جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آیت الله سیدعلیرضا حائری؛

مرجعیت قدرت دارد و به میزان قدرت، متصدی حل مشکلات است

کد خبر: ۲۳۹۲۳
مرجعیت قدرت دارد و به میزان قدرت، متصدی حل مشکلات است

استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه با تاکید بر اینکه نهاد مرجعیت همواره باقیست، از برخی رفتارهایی که موجب می شود جایگاه و منزلت مرجعیت در مخاطره قرار گیرد، انتقاد کرد.

آیت الله سیدعلیرضا حائری در گفت وگو با شفقنا با اشاره به سنت های مرجعیت، سلوک و ویژگی های یک مرجعیت موفق در عالم مرجعیت شیعه تصریح کرد: یک مرجع موفق چندین ویژگی دارد که یکی از ویژگی های مهمی که مراجع شیعه تاکنون داشته اند، این بوده است که وقتی به مقام مرجعیت عظمای شیعه می رسیدند که سال های درازی را در کسب معارف اسلامی و تفقه در دین به معنای عام و وسیع که همه جوانب دین را در بر بگیرد و در پرورش روح و تهذیب نفس تلاش می کردند؛ لذا سال های متمادی زحمت می کشیدند و در کنار آن هم به خوبی درس می خواندند و رشته های مرتبط با مرجعیت را نزد استادان مجرب و قوی در هر رشته می گذراندند و هر فن و علمی را از اهل آن کسب می کردند.

او با بیان اینکه مراجع به لحاظ روحی و تربیتی هم تلاش بسیاری داشته اند، گفت: مرجع موفق کسی است که علاوه بر کسب علم به اخلاق خود هم رسیده است. البته الحمدالله مراجع ما، انسان هایی وارسته، پاک، بی آلایش، بی توجه به دنیا و مال و جاه بودند و ما نداریم مرجعی از مراجع شیعه را که دنیا دوست باشد. در حالی که میلیاردها سرمایه به دست آنها می رسد اما وضع زندگی آنها هیچ تغییری نمی کند؛ مانند امام خمینی(س) که زندگی وی از قبل انقلاب تا آخرین روزهای عمر یکسان بود و تغییری در افزایش مال و ثروت نداشت.

حائری با بیان اینکه مراجع به لحاظ علمی هم اهلیت علمی داشته اند، خاطرنشان کرد: این اهلیت زمانی به بروز می رسد که سال های سال در یک حوزه گرم و پرجنب و جوش و غنی و نزد استادان معروف هر فن تحصیل کرده باشند تا کم کم در آن حوزه معروف شوند و به فضل و مقام علمی برسند که بتوانند تدریس کنند؛ لذا ابتدا تدریس سطوح و بعد خارج و بعد به طور طبیعی وارد مقام مرجعیت شوند.

او با تاکید بر اینکه فردی که می خواهد به مقام مرجعیت برسد باید از لحاظ اخلاقی و سلوک شخصی و اجتماعی هم بین مردم و طلاب جایگاه داشته باشد، اظهار کرد: ویژگی های بیان شده همواره در علما و مراجع شیعه بوده و در این زمینه حرف و کتاب های بسیاری هم از گذشته و سوابق علما وجود دارد. به عنوان مثال در مورد وضع زندگی آقای خویی همواره بیان می شود که میلیاردها پول نزد وی می آمد و می رفت اما زندگی ایشان برخی مواقع به نحوی بود که نان هم نداشتند.

استاد خارج فقه و اصول افزود: البته برخی مسایل از الزامات مرجعیت است. به عنوان مثال اگر مرجع قبلا در خانه 50 متری زندگی می کرد، بعد از رسیدن به مقام مرجعیت دیگر نمی تواند در همان خانه بماند چرا که اداره امور مرجعیت زمین می ماند و نیازمند جای وسیع تری برای رسیدگی به امور است.

او با بیان اینکه اگر نقطه ای انحراف در شخصیت فکری یا علمی یا عقایدی و اخلاقی شخص پیدا شود، این شخص خود به خود به مقام حقیقی مرجعیت نخواهد رسید، گفت: این مقام، مقام مقدسی است و توفیق الهی در رسیدن به این مقام بسیار مهم است. البته اخیرا موازین تا حدی به هم خورده و ما شاهد حضور افرادی در صحنه هستیم که یا از لحاظ علمی یا عملی واجد شرایط نیستند.

او با اشاره به نقش مرجعیت در صیانت از جایگاه تشیع، خاطرنشان کرد: یک وقت نظر به کل روحانیت داریم و نقش کل روحانیت را در نظر می گیریم، اما زمانی دیگر مرجعیت را در نظر می گیریم، چراکه مرجعیت یک مقام والا نسبت به مقام روحانیت است. در عین حال نقش همه این چرخه با همه طلبه ها، مدرسین، فضلا، محققین، نویسندگان، اساتید و مراجع، نقش ائمه علیهم السلام است. زیرا نقش ائمه علیهم السلام هم بیان و تبلیغ دین به مردم و نسل ها و بعد حفظ و نگهداری دین از شبهات و کج فهمی ها و رد شبهات و تهمت ها و افترا به دین بود.

حائری با اشاره به وظیفه روحانیت و مراجع در قبال دردها و مشکلات مردم تصریح کرد: در قبال دردها و مشکلات اجتماعی مردم و دفاع از حقوق شیعیان باید بیشتر صحبت از مرجعیت کنیم نه روحانیت؛ زیرا مرجعیت قدرت دارد و به میزان قدرت که دارد، متصدی حل مشکلات مردم و جامعه اسلامی است. به عنوان مثال آقای بروجردی در زمان خود قدرتی داشت که شاه می آمد و در مقابلش زانو می زد و دست آقا را می بوسید، لذا به همان میزان قدرت متصدی بود.

این استاد حوزه با اشاره به نقش مراجع در هویت بخشی به شیعیان برای انسجام و قدرتمندتر شدن آنها گفت: متاسفانه در این زمینه کمتر نقش آفرینی شده است. با شرایط کنونی بسیار حائز اهمیت است که مراجع در این زمینه فعالیت همه جانبه تری داشته باشند و وظیفه خود بدانند ..

او به وظایف مردم و شیعیان هم در قبال مرجعیت اشاره و اظهار کرد: مردم باید تنها منبع تلقی دین به تمام ابعاد آن را روحانیت و مراجع بدانند و برای دین شناسی سراغ افراد دیگر نروند. مردم باید بدانند که اگر کسی چند آیه و تفسیر و حدیث و نهج البلاغه بداند، به معنی اسلام شناس بودن او نیست. آنها باید اسلام شناسان حقیقی را که روحانیت و مراجع هستند و سال های سال در این حوزه کار کرده اند را بشناسند؛ چراکه اسلام شناسی امروزه به عنوان یک رشته تخصصی محسوب می شود و فهمیدن تک تک احکام دین نیاز به مجموعه ای از علوم و فنون دارد.

حائری با تاکید بر اینکه اگر مردم حرمت مرجعیت را داشته باشند، به اهداف خود خواهند رسید، گفت: اگر مردم عراق پیرو مرجعیت بودند و در زمان آیت الله حکیم از وی تبعیت می کردند، قطعا سالیان متمادی زیر ظلم نمی رفتند. همانطور که اگر مردم ایران حرف های امام را نمی شنیدند، هنوز هم باید زیر سلطه پهلوی می بودند.

او در بیان وظایف حکومت ها در قبال مرجعیت نیز یادآور شد: اگر یک دولت در کشور اسلامی به نظر مردم و اکثریت مسلمانانی که تابع مرجعیت و اسلام هستند، احترام می گذارد، باید نظر مردم را جدی تلقی کند و خود هم نسبت به مرجعیت حقوقی قائل باشد؛ لذا یکی از حقوق این است که اگر می خواهد قانونی را به تصویب برساند، از جمله جاهایی که قانون باید در آن بررسی شود، مرجعیت و روحانیت است.

استاد خارج فقه و اصول حوزه با اشاره به منزلت مرجعیت در شرایط فعلی تصریح کرد: متاسفانه گاهی به نظر می رسد منزلت جایگاه مرجعیت کمی به مخاطره افتاده است. به عنوان مثال موازینی باید در پیمودن طریق مرجعیت رعایت می شد که متاسفانه در مواردی آن موازین زیر سوال رفت و عمل نشد.

او تاکید کرد که مرجعیت باقیست تا شیعه باقیست و نیاز مردم به مرجعیت از بین نمی رود زیرا تا زمانی که مردم مسلمان و شیعه هستند، این نیاز هست اما اینکه تمام مراجعی که برای نسل های آینده خواهد آمد، کاملا مطابق با همان موازین قبلی باشد، هنوز مشخص نیست و امیدواریم که آن موازین بماند.

حائری در پایان با بیان اینکه اگر می خواهیم در آینده دچار آشفتگی نشویم، باید کارهایی که اخیرا صورت گرفته است را تکرار نکنیم، گفت: متاسفانه قبح بسیاری مسایل ریخته شده است. اینکه کسی درس خارج نگفته و متصدی مرجعیت شود یعنی ریخته شدن قبح. لذا باید جلوی بسیاری از کارها را بگیریم تا آنچه بعضا رخ داده است را مجددا شاهد نباشیم.

انتهای پیام

دیدگاه شما