگیرد، خودنمایی نکن، خدمتکار را اذیت نکن، کوشش کن که در تو وقار روزهدار بوده باشد، نباید روزی که روزه میگیری با روزی که افطار میکنی مساوی باشد.»
ماه رمضان ماه روزه است. در هر سال یک ماه بر همه کسانی که عذر شرعی ندارند واجب است که روزه بگیرند.
قرآن کریم میفرماید: «روزه برای شما مقرر شده تا در شما تقوا پدید آید». یعنی سی روز یا بیست و نه روز متوالی ماه رمضان را خودداری و پرهیزکاری کنید تا خوددار و پرهیزکار شوید.[2]
توضیحات:
1). انسان کامل، از مجموعه آثار شهید مطهری . ج23، ص 109
2). حکمت ها و اندرزها، از مجموعه آثار شهید مطهری . ج22، ص 447