اشاره: امام خمینی (س) اگر سیاستمدار و فقیه و فیلسوف و رهبر نبود، تنها با درجه عالی عرفانی خود می توانست مرد نخست قرن گردد. به عقیده اساتید عرفان، خمینی (س) صاحب مکتب و مشرب خاص عرفانی است. آنجه از امام خمینی (س) فقیه و فیلسوف، یک عارف بلندمرتبه ساخته است، تلاش او در راه چیزی است که خود در سخنرانی های مختلف از آن با عنوان "تهذیب نفس" یاد می کند. بی شک بزرگرتین تجربه دینی و تجهد عارفانه امام در ایام رمضان بوده است. رمضان در اندیشه امام از آن جهت قابل پیگیری و تامل است که می تواند راه را برای "ساختن" روح انسان بازنماید و از مراتب عرفانی که امام را به کشف و شهود رساند، رمز گشاید.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، آنچه در ذیل می آید بخش نخست گزیده رهنمودهای امام خمینی (س) در خصوص رمضان است که بصورت مرتب تا آخر ماه رمضان منتشر می شود.
شهر امامان
اکنون در آستان شهر الله و مقام ضیافتالله هستیم و من خود اقرار دارم که لایق این ضیافت نیستم. شهر شعبان المعظم که شهر امامان است در شرف گذشتن و ما خود را نتوانستیم مهیا کنیم براى شهر الله. دعاها را گاهى با لقلق لسان خواندم و از آنها چیزى حاصل نشد. در این آخر شهر عرض مىکنم اللهُمَ انْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنا فِیما مَضى مِنْ شَعبانَ فَاغْفِرلَنا فِیما بَقِى مِنه از رحمت حق تعالى مأیوس نیستم و مباش در دنیا [مباد] روزى که گناهان به آنجا رسد که از رحمت حق مأیوس شویم.
صحیف امام، ج 20، ص 253، اردیبهشت 66
اصلاح باطن
این ماه مبارک با آن همه برکاتى که دارد، ما نمىتوانیم از عهده شکر یکىاش برآییم ولى باید کوشش کنیم که در این ماه مبارک رمضان که بر ما گذشت، اگر حالى پیدا شد، این حال را تا ماه رمضان دیگر نگه داریم و اگر حالى پیدا نشد متأسف باشیم و کوشش کنیم که پیدا کنیم. این هیاهوها همه رفتنى است، تمام شدنى است، آنچه که هست آنى است که پیش خود ماست، آن باقى است و با ماست و ما باید کوشش کنیم که باطن خودمان را اصلاح کنیم.
صحیفه امام، ج 20، ص 53، خرداد ماه 65
مائدههاى آسمانى
در این ماه فرق داشته باشیم با سایر ماه ها و دنبال این باشیم که انشاءالله «لیله القدر» را دریابیم، برکات «لیله القدر» را که قرآن در آن نازل شده است، همه سعادت عالم در آن شب نازل شده است و از این جهت، از همه شب هاى عالم بالاتر است، این را بتوانیم ادراک بکنیم، درک بکنیم، خداوند انشاءالله، شماها را توفیق بدهد که با سلامت و سعادت وارد در «ضیافهالله» بشوید و از آن مائدههاى آسمانى که قرآن و ادعیه است انشاءالله همهمان مستفیض بشویم و با یک روح سالمى وارد بشویم و «لیله القدر» [را] هم دریابیم، سَلامُ هِى حَتى مَطْلَعِ الفَجْرِ.
صحیفه امام، ج 13، ص 36، تیر 59
ارزش دعا
این دعاهایى که در ماه ها هست، در روزها هست، خصوصا، در ماه رجب و شعبان و ماه مبارک رمضان، اینها انسان را همچو تقویت روحى مىکند- اگر کسى اهلش باشد، ماها که نیستیم- همچو تقویت روحى مىکند و همچو راه را براى انسان باز مىکند و نور افکن است براى اینکه، این بشر را از این ظلمت ها بیرون بیاورد و وارد نورد بکند که معجزه آساست. به این دعاها عنایت بکنید.
صحیفه امام، ج 13، ص 21، تیر ماه 59
عمل کنید
و از همه بالاتر این است که انسان خودش را اصلاح کند در ماه رمضان، ما محتاج به اصلاح هستیم، محتاج به تهذیب نفس هستیم، تا آن دم آخر ما محتاجیم. پیغمبرها هم محتاجند. انبیاى بزرگ هم محتاجند، منتها آنها احتیاج خودشان را فهمیدهاند و دنبالش عمل کردهاند، و ما از باب اینکه حجاب داریم نتوانستیم بفهمیم و به تکالیف خوامان عمل نکردیم. امیدوارم که انشاءالله این ماه مبارک رمضان به هم شما مبارک باشد. و مبارک بودن به این است که بنابراین بگذارید که به تکالیف خدا عمل کنید.
صحیفه امام، ج 18، ص 480، خرداد 63
میهمانخانه الهى
این ضیافت، همهاش ترک است؛ ترک شهوات از قبیل خوردنی ها، نوشیدنی ها و جهات دیگرى که شهوات انسان اقتضا مىکند. خداوند دعوت کرده است ما را به اینکه شما باید وارد بشوید در این میهانخانه و این ضیافت هم جز ترک، چیزى نیست؛ ترک هواها، ترک خودی ها، ترک منی ها، منیت ها. اینها همه در این میهمانخانه است و ما باید حساب کنیم ببینیم که آیا وارد شدیم در این میهمانخانه یا اصلًا وارد نشدیم، راهمان دادند به این ضیافتخانه یا نه، استفاده کردیم و از این ضیافت الهى یا نه.
البته حساب امثال من با کرام الکاتبین است.
اما من به شما آقایان و به هر کس که این کلمات مىرسد و خصوصاً، طبق جوان عرض مىکنم که آیا در این مهمانخانه رفتید؟ استفاده کردید؟ از شهوات خصوصاً شهوات معنوى چشم پوشیدید؟ یا اینکه مثل من هستید؟
صحیفه امام، ج 13، ص 36، تیر 59
دعوت
در این ماه مبارک خودتان را تعریف کنید به قوتهاى روحانى. در یک حدیثى است که پیغمبر اکرم فرمودند که ماه رمضان آمد، اقبال کرد، آمد. در ضمنش مىفرمایند که دُعیتُم الى ضیافَهِالله. ضیافتهاى خدا با ضیافتهاى مردم این است فرقش که وقتى شما را یک اشخاصى دعوت بکنند به یک مهمانى، وقتى بروید در آن مهمانى به حسب فراخور حال، یک چیزهایى براى خوردنى و یک چیزهایى براى تفریح و این چیزهاست. ضیافت خدا در ماه رمضان یک شعبهاش روزه است، آن ضیافت خداست؛ یک شعبهاش روزه است و یک امر مهمش که مائد غیبى و آسمانى است قرآن است. شما دعوت شدهاید به مهمانى خدا و شما در ماه رمضان مهمان خدا هستید. مهماندار شما، شما را وادار کرده است به اینکه روزه بگیرید. این راههایى که به دنیا باز است و شهوات است، اینها را سدش کنید تا مهیا بشوید براى لیله القدر. ماه شعبان مقدمه است براى ماه مبارک رمضان که مردم مهیا بشوند براى ورود در ماه مبارک رمضان و در «ضیافهالله».
صحیفه امام، ج 13 ص 30، تیر 59
تزکیه و ذکر الله
اگر همین ماه مبارک رمضان مسلمین خودشان را طور جمعى به ضیافت خدا وارد کرده بودند و تزکیه کرده بودند، تصفیه کرده بودند خودشان را، ممکن نبود زیر بار ظلم بروند. زیر بار ظلم رفتن مثل- ظلم- ظلم کردن، هر دواش از ناحیه عدم تزکیه است؛ قَدْ افْلَحَ مَنْ تَزَکّى، در نماز عید، این سوره را مستحب است بخوانند. امر به تزکیه و ذکر الله، ذکر اسم الله: قَدْ افْلَحَ مَنْ تَزَکّى و ذَکَرَ اسْمُ رَبِهِ فَصَلّى. تزکیه، ذکر اسم الله و صلوه، اینها مراتبى است، اگر ما به این رسیده بودیم، نه حال انفعالى پیدا مىکردیم براى پذیرش ظلم و نه ظالم بودیم. همه از این است که تزکیه نشدیم.
صحیفه امام، ج 18، ص 449، تیر 63
خوف
من خوف این را دارم که در این ماه مبارک رمضان که ماه تهذیب نفس است و همه را خدا به ضیافت خودش دعوت کرده است، ما با صاحب خانه کارى بکنیم که عنایتش از ما برگردد.
صحیفه امام، ج 18، ص 476، خرداد 63
امیدوارم
ماه مبارک به منزله یک ساعتى است که کوکش بکنند و خودکار تا مدتى که این کوک است باشد. این ماه مبارک باید این جور باشد که مردم را تا ماه مبارک دیگر حفظ کند، بعد ماه مبارک دیگر بیاید از سر گرفته بشود و این براى این است که باید ما در این ضیافت وارد شده باشیم و من امیدوارم که وارد شده باشیم.
صحیفه امام، ج 21، ص 47، اردیبهشت 67