جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

شفیعی سروستانی:امام خمینی (س) حقیقت عاشورا را در کشور ما زنده کردند

حضرت امام خمینی (س) به نحو هوشمندانه ای از نهضت عاشورا برای پیش برد اهداف انقلاب اسلامی استفاده کردند و مردم چون این نهضت را نهضت حسینی می دانستند پشت سر امام خمینی ایستادند و نهایتا انقلاب پیروز شد.

کد خبر: ۱۳۳۶۵
شفیعی سروستانی:امام خمینی (س) حقیقت عاشورا را در کشور ما زنده کردند
با این که بیش از هزار و سیصد صد سال از واقعه جانسوز عاشورا می گذرد، اما هنوز عاشورا چشمه جوشان حماسه و آزادگی و رمز جهاد پایدار برای ماندگاری آیین الهی است; آیینی پیام آور توحید و عدل و در خور شان والای انسان، تا به برکت شعور خدادادی و شور حقیقت خواهی، شایسته جانشینی پروردگار در زمین گردیده، جان او تجلی گاه توحید و عدل شود.
با نگاهی به سخنان امام خمینی قدس سره از پیش از انقلاب اسلامی تاکنون، بخوبی در می یابیم که معظم له کلیه رفتارها و موضع گیری های خود را بر اساس آن واقعه تنظیم و عملی نموده است; زیرا فرهنگ عاشورا، فرهنگی همه جانبه است که ابعاد گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، اخلاقی، عرفانی، نظامی و... را در بر می گیرد. اندیشه زندگی امام خمینی قدس سره نیز این گونه بوده و دارای ابعاد مختلف یاد شده می باشد. در یک جمله می توان گفت که امام خمینی تمام هویت انقلاب اسلامی را به عاشورا گره زده است.
به همین مناسبت و در آستانه عاشورا و تاسوعای حسینی مناسب دیدیم گفت و گویی با یکی از اساتید حوزه و دانشگاه که به اندیشه های امام خمینی(س) اشراف دارند داشته باشیم
ابراهیم شفیعی سروستانی در سال 1343هجری شمسی در شیراز به دنیا آمد.با پایان تحصیلات متوسطه در سال 1362، دروس حوزه را در همان شهر آغاز کرد و در سال 1365 پس از گذراندن دروس مرحله اول سطح، برای ادمه تحصیل به شهر مقدس قم مهاجرت نمود. همزمان با گذراندن دوره اول خارج فقه و اصول و اخذ مدرک سطح چهار حوزه علمیه قم(معادل دکترا) تحصیلات دانشگاهی را نیز تا مقطع کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی به پایان رساند. حوزه تخصصی مطالعه و پژوهش نامبرده، فقه جزایی اسلام، مباحث زنان و موضوع مهدویت است و در این زمینه ها تا کنون آثار متعددی به صورت کتاب و مقاله توسط ایشان تدوین و منتشر شده که چهار مورد از آنها به عنوان پژوهش برگزیده، تشویقی و برتر سال انتخاب شده است.
ابراهیم شفیعی سروستانی هم اکنون مدیر کل پژوهش مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما و دبیر تحریریه مجله موعود، مدیر پژوهش موسسه فرهنگی موعود و عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق است.
ارزش های مشترک میان دو نهضت مقدس عاشورا و انقلاب اسلامی چه چیزهایی است؟
حضرت امام خمینی به نحو هوشمندانه ای از نهضت عاشورا برای پیش برد اهداف انقلاب اسلامی استفاده کردند این موضوعی است که مورد اذعان و تاکید همه کسانی که در مورد انقلاب اسلامی تحقیق کرده اند، قرار گرفته است و حتی نظریه پردازان و مستشرقین که در همان سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1984 در کنفرانس تلاویو به بررسی ریشه های انقلاب اسلامی پرداختند بر این موضوع تاکید کردند که حضرت امام خمینی به نحو بسیار هوشمندانه ای از ظرفیت های نهضت عاشورا برای پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی استفاده کرد اما مهمترین عنصر نهضت عاشورا که حضرت امام استفاده کردند برای پیروزی انقلاب اسلامی ایران عنصر شهادت طلبی بود.
قبل از حرکت انقلابی امام خمینی(س)موضوعی که وجود دارد این است که علما و بزرگوارانی که قبل از امام بودند همه به مشکلات و آسیب های نظام شاهنشاهی واقف بودند و این گونه نبود که آنها به منکرات و آنچه در دوران رژیم طاغوت می گذشت راضی باشند اما همواره وقتی که بحث از اقدام و مقابله با نظام طاغوت به میان می آمد آنها از یک چیز حراس داشتند و ان این بود که با خون مردم چه کار باید کرد. اگر وارد میدان می شدند و می خواستند مقابله کنند قطعا رژیم برخورد می کرد و ممکن بود به خون ریزی منجر شود وانها نمی توانستند پاسخ این خون ها را بدهند. حضرت امام خمینی برخلاف دیگر بزرگان و علمای عصر خود آمدند مبنا و دیدگاه شهادت طلبی را که اساس نهضت حسینی است برای پیروزی انقلاب اسلامی مطرح کردند. یعنی این که نهایتا اگر چه ممکن است که حرکت انقلابی امام در مقابله با رژیم شاه و استبداد و منکرات موجود در جهان منجر به خون ریزی و شهادت هم شد اما این در نظام ارزشی ما قرار گرفت. در واقع شهادت طلبی با پشتوانه ارزشی که داشت توانست مردم را در صحنه نگهدارد و پایه و اساسی شود برای حرکتی که ثمره آن پیروزی انقلاب اسلامی در مقابل طاغوت شد.
دیگر درسهایی که امام خمینی(س) از قیام امام حسین(ع) گرفت چه چیزهایی بود؟
غیر از این موضوع امام از نمادها و پیام های عاشورا بسیار خوب استفاده کردند یعنی از شعارهای عاشورا از تشبیه رژیم شاه به یزید از تمثیل مقابله انقلاب اسلامی با رژیم طاغوت به مقابله امام حسین(ع) با رژیم یزید از شعارهای عاشواریی از مناسبهای مذهبی چون ظرفیت محرم. امام خمینی(س) از این ظرفیت استفاده کردند برای رساندن پیام انقلاب اسلامی به همه مناطق ایران یعنی امام از حضور ایرانیان در ایام تبلیغ به مناطق مختلف استفاده کردند و در واقع این روحانیون بودند که در محرم سال 57 پیام انقلاب را به همه کشور منتقل کردند و انقلاب پس از ان زمان بود که به یک جریان گسترده و سراسری تبدیل شد در اثر تبلیغ پیام انقلاب از طریق روحانیونی که به سراسر کشور اعزام شده بودند و بزرگترین راهپیمایی برای انقلاب از محرم سال 57 شروع شد. امام خمینی(س) از ظرفیت ماه محرم برای شکل گیری یک بسیج عمومی علیه رژیم شاه شاهی استفاده کرد.
امام هم از مبانی اصلی جریان عاشورا یعنی بحث شهادت طلبی استفاده کردند هم از شعارهای جریان عاشورا استفاده کردند و هم از اهداف نهضت عاشورا تاسی گرفت. امام خمینی با پشتوانه امر به معروف و نهی از منکر مردم را پشت سر خود حفظ کردند و مردم چون این نهضت را نهضت حسینی می دانستند پشت سر امام خمینی ایستادند و نهایتا منجر به پیروزی انقلاب شد.
ما چه درس هایی را از عاشورا برای پیروزی انقلاب خود گرفتیم؟
همه درس ها و آموزه های نهضت عاشورا در انقلاب اسلامی متجلی شد چه آنچه که در صحنه عاشورا اتفاق افتاد و چه انچه که بعد از واقعه عاشورا اتفاق افتاد همه مورد توجه و تاکید امام بود امام وقتی جمعی دیداری با امام داشتند و شعار "کل یوم عاشور ا و کل ارض کربلا" را دادند، امام خمینی بر مبنای این شعار صحبت کردند و این را مبنایی برای گفتمان خود در مورد انقلاب قرار دادند که در واقع یک نفر شیعه رویکردش نسبت به جهان پیرامون و مسائل سیاسی و اجتماعی اطرافش دقیقا باید بر این باور باشد که همواره همیشه عاشوراست و همواره هر زمینی کربلاست. وقتی ما این تشبیه را می پذیریم یعنی در واقع می پذیریم که باید همواره عاشورایی عمل کنیم یعنی گذشتن از همه چیز همه داشته ها برای حفظ دین خدا در واقع اگر ما این نگرش را داشته باشیم درمی یابیم که همواره باید عاشورایی عمل کنیم و از همه چیز خود بگذریم برای حفظ دین اسلام چرا که هیچ چیز مهم تر از دین اسلام نیست یعنی دینی که در واقع امام حسین(ع) به عنوان فرزند پیامبر خاتم همه هستی خود را فدای اسلام می کند پس وقی این چنین شخصی فدای دین خدا می شود پس تکلیف امثال ما مشخص است.
مساله ای دیگری که حضرت امام خمینی تاکید می کردند این بود که در صحنه جامعه باید رسالت عاشورایی خود را ایفا کنیم یا در صحنه نبرد و مبارزه باشیم و اگر در صحنه مبارزه نیستیم باید رسالت تبلیغ رو به عهده بگیریم و پیام عاشورا را به جامعه خودمان منتقل کنیم. حضرت امام در سخنرانی های متعدد خود بر این موضوعات تاکید می کردند و اساس حرکت خود را بر اساس امر به معروف و نهی ای منکر قرار دادند. یعنی یک مسلمان و پیرو اباعبد الله الحسین نباید هیچ گاه نباید در مقابل منکراتی که در جامعه اش اتفاق می افتد سازش پذیر باشد و مقابله بکند و بتواند بزرگترین معروف را که به تعبیر امام، حکومت اسلامی و استقرار این حکومت است در راه گسترش این معروف تلاش حسینی بکند.
چرا امام را احیاگر فرهنگ عاشورا می نامند؟
ما تا قبل از امام خمینی صرفا شعار عاشورا را می دادیم اما واقعیت و جوهره عاشورا که گذشتن از همه چیز برای دین خدا و فرهنگ شهادت طلبی و ایثار بود وجود نداشت. جوهره نهضت حسینی که ایثار و شهادت بود به مدد امام و انقلاب احیا شد. امام حقیقت عاشورا را در کشور ما زنده کردند و در واقع مردم ما را عاشورایی کردند و نتیجه آن شد که ما آن فداکاری ها را در انقلاب دیدم و ثمره مهم این عاشورایی شدن را ما در جریان جنگ تحمیلی دیدم یعنی اگر جنگ تحمیلی نبود به فرموده امام اگر نهضت عاشورا نبود ما در جنگ هم به هیچ نتیجه ای نمی رسیدیم. فرهنگ عاشورا که پشتوانه انقلاب اسلامی بود ما استمرارش را در جریان دفاع مقدس دیدیم. شهادت طلبی و ایثار و احیای حماسه حسینی در صحنه های نبرد بر گرفته از فرهنگ عاشواست.
چرا امام زنده نگه داشتن عاشورا را یک مساله سیاسی و عبادی می دانستند؟
فرهنگ عاشورا صرفا با سینه زنی و عزاداری احیا و زنده نمی شود یعنی حفظ فرهنگ عاشوار با حفظ اهداف عاشورا میسر می شود. فرهنگ عاشورا را می توان در دو بعد مورد توجه قرار داد. یک بعد آه و سوز و مظلومیت و بعد دیگر حماسه، شهادت، رشادت و فداکاری. در واقع ما می توانیم فرهنگ عاشورا را با توجه به جوهره اصلی خود یعنی امر به معروف و نهی از منکر و تلاش برای اقامه دین خدا با فداکاری و ایثار جان و مال زنده نگه داریم. اگر جوهره عاشورا زنده داشته شود در واقع سیاست ما هم تامین می شود. اگر در کشوری فرهنگ عاشورایی وجود داشته باشد ملت تن به استبداد و طاغوت و ظلم نخواهد داد و در واقع این زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا هم عبادت است هم در واقع جوهره سیاسی دارد چون مردم را مقاوم و پایدار می کند و به آن آمادگی می بخشد که بتواند در هر زمانی با ظلم و جور زمان خود مقابله کنند.
انتهای پیام

دیدگاه شما