جایگاه و اهمیت رمضان ماه عطوفت و مهربانی را از زبان ائمه معصوم(ع) و رسول اکرم(ص) بهتر میتوان درک کرد.
در خصوص جایگاه ماه رمضان میتوان به حدیثی از حضرت محمد(ص) اشاره کرد که ایشان میفرمایند: چون حلال ماه رمضان پدید آید درهای دوزخ بسته گردد و درهای بهشت گشوده میشود و شیاطین به زنجیر کشیده میشوند.
ایشان همچنین میفرمایند: کسی که در ماه رمضان آمرزیده نشود در کدام ماه بخشوده خواهد شد؟
تامل در سخنان این بزرگواران درک عمیق ارزش ماه مبارک رمضان را برای همگان سهل خواهد کرد. این که این ماه چه برکتهایی با خود به همراه دارد در احادیث امامان و پیامبر گرامی اسلام به خوبی بیان شده است.
برای نمونه امام صادق(ع) میفرمایند: کسی در ماه رمضان آمرزیده نشود تا ماه رمضان آینده آمرزیده نگردد مگر آنکه در عرفات حاضر شود.
در حدیثی از پیامبر که وجه تسمیه این ماه مبارک نیز در آن آمده حضرت میفرمایند: ماه رمضان به این نام خوانده میشود زیرا گناهان ما را میسوزاند.
رمضان در لغت از رمضائ به معنای شدت حرارت گرفته شده است و به معنای سوزاندن است. چون در این ماه گناهان انسان بخشیده می شود. رمضان نام یکی از ماه های قمری و تنها ماه قمری است که نامش در قرآن آمده و یکی از چهار ماهی است که خداوند متعال جنگ را در آن حرام کرده است مگر جنبه دفاع داشته باشد.
ماه رمضان در میان مسلمانان از احترام و ارزش والایی برخوردار است. ماه سلوک روحی آنان است، مومنان با روزه داری، عبادات، دعا و استغفار و دادن صدقه و شب زنده داری و..... جسم و روحشان را با یاد خدا تلطیف و نورانی میکنند.
روزه ابعاد گوناگونی دارد و آثار و فواید فراوانی از جنبه مادی و معنوی در وجود انسان بر جای میگذارد که از جمله مهم ترین آن بعد اخلاقی و تربیتی آن است که از جمله آن به این موارد میتوان اشاره کرد:
1) تلطیف روح
به دلیل آنکه انسان دست از خوردن و آشامیدن بر میدارد و روح انسان از امور مادی دورر میشود، در نتیجه توجه انسان از مادیات به سمت معنویات سوق مییابد و به مسائل معنوی بیشتر میپردازد.
2) کنترل بر غرایز و تعدیل آن
اینکه ما در قابل گرسنگی و تشنگی مقاومت میکنیم و زمام نفسمان را در دست میگیریم، در واقع ما بر غرایزمان فائق میآییم و در بهره وری از آنها تعدیلی به وجود میآوریم.
3) تقویت اراده
خداوند برنامه روزه داری را به گونهای تنظیم کرده که انسان باید در ساعت مقرری از خوردن و آشامیدن امساک کند و در یک ساعت مشخص میتواند آزادانه بخورد و بیاشامد. ملزم شدن انسانها به اجرای دقیق این برنامهها و تکرار آن در طی یک ماه، تمرین مناسبی برای عادت نفس باشد و این عمل قطعا اراده انسان را تقویت میکند.
4 ) تقویت حس نوع دوستی و ایثار
روزه داری باعث میشود حس گرسنگی و تشنگی انسانهای فقیر را فهمید و به تبع آن به فکر محرومان هم بود. روزه درس مساوات و برابری در میان افراد اجتماع است زیرا افراد متمکن هم وضع گرسنگان و محرومان را احساس میکنند.
5)تأثیرات بهداشتی و درمانی
روزه در خوردن و آشامیدن برنامهای خاص را ارائه میدهد و با ایجاد محدودیت هایی معده و دستگاه گوارشی را تقویت میکند. عامل بسیاری از بیماریها زیادهروی در خوردن انواع غذاهای مختلف است و روزه گرفتن فرصتی است برای درمان بیماریهای جسمی و روانی. قرنها پیش زمانی که جهل سرتاسر حجاز را فرا گرفته بود\ پیامبر فرمودند: صوموا تصحّوا .... روزه بگیرید تا تندرست شوید.
منبع: مهر