جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

حج، آهنگ دوست

حجت الاسلام و المسلمین حسن پویا

کد خبر: ۱۹۰۵۹
حج، آهنگ دوست

در میان عبادات و مناسک دینى، حج برترین شمرده شده است. چنانچه امام صادق(ع) مى‏فرمایند: «الحجّ أفضل من الصلاة و الصّیام» (وسائل الشیعه، ج 8، ص 78) حج برتر از نماز و روزه است. از این رو به ما توصیه شده است در ماه مبارک رمضان، که ماه استجابت دعا و پاکى و خلوص است، در میان دعاها و خواسته‏هاى خود، با تأکید فراوان‏ترى، حج را از خداوند طلب کنید: «اللّهم ارزقنى حجّ بیتک الحرام» نه تنها در این سال، که براى همه سال‌ها: «فى عامى هذا و فى کلّ عام» و این نشانگر عظمت حج و نیز وجود اسرار نهفته فراوان در آن است. اسرار ظاهرى از تجمع مسلمانان و درد دل آنان با یکدیگر تا تجارت و داد و ستد گرفته تا اسرار مخفى و حقایق ارزشمند معنوى و سیر و سلوکى که برخى حاجیان به آن نایل مى‏شوند و دست مى‏یابند و خرسند و پاک همچون نوزادى تازه متولد شده، از این سفر برمى‏گردند.

امام خمینى(س)، که از واقفان به اسرار حج و سالک این طریق معنوى است خطاب به مسلمانان مى‏فرماید:

بزرگ‏ترین درد جوامع اسلامى این است که هنوز فلسفه واقعى بسیارى از احکام الهى را درک نکرده‏اند؛ و حج با آن همه راز و عظمتى که دارد هنوز به صورت یک عبادت خشک و یک حرکت بى حاصل و بى‌ثمر باقى مانده است. (صحیفه امام، ج 21، ص 76)

بدین گونه است که هر سال میلیون‏ها انسان به این سفر معنوى و عبادى ـ سیاسى مى‏روند ولکن هیچ معارفى از آن بدست نمى‏آورند و تنها به حرکات و اعمال ظاهرى اکتفا مى‏کنند، در حالى که نه به مسایل فراوان معنوى مى‏اندیشند و نه مشکلات بى‌شمار مسلمانان را درک مى‏کنند.

با نگاهى به کلمات و پیام‏هاى بنیان‌گذار جمهورى اسلامى ایران که هر ساله خطاب به مسلمانان جهان صادر مى‏شد، ابعاد بسیارى از رازهاى نهفته حج آشکار مى‏گردد از جمله در کلام بلند ایشان آمده است.

میلیون‏ها مسلمان هر سال به مکه مى‏روند، و پا جاى پاى پیامبر و ابراهیم و اسماعیل و هاجر مى‏گذارند، ولى هیچ کس نیست که خود بپرسد ابراهیم و محمد علیهم السلام که بودند و چه کردند؛ هدفشان چه بود؛ از ما چه خواسته‏اند؟ (صحیفه امام، ج 21، ص 78)

آنگاه که مسلمانان از سرتاسر جهان اسلام به سوى مکه و مدینه سرازیر مى‏شوند، خدا مى‏داند که در دل و جان آنان چه مى‏گذرد. از پیامبر اسلام و ابراهیم خلیل چه تصویرى در ذهن دارند. آیا راه و روش پیامبر را شناخته‏اند؟ آیا تاریخ پردرد و فراز و نشیب پیامبر را مى‏دانند؟ آیا رنج‏هاى پیامبر را در رابطه با حفظ اسلام و قرآن و بیدارى مسلمانان مى‏دانند؟ آیا اساس بعثت پیامبر و دعوت به توحید را درک کرده‏اند؟ از سوى دیگر سیر الى اللّه‏ که خاص پیامبران و خالصان است با حج چگونه به تعالى مى‏رسد و انسان مسلمان و دلبسته به خدا و پیامبر را به کجا مى‏برد؟ چه آدابى براى رسیدن به نقطه کمال وجود دارد؟ حج جایگاه خودسازى و ترک غرور و تکبر و خودخواهى است، چگونه مستکبران، سودجویان این مراسم بزرگ هستند؟ مسلمانان چرا به اندیشه نرفته‏اند که براى رسیدن به حقایق اسلام چه باید بکنند؟ راه رهایى از اسلام‌ستیزان و مسلمان‌نمایان و حاکمان زر و زور و تزویر چیست؟ و دهها سؤال دیگر

امام خمینى(س)با نگاهى به فلسفه حج و جایگاه مناسک آن مى‏فرمایند:

در میقات‏هاى الهى و مقامات مقدّس، در جوار خانه پربرکت خداوند تعالى، آداب حضور محضر مقدّس خداوند عظیم، مراعات و قلوب حجّاج عزیز از تمام وابستگى‏هاى به غیر حق، آزاد و از آنچه غیردوست هست، تهى و با انوار تجلّیات الهى منور گردد، تا اعمال و مناسک سیر الى اللّه‏ با محتواى حج ابراهیمى و پس از آن، حج محمدى، آراسته گردد. و با سبکبارى از افعال طبیعت، همگان سالم از وزرهاى منى و منیّت، با کوله‌بارى از معرفت حق و عشق محبوب، به اوطان خود باز گردند. (صحیفه امام، ج 16، ص 515)

بدین سان امام سالکان، مسلمانان را به حقیقت حج، که توسط ابراهیم خلیل و پیامبر رحمت حضرت محمد بن عبداللّه‏(ص)، براى مردم بیان شده است، فرا مى‏خواند و آنان را از مظاهر شرک و وابستگى جدا مى‏کند و به آنان هشدار مى‏دهد که در جوار رحمت حق قرار دارید و سزاوار است که به حق بیاندیشید و به سوى او رحل اقامت افکنید.

آنچه انسان امروز را به درّه فلاکت و بدبختى افکنده است و انسان‏ها را برده و بندة دیگران قرار داده است تا اینچنین از هویت خویش دور گردند و سرگشته و حیران، در بیابان ظلمت گرفته تن و درد و رنج گرفتار شوند، خودخواهى‏هایى است که وجود همه را فرا گرفته و مستکبران را، در جایگاه استکبار و به اطاعت کشیدن مردمان مصمّم‏تر کرده است. و این نکته از مسایل برجسته حج است که خداوند مهربان، مسلمانان را به آن دعوت کرده و از آنان خواسته هرگونه لباس استکبار و خودخواهى و تکبر را از تن درآورند و همه یکرنگ و یک‌دل در این جایگاه حضور یابند، چنان‌که حضرت امام(س) مى‏فرمایند:

همه زحمات انبیا از آدم تا خاتم براى این معنا هست که به سیر إلى اللّه‏ باشد. شکستن بت نفس که بالاترین بت‌هاست، دنبال او شکستن بت‏هاى دیگر. (صحیفه امام، ج 15، ص 51)

و این‌چنین است که حج، آهنگ خدا کردن است، به سوى او رفتن و دل بریدن از همة آنچه غیر اوست:

آن چیزى که انسان را به ضیافتگاه خدا راه مى‏دهد این است که غیر خدا را کنار بگذارد. (همان، ج 17، ص490).

و در نگاهى دیگر که بیت اللّه‏، خانه مردم است، مناسک آن نیز، مناسک زندگى است. مناسک حج سیر زندگى انسان از هیچ، به همه چیز و بازگشت به اوست.

امام خمینى(س) در کلامى لطیف و عارفانه مى‏فرمایند:

حج تجلّى و تکرار همة صحنه‏هاى عشق آفرین زندگى یک انسان و یک جامعه متکامل در دنیاست و مناسک حج، مناسک زندگى است. (همان، ج 21، ص 77)

انتهای پیام

دیدگاه شما