آیتالله جوادی آملی گفت: اینطور نیست که حساب دنیا از آخرت جدا باشد، در هر پاراگراف تاریخی حق پیروز است، این طور نیست که یک قصه، صحنه و تاریخی بیاید و تاریخ قبلی تمام شود و باطل پیروز شود یا معلوم نشود چه کسی پیروز است، «إنه لا یفلح الظالمون» یک اصل کلی است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران به نقل از رسا، آیتالله عبدالله جوادی آملی استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم، امروز در جمع علما و روحانیان حوزه علمیه در مسجد اعظم قم به ادامه تفسیر سوره مبارکه قصص پرداخت.
آیتالله جوادی آملی گفت: اینطور نیست که حساب دنیا از آخرت جدا باشد، در هر پاراگراف تاریخی حق پیروز است، این طور نیست که یک قصه، صحنه و تاریخی بیاید و تاریخ قبلی تمام شود و باطل پیروز شود یا معلوم نشود چه کسی پیروز است، «إنه لا یفلح الظالمون» یک اصل کلی است.
این استاد تفسیر حوزه علمیه درباره معجزه ید بیضای حضرت موسی سلام الله علیه، گفت: خداوند در سوره طه فرمود دستت را به پهلویت ضمیمه کن تا ید بیضا شود، در آنجا صحبت از «ضم الید الی الجناح» است در سوره مبارکه قصص «سلوک الید فی جیب لخروجها بیضا» مطرح شده و در سوره نمل صحبت از «ادخال الید فی جیب» است، ادخال و سلوک که در سوره نمل و سوره قصص آمده به یکدیگر نزدیک تر است، در سوره قصص که میفرماید «و اضمُم اِلَیک جَناحَک مِنَ الرَهب» یعنی پهلویت را به خودت ضمیمه کن، یعنی تو این قدرت را داری که مالک خود و صدر و قلبت باشی، مثل «فاستقم کما أمرت» و کسی که به اذن مقلب القلوب مالک قلب خود شد می تواند آرام اشد.
این استاد عالی حوزه علمیه قم با اشاره به بحث مزدوری و اجیر شدن، گفت: در جریان اجاره آنچه مکروه است مزدوری است نه اصل اجاره، مزدور کسی است که صاحب کار را بر عمر خود مسلط کند که عمر فروشی و وقت فروشی کرده است، در مورد رانندهای که مسافر تحت سلطه موجر و راننده است، راننده کار خود و بخشی از منفعت مال را به تملیک دیگری درآورده که این مزدوری نیست، در مواردی مثل خیاطی که در مغازه اش نشسته و کار میکند یا پیمانکار هم همین طور است ولی آنجایی که شخص به منزله عین میشود مثل خانهای که اجاره میشود و کلا تحت سلطه مستأجر است یا اتومبیلی که کلا در اختیار مستأجر قرار دارد. گاهی انسان کل عمر خود را در اختیار دیگری است که سالانه در کشاورزی و دامداری مزدور دیگری است و تمام وقت خود را در اختیار او میگذارد که این میشود مکروه.
مفسر برجسته قرآن کریم گفت: انسان باید تلاش در تولید و قناعت در مصرف داشته باشد، کار در اسلام از پر برکت ترین امور است. انسان باید کار کند و نان خود را در بیاورد و به جامعه خدمت کند اما کار باید با کرامت همراه باشد و کریمانه عائله خود را اداره کند. جریان موسی و شعیب سلام الله علیهما جریان مکتب و صاحب مکتب و محضر پیغمبر را ادراک کردن و امثال ذلک بود که یک فضیلت دیگری را دربر داشت.
معنای خوف و ترس حضرت موسی علیه السلام
حضرت آیتالله جوادی آملی در تبیین معنای خوف و ترس حضرت موسی علیه السلام، خاطر نشان کرد: حضرت فرمود میترسم که با تکذیب یا قتل من حرف خدا را قبول نکنند و تکذیب کنند و گرنه حضرت از این که او را بزنند یا بکشند واهمهای نداشت، در بخش اول هم که عرض میکند «فأخاف أن یقتلون» صحبتی از همراهی برادرش هارون نمیکند چون از او کاری ساخته نیست، اما در بخش دیگر که صحبت از «إنی أخاف أن یکذبون» است، در این خوف هارون را می خواهد که اگر آنها اعتراض کردند و من نتوانم خوب جواب بدهم کسی را میخواهم که به اعتراض آنها خوب پاسخ بدهد تا حرف خدا زمین نماند و خدای سبحان هم فرمود ما هر دو را، حل میکنیم.
وی افزود: خداوند فرمود هم شما و هم پیروان شما پیروزید، پیروان که عصا و ید بیضا ندارند اما مکتب را دارند و این مکتب چون مکتب حق است و حق پیروز است پس مکتب پیروز است، اگر کسی مکتب حقی داشته باشد و آن را بفهمد و باور و عمل کند پیروز است.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بیان داشت: فرعونیان در پاسخ حضرت موسی علیه السلام سه حرف دارند، اولا این که گفتند کار شما سحر است و ما ساحر زیاد دیدهایم، ثانیا فرق شما با ساحران این است که سحر خود را به دروغ به خدا نسبت میدهید و این سحر را میگویید کار خدا است، حرف سومشان هم این بود که معیار تکذیب و تصدیق ما کار گذشتگان و نیاکان ما است.
حضرت آیتالله جوادی آملی گفت: حضرت موسی علیه السلام فرمود حق و باطل، صدق و کذب، حسن و قبحی داریم، عالم نظام و حسابی دارد و آن که این نظام و انسان و جهان را آفریده ما را فرستاده است و این حرف او است، معیار حرف پدرانتان نیست بلکه حرف خدا معیار است. ملاک تشخیص سحر از معجزه هم آن است که سحر با معجزه پهلو نزند و میدان مسابقه هم باز است.
وی ادامه داد: حضرت فرمود که من هم دعوی دارم که من رسولم و هم دعوت که به توحید دعوت کردهام و بعد هم معلوم میشود که شما که این همه تهدید میکنید خدا میداند که «من تکون له عاقبۀ الدار»، اگر مسئله قیامت به تنهایی باشد «والعاقبۀ للمتقین»، اگر مسئله دنیا به تنهایی باشد «والعاقبۀ للمتقین» و اگر جمع بین دنیا و آخرت باشد«والعاقبۀ للمتقین»، عاقبت برای متقین است، اگر بخواهیم جامع سخن بگوییم خدا میداند که سرانجام چه کسی پیروز میشود چه در دنیا و چه در آخرت، اینطور نیست که حساب دنیا از آخرت جدا باشد، در هر پاراگراف تاریخی حق پیروز است، یک قصه جدیدی شروع میشود، این طور نیست که یک قصه، صحنه و تاریخی بیاید و تاریخ قبلی تمام شود و باطل پیروز شود یا معلوم نشود چه کسی پیروز است، هر دو باطل است، در هر مقطع و فصل تاریخی که پروندهاش بسته میشود «والعاقبۀ للمتقین» عاقبت برای متقین است، این یک اصل کلی است «إنه لا یفلح الظالمون» بالقول المطلق، ظلم بیراهه رفتن است.
وی افزود: جهان یک حساب و نظمی دارد، یک کسی رهبری میکند «ما من دابۀ إلا هو آخذ بناصیتها إن ربی علی صراط مستقیم» همه اشیا یک پیشانی دارند که به دست او است، پس خدا زمامدار و قائد است، یک عدهای را مستقیم به جهنم میبرد، معلوم میشود عاقبت برای متقین و علیه اینها است چون «إنه لا یفلح الظالمون» و عدهای را هم مستقیم به بهشت میبرد، این طور نیست که کسی بازی کند و خدا بازی او را پاسخ ندهد «مَکَرو و مَکَرَ الله و عند الله مَکرُهُم»، خدا آنها را با همان مکر میگیرد و عالم بی حساب و کتاب نیست.
تفاوت نظام عالم با مهندسی ساختمانها
این استاد عالی حوزه علمیه قم با اشاره به قول بزرگان خاطر نشان کرد: تعبیر لطیفی مرحوم صدر المتألهین در تفسیرش دارد که نظام عالم مانند نظام مهندسی ساختمانهای زیبا و معماری خوب نیست، نظیر مسجد شیخ لطفالله در اصفهان و مانند آن نیست، این زیبا و هنرمندانه است ولی عالم قوی تر از او است، اگر شما یک آجر از دیوار شرقی و یکی هم از دیوار غربی آن بردارید و جابه جا کنید فرو نمیریزد اما فرمایش ایشان این است که کل جهان مانند سلسله حلقات اعداد است، اگر عدد 8 را از بین 7 و 9 بردارید روی دستتان میماند، کجا میخواهید بگذارید، فرمایش ایشان این است که «کل شیء عندنا بقدر» است و همه اشیا «فعلوه» در «زبر» هست، کل شیء عنده بمقدار، کل شیء عند ربک بقدر و مقدار، مانند حلقات سلسله اعداد، نباید به این عدد دست بزنید که روی دستان میماند.
وی ادامه داد: ظلم و باطل و خلاف این طور است، نمیشود یک کاری را از جایی گرفت و جای دیگر گذاشت، باید براساس همین نظام حرکت کنیم، بنابر این اگر مسئله دنیا یا آخرت به تنهایی باشد یا جامع هر دو باشد کما هو الحق، «لا یفلح الظالمون»، ظالم هرگز به مقصد نخواهد رسید، خوش باش که ظالم نبرد راه به منزل و همیشه در هر مقطع و فصل تاریخی، عاقبۀ الدار برای مؤمن و موحد است