نقش و جایگاه یگانه و بی مانند امام خمینی(س) در رهبری انقلاب اسلامی و رابطه معنوی ایشان با مردم بارزترین و نمایان ترین ویژگی دهه فجر انقلاب اسلامی ایران است. رابطه دوسویه امام و امت به طرز بارزی در پیروزی انقلاب اسلامی نقش ایفا کرد و توانست مردمی ترین انقلاب تاریخ معاصر جهان را رقم بزند.
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران به مناسبت ایام الله دهه مبارک فجر در مجموعه مقالاتی با عنوان "امام امت، امت امام" به واکاوی و بررسی وجوه مختلف این رابطه بپردازد. پنجمین مقاله از این مجموعه را در ادامه می خوانید:
علاوه بر این آن فشارهایى که بر مردم مىآوردند و آن فشارهایى که به روحانیت مىآوردند فشارهایى که به دانشگاهها مىآوردند، و به سایر اقشار، روى هم رفته مىخواستند که مملکت ما را از «انسان» خالى بکنند، و نیروى انسانى را به تباهى بکشند. دستگاههایى که براى آموزش است، براى پرورش است، تبدیلش کرده بودند به دستگاههایى که ضد او باشد. آموزشهایى که براى انسان مفید است، براى یک جامعه و کشورى مفید است، آنها حذف مىشد و به جاى او، آموزشهایى که مخالف مسیر ملت بود، روى شهوات خود فرد بود، لکن با مسیر ملت مخالفت داشت، با مصالح کشور مخالفت داشت؛ آنها را مىآوردند. (صحیفه امام، ج9، ص 201)
1. سخن گفتن از پدیدههای جهان هستی امری آسان و شناخت آنها و راهیابی به کنه و ذات هستی آن، کاری دشوار است. این شناخت در مورد انسان، امری به مراتب دشوارتر و سختتر است؛ گویی بخشی از غفلت انسان، به همین مسئله، یعنی ناشناختگی انسان برای انسان باز میگردد: «شناخت انسان خودش را، و شناخت اوصافى که در انسان هست و غرایزى که در انسان هست، این از امورى است که یا محال است یا نظیر محال الّا آن کسى که عَصَمَهُ اللَّهُ تعالى». (صحیفه امام، ج14،8)
2. دنیای امروز را دنیای سرمایهداری نام نهادهاند که البته واقعیت آن با آموزههای دینی تعارضات آشکار بسیار دارد؛ اما اگر با نگاهی فراتر از آنچه دنیای غرب به این عبارت مینگرد در آن نظری بیفکنیم، و از واقعیت مصداقی آن بگریزیم، میتوانیم آن را صحیح تلقی کنیم؛ به این معنی که دنیای امروز از آن کسانی است که از مهمترین، والاترین و ارزشمندترین سرمایه هستی، یعنی سرمایه انسانی، برترین و بهترین بهره را میبرند.
انسان گوهر هستی است و اندیشه انسانی عامل حرکت جهان به سوی پیشرفت، تعالی و تکامل، در دو جنبه مادی و معنوی است. جامعه حتی اگر بخواهد، قلههای تمدن مادی را فتح کند، باید که سرمایهٴ اصیل هستی یعنی انسان و نیروی انسانی را که به حقیقت معادن طلا و نقره (و از آن ارزشمندتر) اند، در اختیار داشته باشد: هر مملکتى به نیروى انسانىاش [بسته] است. اگر نیروى انسانى در کار نباشد، مملکت دیگر مملکت نیست. (صحیفه امام، ج5، ص54)
3. اسلام را مکتبی انسانساز میدانند، چراکه فرهنگ و تمدن بزرگ خود را در پرتو تملک منابع غنی انسانی بنا نهاد و کمال مادی انسان را در تکامل معنوی وی پیچید: « اگر براى هر علمى موضوعى است... علم همه انبیا هم موضوعش انسان است. و اگر براى هر دولتى برنامهاى است، برنامه رسول اکرم- ص - را مىشود گفت همان سورهاى که در اول وارد شده است، آن برنامه رسول خداست ... تمام انبیا موضوع بحثشان، موضوع تربیتشان، موضوع علمشان انسان است. آمدهاند انسان را تربیت کنند. آمدهاند این موجود طبیعى را از مرتبه طبیعت به مرتبه عالى ما فوق الطبیعه، ما فوق الجبروت برسانند. تمام بحث انبیا در انسان است. از اول، هر کس، هر یک از انبیا که مبعوث شدند، مبعوث شدند براى انسان و براى تربیت انسان». (صحیفه امام، ج8، ص324)
4. استعمار غربی و استثمارگران داخلی پیرو آن، پایههای حکومت پهلوی را بر دو بنیاد سست جهل مردمی و سرمایهها و منابع مادی(نفت) بنیان نهادند و برای به تاراج بردن سرمایههای ایران عزیزمردمان عادی را در جهل وانهادند و نخبگان و سرمایههای علمی و انسانی را به روشهای گونهگون تباه ساختند؛ عدهای را در زندان سیاه کینه و حقد خود متوقف ساختند و گروهی را در لجن زار فساد و تباهی فرهنگی به باد فنا دادند: « این نیروهاى انسانى که از دست ما رفته است، این از همه چیزها بالاتر بود. جنایاتى که سلسله پهلوى در جامعه ما کرد، شاید هیچ جنایتى بالاتر از این جنایت نبود که نیروهاى فعاله انسانى ما را، یا از بین بردند یا فعالیت آنها را خنثى کردند براى مدتهاى زیاد. آنهایى که باید به این امت خدمت کنند، .... صرفِ نظر از آن زجرهایى که به اینها کردند، ... این نیرو را هدر دادند؛ یعنى نیرویى که باید در جامعه فعال باشد، ... تمام اینها را اینها به هدر دادند». (صحیفه امام، ج6، ص 25)
5. معمار کبیر جمهوری اسلامی، با آگاهی درست از این بیماری و با بینش صحیح، در گام نخست پس از پیروزی، آموزش و پرورش توأمان فرزندان کشور را در دستور کار خود قرار داد و در این راه، همه امکانات کشور را برای پرورش و تربیت صحیح فرزندان ملت به کار گرفت: «آنکه از همه خدمتها بالاتر است این است که نیروى انسانى ما را رشد بدهد و این به عهده مطبوعات است؛ مجلههاست؛ رادیو تلویزیون است؛ سینماهاست؛ تئاترهاست. اینها مىتوانند نیروى انسانى ما را تقویت کنند، و تربیت صحیح بکنند و خدمتشان ارزشمند باشد». (صحیفه امام، ج8، ص499)