دومین همایش اندیشه های فقهی امام خمینی(س) با موضوع اجزاء در تقیه مداراتی روز پنج شنبه سیزدهم بهمن ماه در محل مدرسه تخصصی فقه امام خمینی در قم برگزار شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، دومین همایش اندیشه های فقهی امام خمینی(س) با موضوع اجزاء در تقیه مداراتی روز پنج شنبه سیزدهم بهمن ماه با حضور طلاب و محققین در محل مدرسه تخصصی فقه امام خمینی در قم برگزار شد.
آیت الله مومن از شاگردان حضرت امام(س) و مفسران آثار ایشان در دومین همایش اندیشه های فقهی امام خمینی(س) ضمن اشاره به ورود به سی و چهارمین سال پیروزی انقلاب اسلامی گفت: در آن برهه از قم آقایان روحانیون مخصوصاً اعضای جامعه محترم مدرسین به تهران تشریف بردند و در مدرسه علوی مستقر بودند و صحبت بازگشت حضرت امام به ایران بود و بختیار بدبخت مانع می شد. در تماس با امام در پاریس ایشان به این آقایان گفتند که شما در تظاهرات و راهپیمایی مردم شرکت کنید اما از درگیری با نیروهای نظام ستمشهای نباشد. به نظرم دهه آخر ماه صفر بود آقایان تصمیم گرفتند که از آنجا به دانشگاه تهران منتقل شوند. بزرگانی که از جامعه مدرسین بودند و علمای دیگر عضو این جمع بودند. جمع اولی که به دانشگاه تهران رفتند و من هم در خدمتشان بودم مرحوم آیت الله مطهری، مرحوم آیت الله منتظری، مرحوم آیت الله مشکینی و بزرگانی از تهران بوند که ده دوازده نفر رفتیم در مسجد دانشگاه تهران مستقر شدیم و آرام و آرام بقیه آقایان هم ملحق شدند. دانشگاه هم خیلی خوب استقبال کردند و سه چهار روزی بیشتر طول نکشید که گفتند حضرت امام قرار است تشریف بیاورند و صبح روز 12 بهمن از همان جا به سمت فرودگاه مهرآباد حرکت کردیم و تشریف آوردند و ده بیست دقیقه ای صحبت کردند و از انجا راهی بهشت زهرا شدند که جمعیت آنقدر زیاد بود که دیگر ما نتوانستیم برویم.
عضو فقهای شورای نگهبان ادامه داد: بعد از آن اعضای جامعه مدرسین به قم بازگشتند انقلاب هنوز رسماً پیروز نشده بود و کارهایی برای ادامه مبارزات انجام شد. این منزل مبارک هم که الان تبدیل به مدرسه تخصصی فقه امام خمینی شده است در آن زمان منزل حضرت آیت الله یزدی بود و ایشان هم سهم ذیقیمتی در رهبری مبارزات خود قم داشتند. با اینکه خودشان قمی نبودند اما جوان های قمی دور ایشان بودند و اسلحه های که جمع می شد اینجا تحویل ایشان می دادند و حضرت امام که به قم تشریف آوردند مدتی در همین جا مستقر بودند؛ زمان های خوب و مبارکی بود.
استاد حوزه علمیه قم پیرامون تاسیس مدرسه تخصصی فقه امام خمینی در این ساختمان نیز ادامه داد: الحمدالله الان هم از این محل استفاده شده و مدرسه بسیار خوبی است و نظرات دقیق فقهی و اصولی از حضرت امام اینجا بحث و بررسی می شود و آقایان هم سعی دارند از افرادی که ولو خودشان مستقیماً جر استفاده کنندگان بلاواسطه از حضرت امام نیستند ولی بالاخره دست پرورده افکار ایشان هستند و در بحث و درس حضور شاگردان حضرت امام داشته و دارند و امیدوارم که این مدرسه موفق باشد و بتواند افراد فاضل و متدین را تربیت کند و همه اینها بتوانند راه امام را که راه اسلام است ادامه دهند.
از توفیقاتی که خداوند به من داد این بود که در همان ابتدای درس خارج حدود سال 34 بود که در درس حضرت امام حاضر شدم. حضرت امام هم فقه شان از اول مکاسب محرمات شروع شد و در مسجد محمدیه بود و اصول شان نیز از اول مباحث الفاظ شروع شد که در مجد سلماسی بود. چند روزی در مسجد محمدیه بودیم که جمعیت زیاد شد و جا نبود حضرت امام فرمودند که ادامه درس در مسجد سلماسی باشد. تقریباً در زمان مرحوم آیت الله بروجردی از نظر حضار بحث، اولین درس مرحوم آیت الله بروجردی بود و بعد درس حضرت امام(س). من خاطرم هست که بعضی از روزها سه چهار بار حضار و طلبه ها را از جا بلند کردند تا برای سایر افراد جا باز شود.
البته امام فقط استاد فقه نبود از نظر اخلاق فرد شایسته و بایسته ای بود و بزرگ شده و تحت تعلیمات الهی قرآن کریم و احادیث و روایات و اساتیدی که ایشان استفاده کرده بود اخلاقی تربیت یافته بود. از نظر علمی هم ما کسی را بهتر از ایشان نداشتیم. تا موقعی که امام در قم تشریف داشتند و گرفتاری پیش نیامده بود کلاس های ایشان بودم تا اینکه دستگیر و تبعید شدند. بعد هم سفری هم موفق شدم به نجف بروم و درس های خارج آنجا را هم ببینم و به حسب دید خودم مقایسه کنم که وضعیت علمی آنجا چگونه است و بینی بین الله امام را کمتر از هیچ کدام آقایان ندیدم. تقوا و بی توجهی به دنیا هم در ایشان بی نظیر بود من در تمام مدتی که با ایشان بودم یک مورد ندیدم که دنیا در نظر ایشان باشد ندیدم. از خصوصیات بحث شان شهریه ندادن و تقسیم نداشتن بود اما درس شان پرجمعیت بود تا بحث مبارزات پیش آمد و مردم هم امام را شناختند و وجوهات شرعی پرداختند و از آن موقع شهریه ایشان آغاز شد.
شاگرد حضرت امام(س) ادامه داد: من یک بار تصمیم گرفتم در خیابان به ایشان در سلام تقدم پیدا کنم. ایشان تنها در خیابان رفت و آمد می کردند. دم در فیضیه رسیدم دیدم آقا در صحن به بیرون تشریف می آورند گفتم بد نشد سلامی به آقا می کنیم. ده پانزده متر فاصله داشتم ایشان اجازه ندادند من در سلام تقدم پیدا کنم و ایشان سلام دادند. تا آخر هم اینگونه بودند سرسوزنی تغییر در ایشان ندیدم. انسان شایسته و بامعنویت و باتقوا و عالمی را خداوند برای آن روز ذخیره کرده بود. بعد از اینکه آقای بروجردی از دنیا رفت برای ایشان رساله نوشتند. حاشیه عروه و حاشیه وسیله شان بود اما توضیح المسئل نداشتند.
شاگرد حضرت امام(س) پیرامون موضوع این همایش نیز ادامه داد: تقیه به معنای حفظ کردن است و مقصود از تقیه نیز این است که انسان کاری را که بر طبق قواعد اولیه و موازین شرعی نمی داند مرتکب شود یا کاری را باید انجام دهد به خاطر محذوری ترک کند و طبعاً نوع این موارد در وقتی است که عمل انسان با کسی که با اعتقاد دینی فرد برخوردی داشته باشد. این موارد معمولاً به خاطر ترس از اهل سنتی بوده که با احکام دینی مقابله می کردند. خداوند در این موارد اجازه داده و ائمه(ع) بیان فرموده اند که تقیه کردن و حفظ کردن خود از آسیبی که به دنبال عمل به احکام الله برای انسان پیش می آید جایز است حال فرد این کار را کرد که انجام آن جایز است و بلکه واجب است آیا عملی که از این راه انجام شده درست و مقبول است؟ با وضویی که به این ترتیب گرفته شده می توان نماز خواند و آن نماز درست است؟ این مسئله اجزا است یعنی عمل خلاف ضوابط که به خاطر تقیه انجام شده کافی است یا نه؟
شاگرد حضرت امام(س) ادامه داد: طلاب و فضلای جوان قم عاشق امام بودند و از خصوصیات ایشان بحث های اخلاقی بود که داشتند و من شاهد بودم که بسیاری از برادران محترمی که در بحث ها شرکت می کردند گریه می کردند.
عضو جامعه مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در ادامه افزود: پیامبر بزرگوار اسلام احکام دین را اعلام فرمودند و بعد از خودشان ائمه(ع) را هم برای ولایت امر امت و هم برای بیان احکام تعیین کردند. حضرت امیر و ائمه دیگر و قهراً کسانی که از این بزرگواران استفاده می کنند. نگذاشتند این تحقق پیدا کند دنبال دنیا بودند آن وقت هم آمریکا و اسرائیل نبود خود یک مشت مردمی که شایستگی معنوی نداشتند نگذاشتند و مانع شد و ولایت امر را که امیر(ع) مسئولیت آن را برعهده داشت نگذاشتند محقق شود و از نظر علمی هم آنها به فکر علم و تقوا نبودند بالاترین امر الهی را که بحث ولایت امر بود را به طوری که در همان روز غدیر که پیامبر بزرگوار اسلام حضرت امیر(ع) را به ولایت امر منصوب کرد. اصل قضیه غدیر به طور متواتر از طریق اهل سنت و شیعه نقل شده است.
این مدرس حوزه علمیه قم در تشریح واقعه غدیر گفت: پیامبر در سخنانش می پرسند که آیا من بر شما از خودتان اولی تر نیستم؟ مردم هم گفتند چرا هستید. بعد از اینکه پاسخ آری دادند حضرت امیر کنار دست پیامبر بود رو به همه مردم دست حضرت امیر را بلند کردند و فرمود هرکس من مولای او هستم علی مولای اوست. این مولا بعد از آن سوال یعنی اختیارمند شما هستم فرض هم که ولایت معنای دیگری هم داشته باشد به قرینه اینکه بعد از ان پرسش آمده است مفهوم این جمله ولایت امر بلامنازع و عمومی حضرت امیر هست و بعد از این هم آیه شریفه نازل شد که امروز دین کامل شد و اینقدر ولایت نزد خداوند باریتعالی ارزش دارد که وقتی به حضرت امیر محول می شود اکمال دین به ولایت است.
وی ادامه داد: ولایت این ارزش را در اسلام دارد با آن کارهای نامربوطی که کردند نگذاشتند حضرت امیر به وظیفه الهی خودش عمل کند و اگر گذاشته بودند مسئله ما امروز حل بود و همه مردم زیر سایه اسلام اصیلی که امیر(ع) می دانست و به مردم تعلیم می فرمود قرار داشتند و همه پرورش پیدا کرده بودند و همه مسلمان بودند و نه آمریکا بود و نه اسرائیل بود و همه در مسیری که خداوند می خواست قرار گرفته بودند اما نگذاشتند چون آنها می خواستند ریاست کنند و حضرت امیر آنچه توانست در مقابل آنها مقاومت کرد.
آیت الله مومن در ادامه افزود: مردم مسلمان هم همینطور چند نفر از افراد سالم و به دردبخور آمدند و از حضرت امیر اجازه خواستند که بروند و در مسجد صحبت کنند حضرت فرمودند بروید اما مواظب باشید درگیر نشوید سلمان و ابوذر و مقداد از آن جمله بودند رفتند و حرفشان را زدند و آن روز درگیری نشد اما بعد که به خانه هایشان رفتند یک عده شمشیر به دست را در منزل اینها رفتند و گفتند اگر بار دیگر این حرفها را بزنید این شمشیرها جزای شماست و بالاخره نگذاشتند که علی(ع) ولایت الهی را به ظهور برساند و اسلام را محقق کند. در چنین زمینه ای حضرت امیر زندگی می کنند و اجازه نمی دادند که به وظیفه الهی خودشان در تبیین احکام اسلام عمل کنند و نتیجتاً مردم از فراگرفتن احکام دین دور افتادند و احکام نزد ائمه سلام الله علیها باقی ماند اما حضرت امیر برحسب روایت و نقل تاریخی کمک یار اینها در اداره کشور بود به خاطر اینکه اسلام دست اینها بود و برای اینکه اساس اسلام به هم نخورد. افرادی را هم که می خواستند که می خواستند بروند و از ائمه احکام بپرسند را هم نمی گذاشتند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، دومین همایش اندیشه های فقهی امام خمینی(س) با موضوع اجزاء در تقیه مداراتی روز پنج شنبه سیزدهم بهمن ماه با حضور طلاب و محققین در محل مدرسه تخصصی فقه امام خمینی در قم برگزار شد.
آیت الله مومن از شاگردان حضرت امام(س) و مفسران آثار ایشان در دومین همایش اندیشه های فقهی امام خمینی(س) ضمن اشاره به ورود به سی و چهارمین سال پیروزی انقلاب اسلامی گفت: در آن برهه از قم آقایان روحانیون مخصوصاً اعضای جامعه محترم مدرسین به تهران تشریف بردند و در مدرسه علوی مستقر بودند و صحبت بازگشت حضرت امام به ایران بود و بختیار بدبخت مانع می شد. در تماس با امام در پاریس ایشان به این آقایان گفتند که شما در تظاهرات و راهپیمایی مردم شرکت کنید اما از درگیری با نیروهای نظام ستمشهای نباشد. به نظرم دهه آخر ماه صفر بود آقایان تصمیم گرفتند که از آنجا به دانشگاه تهران منتقل شوند. بزرگانی که از جامعه مدرسین بودند و علمای دیگر عضو این جمع بودند. جمع اولی که به دانشگاه تهران رفتند و من هم در خدمتشان بودم مرحوم آیت الله مطهری، مرحوم آیت الله منتظری، مرحوم آیت الله مشکینی و بزرگانی از تهران بوند که ده دوازده نفر رفتیم در مسجد دانشگاه تهران مستقر شدیم و آرام و آرام بقیه آقایان هم ملحق شدند. دانشگاه هم خیلی خوب استقبال کردند و سه چهار روزی بیشتر طول نکشید که گفتند حضرت امام قرار است تشریف بیاورند و صبح روز 12 بهمن از همان جا به سمت فرودگاه مهرآباد حرکت کردیم و تشریف آوردند و ده بیست دقیقه ای صحبت کردند و از انجا راهی بهشت زهرا شدند که جمعیت آنقدر زیاد بود که دیگر ما نتوانستیم برویم.
عضو فقهای شورای نگهبان ادامه داد: بعد از آن اعضای جامعه مدرسین به قم بازگشتند انقلاب هنوز رسماً پیروز نشده بود و کارهایی برای ادامه مبارزات انجام شد. این منزل مبارک هم که الان تبدیل به مدرسه تخصصی فقه امام خمینی شده است در آن زمان منزل حضرت آیت الله یزدی بود و ایشان هم سهم ذیقیمتی در رهبری مبارزات خود قم داشتند. با اینکه خودشان قمی نبودند اما جوان های قمی دور ایشان بودند و اسلحه های که جمع می شد اینجا تحویل ایشان می دادند و حضرت امام که به قم تشریف آوردند مدتی در همین جا مستقر بودند؛ زمان های خوب و مبارکی بود.
استاد حوزه علمیه قم پیرامون تاسیس مدرسه تخصصی فقه امام خمینی در این ساختمان نیز ادامه داد: الحمدالله الان هم از این محل استفاده شده و مدرسه بسیار خوبی است و نظرات دقیق فقهی و اصولی از حضرت امام اینجا بحث و بررسی می شود و آقایان هم سعی دارند از افرادی که ولو خودشان مستقیماً جر استفاده کنندگان بلاواسطه از حضرت امام نیستند ولی بالاخره دست پرورده افکار ایشان هستند و در بحث و درس حضور شاگردان حضرت امام داشته و دارند و امیدوارم که این مدرسه موفق باشد و بتواند افراد فاضل و متدین را تربیت کند و همه اینها بتوانند راه امام را که راه اسلام است ادامه دهند.
از توفیقاتی که خداوند به من داد این بود که در همان ابتدای درس خارج حدود سال 34 بود که در درس حضرت امام حاضر شدم. حضرت امام هم فقه شان از اول مکاسب محرمات شروع شد و در مسجد محمدیه بود و اصول شان نیز از اول مباحث الفاظ شروع شد که در مجد سلماسی بود. چند روزی در مسجد محمدیه بودیم که جمعیت زیاد شد و جا نبود حضرت امام فرمودند که ادامه درس در مسجد سلماسی باشد. تقریباً در زمان مرحوم آیت الله بروجردی از نظر حضار بحث، اولین درس مرحوم آیت الله بروجردی بود و بعد درس حضرت امام(س). من خاطرم هست که بعضی از روزها سه چهار بار حضار و طلبه ها را از جا بلند کردند تا برای سایر افراد جا باز شود.
البته امام فقط استاد فقه نبود از نظر اخلاق فرد شایسته و بایسته ای بود و بزرگ شده و تحت تعلیمات الهی قرآن کریم و احادیث و روایات و اساتیدی که ایشان استفاده کرده بود اخلاقی تربیت یافته بود. از نظر علمی هم ما کسی را بهتر از ایشان نداشتیم. تا موقعی که امام در قم تشریف داشتند و گرفتاری پیش نیامده بود کلاس های ایشان بودم تا اینکه دستگیر و تبعید شدند. بعد هم سفری هم موفق شدم به نجف بروم و درس های خارج آنجا را هم ببینم و به حسب دید خودم مقایسه کنم که وضعیت علمی آنجا چگونه است و بینی بین الله امام را کمتر از هیچ کدام آقایان ندیدم. تقوا و بی توجهی به دنیا هم در ایشان بی نظیر بود من در تمام مدتی که با ایشان بودم یک مورد ندیدم که دنیا در نظر ایشان باشد ندیدم. از خصوصیات بحث شان شهریه ندادن و تقسیم نداشتن بود اما درس شان پرجمعیت بود تا بحث مبارزات پیش آمد و مردم هم امام را شناختند و وجوهات شرعی پرداختند و از آن موقع شهریه ایشان آغاز شد.
شاگرد حضرت امام(س) ادامه داد: من یک بار تصمیم گرفتم در خیابان به ایشان در سلام تقدم پیدا کنم. ایشان تنها در خیابان رفت و آمد می کردند. دم در فیضیه رسیدم دیدم آقا در صحن به بیرون تشریف می آورند گفتم بد نشد سلامی به آقا می کنیم. ده پانزده متر فاصله داشتم ایشان اجازه ندادند من در سلام تقدم پیدا کنم و ایشان سلام دادند. تا آخر هم اینگونه بودند سرسوزنی تغییر در ایشان ندیدم. انسان شایسته و بامعنویت و باتقوا و عالمی را خداوند برای آن روز ذخیره کرده بود. بعد از اینکه آقای بروجردی از دنیا رفت برای ایشان رساله نوشتند. حاشیه عروه و حاشیه وسیله شان بود اما توضیح المسئل نداشتند.
شاگرد حضرت امام(س) پیرامون موضوع این همایش نیز ادامه داد: تقیه به معنای حفظ کردن است و مقصود از تقیه نیز این است که انسان کاری را که بر طبق قواعد اولیه و موازین شرعی نمی داند مرتکب شود یا کاری را باید انجام دهد به خاطر محذوری ترک کند و طبعاً نوع این موارد در وقتی است که عمل انسان با کسی که با اعتقاد دینی فرد برخوردی داشته باشد. این موارد معمولاً به خاطر ترس از اهل سنتی بوده که با احکام دینی مقابله می کردند. خداوند در این موارد اجازه داده و ائمه(ع) بیان فرموده اند که تقیه کردن و حفظ کردن خود از آسیبی که به دنبال عمل به احکام الله برای انسان پیش می آید جایز است حال فرد این کار را کرد که انجام آن جایز است و بلکه واجب است آیا عملی که از این راه انجام شده درست و مقبول است؟ با وضویی که به این ترتیب گرفته شده می توان نماز خواند و آن نماز درست است؟ این مسئله اجزا است یعنی عمل خلاف ضوابط که به خاطر تقیه انجام شده کافی است یا نه؟
شاگرد حضرت امام(س) ادامه داد: طلاب و فضلای جوان قم عاشق امام بودند و از خصوصیات ایشان بحث های اخلاقی بود که داشتند و من شاهد بودم که بسیاری از برادران محترمی که در بحث ها شرکت می کردند گریه می کردند.
عضو جامعه مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در ادامه افزود: پیامبر بزرگوار اسلام احکام دین را اعلام فرمودند و بعد از خودشان ائمه(ع) را هم برای ولایت امر امت و هم برای بیان احکام تعیین کردند. حضرت امیر و ائمه دیگر و قهراً کسانی که از این بزرگواران استفاده می کنند. نگذاشتند این تحقق پیدا کند دنبال دنیا بودند آن وقت هم آمریکا و اسرائیل نبود خود یک مشت مردمی که شایستگی معنوی نداشتند نگذاشتند و مانع شد و ولایت امر را که امیر(ع) مسئولیت آن را برعهده داشت نگذاشتند محقق شود و از نظر علمی هم آنها به فکر علم و تقوا نبودند بالاترین امر الهی را که بحث ولایت امر بود را به طوری که در همان روز غدیر که پیامبر بزرگوار اسلام حضرت امیر(ع) را به ولایت امر منصوب کرد. اصل قضیه غدیر به طور متواتر از طریق اهل سنت و شیعه نقل شده است.
این مدرس حوزه علمیه قم در تشریح واقعه غدیر گفت: پیامبر در سخنانش می پرسند که آیا من بر شما از خودتان اولی تر نیستم؟ مردم هم گفتند چرا هستید. بعد از اینکه پاسخ آری دادند حضرت امیر کنار دست پیامبر بود رو به همه مردم دست حضرت امیر را بلند کردند و فرمود هرکس من مولای او هستم علی مولای اوست. این مولا بعد از آن سوال یعنی اختیارمند شما هستم فرض هم که ولایت معنای دیگری هم داشته باشد به قرینه اینکه بعد از ان پرسش آمده است مفهوم این جمله ولایت امر بلامنازع و عمومی حضرت امیر هست و بعد از این هم آیه شریفه نازل شد که امروز دین کامل شد و اینقدر ولایت نزد خداوند باریتعالی ارزش دارد که وقتی به حضرت امیر محول می شود اکمال دین به ولایت است.
وی ادامه داد: ولایت این ارزش را در اسلام دارد با آن کارهای نامربوطی که کردند نگذاشتند حضرت امیر به وظیفه الهی خودش عمل کند و اگر گذاشته بودند مسئله ما امروز حل بود و همه مردم زیر سایه اسلام اصیلی که امیر(ع) می دانست و به مردم تعلیم می فرمود قرار داشتند و همه پرورش پیدا کرده بودند و همه مسلمان بودند و نه آمریکا بود و نه اسرائیل بود و همه در مسیری که خداوند می خواست قرار گرفته بودند اما نگذاشتند چون آنها می خواستند ریاست کنند و حضرت امیر آنچه توانست در مقابل آنها مقاومت کرد.
آیت الله مومن در ادامه افزود: مردم مسلمان هم همینطور چند نفر از افراد سالم و به دردبخور آمدند و از حضرت امیر اجازه خواستند که بروند و در مسجد صحبت کنند حضرت فرمودند بروید اما مواظب باشید درگیر نشوید سلمان و ابوذر و مقداد از آن جمله بودند رفتند و حرفشان را زدند و آن روز درگیری نشد اما بعد که به خانه هایشان رفتند یک عده شمشیر به دست را در منزل اینها رفتند و گفتند اگر بار دیگر این حرفها را بزنید این شمشیرها جزای شماست و بالاخره نگذاشتند که علی(ع) ولایت الهی را به ظهور برساند و اسلام را محقق کند. در چنین زمینه ای حضرت امیر زندگی می کنند و اجازه نمی دادند که به وظیفه الهی خودشان در تبیین احکام اسلام عمل کنند و نتیجتاً مردم از فراگرفتن احکام دین دور افتادند و احکام نزد ائمه سلام الله علیها باقی ماند اما حضرت امیر برحسب روایت و نقل تاریخی کمک یار اینها در اداره کشور بود به خاطر اینکه اسلام دست اینها بود و برای اینکه اساس اسلام به هم نخورد. افرادی را هم که می خواستند که می خواستند بروند و از ائمه احکام بپرسند را هم نمی گذاشتند.