جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشت اختصاصی حجت الاسلام و المسلمین مرتضی اشراقی

یار دلدار ز بتخانه دری را بگشا

کد خبر: ۲۱۱۶۵
یار دلدار ز بتخانه دری را بگشا
مژده ای مرغ چمن فصل بهار آمد باز
موسم می زدن و بوس و کنار آمد باز
وقت پژمردگی و غمزدگی آخر شد
روز آویختن از دامن یار آمد باز

عید باستانی نوروز در فرهنگ کهن و اصیل ایرانی موعد بازگشت به خویشتن است که در آن کرده ها و نکرده های خویش را بررسی می کنند و رفتار خویش را در بوته محک قرار می دهند و شایسته ها از ناشایست ها را مورد ارزیابی قرار می دهند.
این عید از این جهت و از جهات دیگر نیز مورد توجه شرع مقدس واقع شده و و روایاتی نیز پیرامون آن وارد شده است و این نشانه ی دیگری از توجه شریعت مقدس به فرهنگهای مطلوب و تاثیرگذار جامعه بشری است.
در دعای ابتدای سال عبارت گویای « حول حالنا الی احسن الحال » چشم نوازی می کند و تامل در مضمون والای آن راهگشای زندگی همگان خواهد بود.
تحول و حرکت به سوی حال خوشتر و زیباتر خواسته عمومی بشر است و این پویایی و نوگرایی نشانه ای از یک جامعه زنده و رو به رشد می باشد و تا این نوع نگاه در تک تک افراد جامعه نهادینه نشود سعادت و خوشبختی نصیب آنان نخواهد شد.
انسان در سراسر زندگی خویش در حال نو شدن و تازه شدن است و این حقیقت که مورد تایید عقل سلیم نیز قرار گرفته توسط حکیم بزرگوار، ملاصدرا در مبحث حرکت جوهری منقح و ثابت گشته است.
حرکت به سوی تعالی و رشد هدف اصلی هر جامعه پویای بشری است که به دنبال نوگرایی و تحول خواهی است که برای تحقق آرمانها و آرزوهای خویشتن حرکت به سوی هدف غایی را نشانه می رود و برای دستیابی به آن از هیچ کوشش و تلاشی دریغ نمی نماید. جامعه ای که در آن برای پیشرفت های مادی و معنوی تلاش شود هرگز رنگ خمودی و یاس در آن مشاهده نخواهد شد و مردمان آن شاداب و سر بلند ادامه حیات خواهند داد.
تربیت انسان در راه رسیدن به جامعه ای مترقی مقدمه‌ای است که از نظام خانواده شکل می گیرد. منظور از تربیت انسان ، به فعلیت رسانیدن استعداد هاى بالقوه او است. و چون کمال هر موجودى در شکوفایى و به فعلیت رسیدن استعدادهاى بالقوه اوست ، لذا در صورتى که انسان به صورت صحیح و در یک نظام تربیتى همه جانبه پرورش یابد ، به کمال نوعى خود خواهد رسید. از اینجا مى ‏توان دریافت که هدف نهایى از تربیت انسان نیز نباید چیزى جز کمال نهایى او باشد و این شکل گیری انسان از دورن خانواده‌ای رخ خواهد داد که در آن مبانی اخلاقی ریشه دوانیده باشد.
در هر صورت در مسیری که انسان از تولد آغاز و در مقطع مرگ پایان ظاهری و آغازی حقیقی و دوباره می یابد انسان را به تامل وا میدارد که در مسیر جنین تا جنان بیهوده قدم بر نداشته باشد و در راه هدف والایی که برای خود ترسیم نموده به کج راهه نرفته باشد زیرا عمر رفته را باز گشتی در آن نیست پس بهتر آن است که به زیبایی گذران عمر نماییم و چشم به افق روشن بدوزیم و در مسیر آن با جدیّت قدم برداریم.
امیر مومنان و عاشقان، علی ( علیه السلام ) میفرمایند : هر کس دو روزش مثل هم باشد مغبون، و ضرر کرده است.
جامعه عقل گرا زمینه ای برای رسیدن به جامعه اخلاقی است و پرهیز از افراطی گری جامعه را به سوی رشد و تعالی سوق می دهد. عقل، زندگی اجتماعی را فقط وسیله‏ ای برای آن که فرد به کمال خویش دست یابد، نمی‏داند ، بلکه آن را مقدمه ‏ای برای تکامل همه افراد می‏داند. مقتضای حکم عقل آن است که هر فردی به اندازه ‏ای که در زندگی اجتماعی و تحصیل مصالح جامعه مؤثر است، به همان اندازه هم از نتایج کار و نتایج زندگی اجتماعی بهره ‏مند شود. و این همان اصل عدل است. حقیقت عدل و قسط آن است که افراد به اندازه ‏ای که بار دیگران را بر دوش می‏ کشند، باری بر دوش دیگران بگذارند. مهم‏ترین عامل رویکرد انسان به حیات اجتماعی آن است که انسان با عقل خویش در می ‏یابد که بر آوردن نیازمندی‏ هایش ، اعم از مادی و معنوی، بدون کمک و همیاری دیگران مسیر نیست. از این رو، عقل حکم می‏کند که فرد باید با دیگران معاشرت کرده زندگی خود را با آنان پیوند دهد.
اخلاق در جامعه پایه و اساس و جوهره استحکام آن می باشد و سقوط اخلاق، ما را از حرکت به سوی خوشبختی و پویایی باز می دارد. اخلاق، نه تنها در نجات جامعه ومسائل اجتماعی، نقش دارد بلکه در نجات فرد و مطالب فردی نیز سهم مؤثری ایفا می کند؛ زیرا اخلاق، تنها برای ایجاد یک مدینه فاضله، شهر و یا کشور متمدن و با فرهنگ نیست؛ انسان خواه در جامعه زندگی کند، خواه در زاویه ای به سر ببرد نیازمند به اخلاق است. البته اگر جامعه ای وجود داشته باشد و کسی بخواهد عمدا از جامعه جدا بشود، هرگز در آشنایی با فن اخلاق و عمل به قوانین اخلاقی، موفق نخواهد بود؛ زیرا یکی از برجسته ترین و مهمترین وظیفه های اخلاقی انسان، رها نکردن جامعه و در متن آن به سر بردن است، چون شکوفایی فضایل انسانی در سایه داد و ستدهای جمعی است و اخلاق مانند احکام در همه حالات وجود دارد؛ اگر چه مهمترین بخش آن در جامعه جلوه می کند.
نیاز بشر به اخلاق، مانند نیاز وی به نبوت و وحی است؛ همان طور که هر فردی نیازمند به وحی است، خواه در جامعه زندگی کند و خواه زندگی فردی داشته باشد و هیچ فردی نمی تواند در جهان بینی، اخلاق و یا اعمال مستقلا به سر ببرد و به فکر خود بسنده کند و از همین رو اولین انسان روی زمین، خود پیغمبر بود، در مسائل اخلاقی نیز چنین است، یعنی، اولین انسان هم ناچار است با دستور اخلاقی آشنا باشد و به آن عمل کند.
جامعه اخلاقی جامعه ایست که در آن منیّت های تبدیل به تبادل افکار و آراء گردد و در آن برادری و برابری جامعه عمل پوشیده و دیگر از خود شیفتگی و خود بزرگ بینی حرفی به میان نباشد، کینه ها در آن به دوستی مبدل گردد و رفاقتها مستحکم تر شود، هیچ قوی بر ضعیف مستولی نگردد و همه در کنار هم با یک دلی و هم زبانی به آینده ای روشن و زیبا به زندگی بپردازند.
جامعه ای رو به کمال و تعالی است که در آن علاوه بر کمال معنوی، کمال مادی نیز خواسته عمومی باشد. اگر در جامعه ای مشکلات اقتصادی دغدغه اصلی مردمان آن باشد کمال معنوی نیز دچار آسیب جدی خواهد شد و اخلاق رو به زوال خواهد رفت.
چه بهتر است که از سالی که گذشت فقط خاطرات شیرینش را به خاطر بسپاریم و توشه راه خود برای ورود به سال جدید نمایم و کدورت ها و کینه ها را کنار گذاشته و از کنار آن گذر نماییم و هر کس که در حقمان بدی کرده حلال نماییم و هر کس خوبی نموده برای خوشبختیش آرزوی سعادت کرده و همراهش باشیم.
امید است در سال جدید تلاش همه ما بر این باشد که کشوری آباد و سر زنده را هدف اصلی خود قرار داده و در راه رسیدن به آن از هیچ تلاشی دریغ ننمایم و دوستی هایمان را مستحکم تر از قبل نماییم و به چیزی جز خوشبختی و سعادت نیندیشیم.
عید بزرگ و باستانی نوروز را به تمام ایرانیان عزیز تبریک عرض نموده و امیدوارم سالی پر از برکت و سعادت در پیش داشته باشند.

باد نوروز وزیده است به کوه و صحرا
جامه عید بپوشند، چه شاه و چه گدا
بلبل باغ جنان را نبود راه به دوست
نازم آن مطرب مجلس که بود قبله نما
همه در عید به صحرا و گلستان بروند
من سر مست ز میخانه کنم رو به خدا
عید نوروز مبارک به غنی و درویش
یار دلدار ز بتخانه دری را بگشا


انتهای پیام

دیدگاه شما