آیتالله محمد تقی فاضل میبدی که معتقد است؛ بدعتگذاری در زمینهی فرهنگ عاشورا و حقیقت این واقعهی تاریخی در زمانهی ما به اوج خود رسیده است، میگوید: برخی از مبلغانی که در ردای مداحی و ذاکری در ایام محرم و وعظ و روضهخوانی مشغولند، از ارزشهای اسلامی فاصله گرفتهاند.
وی ضمن تاکید بر التزام ترویج حقیقت عاشورا و فرهنگسازی صحیح در این حوزه، گفت: من بر این باورم که جریان عاشورا در تاریخ بشریت بهعنوان جریان مبارزه با ظلم و نجات مظلوم بیبدیل است. اما متاسفانه حقایق این قیام حسینی در دورههای مختلفی ازجمله حکومت امویان، عباسیان و حتی صفویان مورد تحریف قرار گرفته است ولی به اعتقاد من بیشترین تحریفات توسط خود ما دامن زده شد و به بدعت تبدیل شدهاند.
فاضل میبدی ادامه داد: درصدی از آنچه بهعنوان واقعیت عاشورا در مراسمها و هیاتهای عزاداری عنوان میشود، نه تنها به اهداف امام حسین(ع) نزدیک نیست؛ بلکه در پارهای از موارد با حقیقت در تضاد است.
وی با انتقاد از بخش قابل توجهی از مداحان و ذاکرانی که در ایام محرم به روضهخوانی و مداحی مشغول میشوند، افزود: اکثر این مراسمها که در قالب عزاداری صورت میگیرند، هیچ ارتباطی با حقیقت عاشورا و در سطحی کلانتر؛ با حقیقت اسلام ندارند. تا به امروز هم بسیاری از مراجع به برخی از این جریانها و اشخاص، اخطار دادهاند ولی متاسفانه ترتیب اثری در رویکردشان مشاهده نشده است.
عضو ارشد مجمع مدرسین و محققین حوزهی علمیهی قم درمورد عملکرد غلط سازمان صدا و سیما گفت: صدا و سیمای ما به گونهای عمل میکند که گویا نمیخواهد مردم با اهداف اصلی عاشورا آشنا شوند. همین یک دو روز پیش بود که نشستهبودم پای تلویزیون و به یکی دو برنامهی سخنرانی و مداحی توجه کردم و متاسفانه دیدم مطالبی در این برنامهها عنوان میشد که در دنیای علم و فرهنگ امروزی، جز وهن به اسلام چیزی نبود.
فاضل میبدی ضمن بیان این مطلب که در تربیت دینی جوانان قصور شده است، گفت: نسل جوان امروز، دنبال امامحسینی میگردد که او را از رنج تبعیض و بیهویتی نجات دهد و به زندگیاش نشاط و امید ببخشد. ولی متاسفانه ما با مبلغان کاذبی روبرو هستیم که گاهیاوقات هیچ معنایی از اسلام و انسانیت درک نکردهاند.
وی، حوزهی علمیهی قوم را مسوول خواند و اظهار داشت: از حوزههای علمیهی قم انتظار میرود که دربرابر پارهای از این حرکات دور از حقیقت اسلام بایستند و با ترویج بدعتهای واهی مبارزه کنند. مساله این است که این بدعتها باعث میشود زندهترین جریان تاریخ اسلام، از زندگی مردم حذف شود و ذهن مردم پر شود از تخیل و تحقیر و توهین.
این محقق دینی در پاسخ به این سوال که مرز ورود هنر به مسائل اعتقادی کجاست، گفت: ذاتا هنر به خرج دادن در ترویج فرهنگ اسلامی، اتفاق خوبیست به شرط آنکه به ضدفرهنگ و ضداسلام تبدیل نشود. هنر نباید ابزار مطلقی باشد برای تهییج احساسات و عواطف مردم؛ باید پشتش به حقیقت گرم باشد و پشتوانهی اسلامی داشته باشد. این التزام در مداحیها و روضهخوانیها هم وجود دارد.
میبدی ادامه داد: امروزه با فیلمها و سریالهایی مواجه هستیم که بدآموزی اخلاقی دارند. به خاطر آنکه سازندگان این آثار تنها به فکر خوشحال نگهداشتن جوانها هستند. درواقع این هنر نیست زیرا هنر به خودی خود باید تاثیر مثبتی بر مخاطبان خود داشته باشد.
این مدرس دانشگاه اضافه کرد: متاسفانه بهعنوان اینکه چارچوبهایی مذهبی برای حوزههای هنری طراحی شود؛ از چارچوبهای اخلاقی نیز عدول شده است. بنابراین اگرچه بکارگیری حقایق عاشورا را ازسوی گرایشهای هنری امری مثبت تلقی میکنم اما معتقدم اغلب آثاری که امروزه ادعای هنر دینی و اعتقادی دارند، با حقیقت و اهداف واقعی اسلام و امام حسین(ع) فاصله دارند.
وی درمورد دستمزدهای میلیونی برخی از مداحان حاضر گفت: از نگاه مذهبی، افرادی که برای یک شب مداحی مبالغ بالا و بعضا میلیونی مطالبه میکنند؛ نه تنها هیچ ثواب و استحبابی عایدشان نمیشود بلکه حتی ابزار قرار دادن یک اصل اعتقادی برای کسب درآمدهای گزاف، میتواند حرام باشد.
میبدی اضافه کرد: به عنوان مثال شهری را درنظر بگیرید که در آن دختران بسیاری به جهت فقر مالی امکان تهیهی جهازیه و ازدواج را ندارند و یا زنان و دخترانی که به جهت کمبودهای مالی کنار خیابانها گدایی میکنند. آیا در چنین شهری رواست که مبالغی از این دست سنگین؛ در میان تکایا و مجالس عزاداری رد و بدل شود؟ آیا امام حسین(ع) به این ریخت و پاشهای ضداخلاقی راضیست؟!
وی خاطرنشان کرد: همین است که میگویم مردم از اصل و اساس دین فاصله گرفتهاند! زیرا آنچه اسلام به کررات دستور داده؛ کندن ریشهی فقر است و نه رد و بدل کردن پولهای گزاف در مراسم عزاداری سیدالشهدا(ع) است. به اعتقاد من؛ این رویکردها بیشتر مبرهن تبدیل شدن این مراسمها به دکانها و مراکز تجاریست.
عضو ارشد مجمع حققین و مدرسین حوزهی علمیهی قم، در پاسخ به این سوال که آیا درنظر گرفتن سهمیهی گوشت و برنج و... و اختصاص کمکهای دولتی و حکومتی به تکایا و مجالس عزاداری رواست یا خیر؟، اظهار داشت: اینها نماد بارزی از بدعتگذاریست. زیرا برگزاری مراسمهای عزاداری در محلهها و شهرها، هیچ ارتباطی به دولت و گروههای دیگر ندارد.
وی ضمن تکرار این مطلب که از اهداف امامحسین(ع) فاصله گرفتهایم، ادامه داد: بزرگترین آموزهی مکتب امامحسین(ع) که از پدرش امام علی(ع) آموخته بود، مبارزه با ظلم و تحقق بخشیدن عدالت در جامعه است. آنچنانکه اگر عدالت در جامعه بود؛ آن جامعه؛ علوی و حسینی است و اگر بجای عدالت رانتخواری و فساد ترویج شود؛ آن جامعه یزیدی و اموی است.
میبدی توضیح داد: جریان مذهبی به تودهی مردم تعلق دارد و اگر قرار است مجلسی در تعزیت یا تهنیت حوادث و رویدادهای تاریخ اسلام رخ دهد، تنها درحالت خود جوش و مردمیاش قابل توجیه است. لذا اساسا ورود جناحهای سیاسی به این جریانها پذیرفته نیست زیرا وقتی پای گروههای سیاسی پیش میآید، این ورودها خواسته یا ناخواسته با مسالهی «قدرت» آمیخته خواهد بود که قطعا فساد و مفسده نیز به همراه خواهد داشت