خدایا ما بندگان ضعیف هستیم، ما بندگانى هستیم که هیچ نداریم، ما هیچیم و هرچه هست تویى. ما اگر چنانچه خلاف مىکنیم نادانیم، تو بر ما ببخش. تو ما را به این ماه مبارک رمضان وارد کن به طورى که با رضاى تو وارد بشویم در او. خدایا! تو ما را لیاقت بده که در این مهمانى که از ما کردى بهطور شایسته وارد بشویم.
حضرت امام خمینی(س) در یک سخنرانی در جمع روحانیون همزمان با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، این ماه را ماه تهذیب و توبه توصیف کردند و گفتند: ان شاء اللَّه با سلامت نفْس وارد بشوید به ماه مبارک؛ و در ماه مبارک خودتان را در ضیافت خداى تبارک و تعالى ببینید و حق تعالى را مضیف خودتان ببینید و او را حاضر واقعه ببینید.
حضرت امام عنوان کردند: اگر خداى نخواسته، یکوقتى خواستید به یک کسى جسارت کنید، بفهمید که در حضور خدا دارید به بنده خدا جسارت مىکنید. اگر غیبت کردید از یک مؤمنى، بدانید که در حضور خدا غیبت کردید از یک مؤمنى. اعمال شما- به حسب روایات- عرضه داده مىشود پیش رسول اللَّه- صلى اللَّه علیه و آله و سلم. اگر اعمال شما عرضه داده شد و رسول اللَّه دید شما خلافکار هستید چقدر ایشان ناراحت مىشود؟! نخواهید که رسول اللَّه ناراحت بشوند؛ قلب مبارک ایشان را مکدر نکنید. اگر یکوقت صفحه عمل من و شما را بردند رسول اللَّه دید که از غیبت و از تهمت و از فحش و امثال ذلک پر است، جهت قلبش هم که او اطلاع دارد همهاش توجه به دنیاست، جهت اخلاق هم اخلاقیات فاسده، بغض و حسد و کینه- عرض مىکنم- بدبینى نسبت به مردم، آن وقت یک همچو چیزى ببیند شاید در حضور ملائکة اللَّه و در حضور خداى تبارک و تعالى خجالت بکشد که این شخص از پیروان شماست، از شیعیان شماست، از امت شماست. انسان اگر از یک نفرى که به انسان مربوط است، ارتباط دارد- فرض کنید که- برادر انسان است، پسر انسان است، قوم و خویش انسان است، نوکر انسان است، اگر چنانچه یک بدى واقع بشود
از او،انسان پیش مردم خجالت مىکشد. شما همه مرتبط به رسول خدا هستید. شما با این آمدنتان در این حوزهها خودتان را مرتبط به فقه اسلام کردید. خودتان را مرتبط به رسول خدا و قرآن خدا کردید. به رسول خدا ممکن است بربخورد اگر چنانچه شما یک کار زشتى بکنید. ممکن است خداى نخواسته یکوقت برخلاف دعا نفرینمان بکند. ان شاء اللَّه در ماه رمضان جبران بکنید؛ اگر چنانچه یک چیزى از شما واقع شده است، جبران بکنید. اگر چنانچه یک گناهى خداى ناخواسته کرده اید قبل از ورود به ماه رمضان، توبه کنید، از آن برگردید از آن. بدانید که مهالک زیاد است؛ بدانید که خیلى جاها ما داریم که باید وارد بشویم؛ خطرهاى زیاد براى ما هست؛ شما ان شاء اللَّه با سلامت و با نفْس طاهر، با نفس پاک وارد بشوید در ماه رمضان؛ و در ماه رمضان هم به وظایف ماه رمضان عمل بکنید.(1)
در این ماه رمضان اسلام را بیمه کنید
ایشان همچنین در جمع ائمه جمعه و جماعات استانهاى خراسان، باختران، فارس در 21 خرداد 1362 همزمان با 29 شعبان 1403 و در آستانه ماه مبارک رمضان با بیان اینکه باید در این ماه رمضان این اسلام را بیمه کنید، اظهار کردند: و من امیدوارم که همه آقایان در این ماه مبارک همتشان را صرف کنند به اینکه مردم را مهیا نگه دارند، و مردم را مجهز نگه دارند، و اسلام را با دست مردم نگه دارید و خودتان هم در مساجد، در منابر مردم را دعوت به صلاح بکنید، و دعوت به اینکه دنبال مسائل باشند، و بگویید به آنها که فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ، آنى که پیغمبر را نگران کرده است. الآن بدانید که اولیاى خدا توجه دارند و نگراناند از اینکه خداى نخواسته، این ملت ما از این راهى که رفته است یک وقت خداى نخواسته سستى کند. و بحمداللَّه
تاکنون همه با هم بودید و منسجم بودید و همه روحانیون با هم، با دیگران، مردم با هم، با روحانیون منسجم بودند، و امیدوارم که از این به بعد هم منسجم باشند و منسجمتر ..
و ان شاء اللَّه همه موفق باشید که در این ماه رمضان این اسلام را بیمه کنید با دعاهاى خودتان و با گریه و زارى خودتان و از آن مسائلى که همیشه داشتید که براى اسلام، براى روضههایى که خوانده مىشد جانفشانى مىکردید، آن روضههاى سنتى را سرجاى خودش نگه دارید، و آن مصیبتها را نگه دارید زنده که برکاتى که به ما مىرسد
از آنهاست، و از کربلا این برکات به ما مىرسد. کربلا را زنده نگه دارید، و نام مبارک حضرت سیدالشهدا را زنده نگه دارید، که با زنده بودن او اسلام زنده نگه داشته مىشود.(2)
تلاش براى تهذیب نفس و خودسازى
از خدا بخواهید قدر این ضیافت را بدانید
امام خمینی در یک سخنرانی در جمع نمایندگان مجلس شوراى اسلامى به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان با تاکید بر اینکه انسان باید خودش رادر این ماه اصلاح کند،گفتند: ماه مبارک رمضان پیش است. ماه رمضان شما را دعوت کرده خداى تبارک و تعالى به مهمانى خودش. همانطور که مىبینید مهمانى خدا صوم است، مثل میهمانى ماها نیست که آنجور تشریفات را داشته باشد، پرهیزدادن است از آن چیزهایى که مربوط به شهوات انسان است. توجه بکنید که ماه مبارک را به آدابش عمل بکنید یعنى آداب روحىاش. فقط دعا نباشد، دعا به معناى واقعىاش باشد. خواندن خدا و تذکر خدا به معناى واقعى، آن تذکرى که نفوس را مطمئن مىکند، آن ذکرى که بِذِکْراللَّهِ تَطْمَئِنَّ القُلُوبْ . یاد خدا واقعاً و حاضر دیدن خدا را در همه جا. ماه مبارک را به تذکر خدا، به ذکر خدا و به رحمتهاى خدا که به شما عنایت کرده است شکرگزارى کنید و ذکر خدا را بگویید، یاد خدا را بکنید که خدا شما را موفق کند به اینکه دستهایى که مىخواهند تشتت در این ملت ایجاد کنند، خدا آن دستها را موفق نکند . و از همه بالاتر این است که انسان خودش را اصلاح کند در ماه رمضان، ما محتاج به اصلاح هستیم، محتاج به
تهذیب نفس هستیم، تا آن دم آخر ما محتاجیم. پیغمبرها هم محتاجند. انبیاى بزرگ هم محتاجند، منتها آنها احتیاج خودشان را فهمیدهاند و دنبالش عمل کردهاند، و ما از باب اینکه حجاب داریم نتوانستیم بفهمیم و به تکالیف خودمان عمل نکردیم. امیدوارم که ان شاء اللَّه این ماه مبارک رمضان به همه شما مبارک باشد. و مبارک بودن به این است که بنابراین بگذارید که به تکالیف خدا عمل کنید. در این ماه مبارک دعا کنید که خداى تبارک و تعالى شما را موفق کند به اینکه در این خدمتى کهمتکفل او هستید، مطابق رضاى او عمل کنید. از خدا بخواهید که ما را از عنایت خودش محروم نفرماید. و این ضیافت خدا را قدر بدانید. این ضیافت خیلى لطافت و ظرافت دارد، این را باید قدر بدانیم ما. این ادعیهاى که وارد شده است درماه مبارک رمضان و در ماه شعبان اینها راهبر ماست به مقصد، به تعبیر شیخ ما - رحمه اللَّه- قرآن صاعد است. ادعیه را ایشان تعبیر مىکرد به اینکه، قرآن نازل است و این، قرآن صاعد. درهر صورت ظرایفى در این ادعیه مبارکه هست که سابقه ندارد. اینها را توجه به آن بکنید، انسان را این ادعیه مىتواند حرکت بدهد. ماه مبارک مىتواند که انسان را موفق به بسیارى از امور
بکند. ماه مبارک مىتواند انسان را طورى بکند که تا ماه مبارک دیگر یا تا آخر دیگر کنترل بشود و تخطى از آنچه رضاى خداست نکند. من امیدوارم که همه ما موفق بشویم به اینکه این ماه مبارک را با ذکر خدا و توجه به خداى تبارک وتعالى به پایان برسانیم، که خداى تبارک و تعالى در عید رمضان به ما عیدى عنایت کند و آن استقلال تام ما، آزادى تام ما بیمه شده و جمهورى اسلامى بیمه شده ..
خدایا! ما بندگان ضعیف هستیم، ما بندگانى هستیم که هیچ نداریم، ما هیچیم و هرچه هست تویى. ما اگر چنانچه خلاف مىکنیم نادانیم، تو بر ما ببخش. تو ما را به این ماه مبارک رمضان وارد کن به طورى که با رضاى تو وارد بشویم در او. خدایا! تو ما را لیاقت بده که در این مهمانى که از ما کردى بهطور شایسته وارد بشویم. خدایا! این ایران که از همه اطراف به او هجوم شده است، براى اسلام، این ایران را تو تقویت کن.(3)
ماه مبارک رمضان و مهمانى خداوند متعال
ایشان در روز 21 تیر 1359/29 شعبان 1400 نیز با اشاره به ابعاد روحانی ماه رمضان عنوان کردند: ماه مبارک رمضان نزدیک شد و در این ماه مبارک خودتان را تقویت کنید به قوّتهاى روحانى. در یک حدیثى است که پیغمبراکرم فرمودند که ماه رمضان آمد، اقبال کرد، آمد. در ضمنش مىفرمایند که دُعیتُم الى ضیافَةِ اللَّه. ضیافتهاى خدا با ضیافتهاى مردم این است فرقش که وقتى شما را یک اشخاصى دعوت بکنند به یک مهمانى، وقتى بروید در آن مهمانى به حسب فراخور حال، یک چیزهایى براى خوردنى و یک چیزهایى براى تفریح و این چیزهاست. ضیافت خدا در ماه رمضان یک شعبهاش روزه است، آن ضیافت خداست؛ یک شعبهاش روزه است و یک امر مهمش که مائده غیبى و آسمانى است قرآن است. شما دعوت شدهاید به مهمانى خدا و شما در ماه رمضان مهمان خدا هستید. مهماندار شما، شما را وادار کرده است به اینکه روزه بگیرید. این راههایى که به دنیا باز است و شهوات است، اینها را سدش کنید تا مهیا بشوید براى لیلة القدر. ماه شعبان مقدمه است براى ماه مبارک رمضان که مردم مهیا بشوند براى ورود در ماه مبارک رمضان و ورود در «ضیافة اللَّه». شما وقتى که مىخواهید به مهمانى بروید خوب، یک
وضع دیگرى- غالباً البته-، یک وضع دیگرى خودتان را درست مىکنید. لباسى تغییر مىدهید و یکطور دیگرى وارد مىشوید. آنطورى که در خانه هستید یک تغییرى مىدهید. ماه شعبان براى این است که همان مهیا بودنى که مىخواهید مهمانى بروید، خودتان را مهیا مىکنید و سر و ظاهرتان را، سر و صورتتان را یک قدرى فرق مىگذارید با آن وقتى که در خانه هستید. در ضیافت خدا، ماه شعبان براى مهیا کردن این افراد است، مهیا کردن مسلمین است براى ضیافت خدا، ادبش آن مناجات شعبانیه است. من ندیدهام در ادعیه، دعایى را که گفته شده باشد همه امامها این دعا را مىخواندند، در دعاى شعبانیه این هست؛ اما من یادم نیست که در یک دعاى دیگرى دیده باشم که همه ائمه این را مىخواندند. این مناجات شعبانیه براى این است که شما را، همه را مهیا کند براى «ضیافة اللَّه» ..(4)
منابع:
1) صحیفه امام، ج2، ص: 391
2)صحیفه امام، ج17، ص: 498
3) صحیفه امام، ج18، ص: 480
4) صحیفه امام، ج13، ص: 30