آیت الله جوادی آملی در جلسه درس اخلاق به مناسبت مبعث حضرت ختمی نبوت(علیه و علی آله آلاف التحیّة و الثناء) در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد ضمن تبریک این ایام، با اشاره به دعای شریف 27 رجب، بعثت پیامبر را تجلّی اعظم دانستند و فرمودند: در آغاز دعای 27 رجب این است «اللهمّ انی أسئلک بالتجلّی الأعظم»که تجلّی اعظم به وسیله بعثت است. روز بیست و هفتم یکی از چهار روز معروف در سال است که کمتر روزی به عظمت روز بیست و هفت رجب هست.
ایشان در دنباله مباحث اخلاقی خود با بیان اینکه اخلاق و فنّ اخلاق جزء حکمت عملی است فرمودند: اخلاق فنّی است که در آن باید و نباید مطرح است متولّی اخلاق, مسئول اخلاق هم عقل عملی است عقل عملی شأنی از شئون نفس است که عهدهدار اجراست بر خلاف عقل نظری که آن هم شأن دیگری از شئون نفس است و عهدهدار اندیشه است همه تصورات و تصدیقات و قیاسات اقترانی و استثنایی و قضایای گوناگون را عقل نظری به عهده دارد که مربوط به اندیشه است اما همه کارهایی که مربوط به اراده و عزم و تصمیم و نیّت و اخلاص و تولّی و تبرّی و این گونه از امور است آنها را عقل عملی به عهده دارد و اخلاق به عهده عقل عملی است
معظم له با اشاره به بیان وجود مبارک امام کاظم(سلام الله علیه) به هشامبنحکم اشاره کرده و فرمودند: طبق آن سفارش معروف حضرت که میفرماید: خدای سبحان اهل عقل را بشارت داد. در سوره مبارکه زمر آمده کمه﴿فَبَشِّرْ عِبَادِ ٭ الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ﴾ مستحضرید که خداوند در قرآن مؤمنان را به بهشت بشارت میدهد بهشت جای امنیت و امانت است نه کسی بیراهه میرود نه راه کسی را میبندد نه حادثهای رخ میدهد که انسان مسلوبالامنیه بشود چنین چیزی به نام بهشت است خداوند مؤمنان را به بهشت بشارت داد انبیا مبشّران بهشتاند در قبال تبشیر, انذار است از جهنم خدا میترساند انذار میکند پس یک بشیری داریم و یک نذیری که بشیر و نذیر راجع به بهشت و جهنم سخن میگویند.
آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه در دنیا، داشتن عقلانیّت و تمدّن اسلامی و اخلاق اسلامی یک بهشت اجتماعی و فرهنگی است که جامعه در آن راحت است، فرمودند: دین همانطوری که مردم را به بهشت بشارت میدهد به درست فهمیدن، به درست عمل کردن، به درست تدبیر کردن، به درست مدیریت کردن هم بشارت میدهد. آن جامعهای بهشتگونه است که کسی بیکار و فقر و فلاکت نداشته باشد.
ایشان با بیان اینکه مجلس علم و فهم، باغ بهشت است فرمودند: اینکه از وجود مبارک پیغمبر و آل پیغمبر(علیهم آلاف التحیّة والثناء) نقل شد که بروید در باغهای بهشت ، عرض کردند: باغ بهشت کجاست که ما به آن مبادرت کنیم و با شتاب به طرف آن برویم؟ فرمود مجلس علم, مجلس عقل, مجلس فهم و درایت که انسان را آگاه کند به معارف الهی آن بوستان قیامت است، آن باغ بهشت است. محفلهای که نام خدا یاد خدا نام اهل بیت یاد قرآن مطرح است آن محفل بهشت است.
ایشان نتیجه گیری فرمودند: بنابراین جامعه وقتی سعادتمند است، مردم جامعه وقتی در رفاهاند که بهشتگونه زندگی کنند. ایشان در تشریح اینکه چه چیزی انسان را بهشتی می کند، فرمودند: وجود مبارک امام کاظم شرح داده که چگونه انسان وارد بهشت میشود، چه چیزی انسان را بهشتی میکند نمونههایی را هم ذکر فرمود, فرمود: بالأخره انسان مسافر است این انسانِ مسافر رهتوشه و زادی دارد و یک راحله, آن کسی که پیاده میرود دیرتر به مقصد میرسد آنکه سواره میرود زودتر به مقصد میرسید، در این سفر تکاملی شما یک مرکب راهوار میخواهید مرکب راهوار یک انسان خردمند, تواضع است، این خودبینی, مغرور بودن, خودخواهی, هوامداری, هوسمداری این بدترین مرکب جموح و چموش است که انسان را به زمین میزند.
ایشان ادامه دادند: اگر مبشّر به بهشت, انبیایند همان انبیا ما را به مجلس علم دعوت کردند گفتند بشارت باد به کسی که محافل علمی را طی میکند سخنان علمی را میشنود قدرت انتخاب دارد، بهترینش را برمیگزیند اولاً او حرفهای باطل را اصلاً گوش نمیدهد فقط سخنان خوب را گوش میدهد در بین خوب, خوبترین را انتخاب میکند ، اینچنین نیست که هر حرفی را گوش بدهند همه حرفهای خوب و حق را گوش میدهند آن قدرت تشخیص را دارند که چه چیزی حق است و چه چیزی باطل, چه چیزی خیر است و چه چیزی شرّ، اینها را میشناسند خوبها را انتخاب میکنند در بین خوب آن خوبترین را میپذیرند . آن وقت این بیان نورانی امام هفتم(سلام الله علیه) حکمت را هم به همین معنا تفسیر کرده است قلب را هم به عقل معنا کرده است مرکب راهوار انسان عاقل را هم تواضع دانسته است
ایشان در ادامه این بخش از سخنان خود بیان داشتند: به هر تقدیر وجود مبارک امام کاظم(سلام الله علیه) با شمارش جنود عقل و جهل سعی کرد جامعه را به عقلانیّت برساند این جامعهای که به عقلانیت رسید همان جامعه متخلّق است جامعه اخلاقی جامعهای است که در بین امور ششگانه یا هشتگانه آن چهار قسمش پذیرفته بشود یعنی در بین حق و باطل, حقگرا باشد در بین صدق و کذب, صدقگرا باشد در بین حَسن و قبیح, حُسنگرا باشد در بین خیر و شر, خیرمدار باشد چنین جامعهای جامعه متخلّق است آن وقت هم خودش راحت است هم دیگران.
معظم له با بیان اینکه باید در جامعه بهشت گونه مشکلات یکدیگر را حل و فصل کنیم، فرمودند: اگر این در فضای جامعه ما عملی بشودو هر کدام ما مشکل دیگری را به همان اندازه حل کنیم و باور کنیم چیزی از ما کم نمیشود این جامعه میشود بهشتگونه, امام هفتم فرمود خدا شما را بشارت داد به چنین تمدنی، به چنین جامعهای که اگر باور کنید کاری که برای دیگری انجام میدهید خدمتی که به دیگری میکنید که مشکل دیگری را حل کنید همان لحظه جایش پر میشود، این میشود جامعه اخلاقی؛ چنین جامعهای به منزله بهشت است . و لذا در سوره مبارکه زمر که خداوند به وجود مبارک رسولش فرمود به بندگان من بشارت بده، غرض آن است که تنها بشارت مربوط به بهشت آینده نیست به بهشت کنونی هم که در دنیا ممکن است در سایه نظام اسلامی فراهم بشود،
آیت الله جوادی آملی؛
جامعه ای که به عقلانیت رسید جامعه متخلّق است
کد خبر:
۲۷۱۶۱