رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه مطالعه در مورد اندیشه و آثار امام خمینی (س) باید به صورت روشمند انجام شود، پیشنهاد رشته ای به نام «امام شناسی» در دانشگاه های کشور را داد و اظهار کرد: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) می تواند متکفل این امر شود. البته وقتی کسی می خواهد مکتب امام و یا نظریه امام در بابی را مطرح کند، باید مطمئن باشیم که تحقیق لازم را انجام داده و علاوه بر آن به مبانی نیز اشراف دارد.
حجت الاسلام و المسلمین نجف لک زایی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، در مورد لزوم شناساندن افکار و اندیشه های امام خمینی (س) افزود: در بحث های تمدن سازی گفته می شود که مهم ترین مطلب برای تمدن سازی تولید فکر است. بعد از تولید فکر می گویند تولید قدرت و بعد از آن تولید ثروت است. یعنی اگر در این 3 عرصه ما تولید انجام دهیم، می توانیم امیدوارم باشیم که به سمت یک تمدن جدید برویم.
وی با تأکید بر اینکه در جمهوری اسلامی تأکید بر رفتن به سمت تمدن نوین اسلامی است، اظهار کرد: این اندیشه امتحان خود را پس داده و کارآیی آن به اثبات رسیده و اکنون در اختیار و جلوی چشم ماست.
لک زایی تصریح کرد: تمام ابعاد فلسفی، کلامی، اخلاقی، جامعه شناسی و اقتصادی در این اندیشه وجود دارد. از طرف دیگر هم بعد داخلی و هم بعد بین المللی دارد. امام یک شخصیت جامع با فکر جامع است.تمدن سازی نیز یک اندیشه جامع می خواهد. بنابر این حیف است که مراکز علمی ما از این اندیشه خالی باشد.
معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی با طرح این سؤال که تحریف اندیشه امام چگونه می شود؟ ادامه داد: اگر در دانشگاه های ما اندیشه امام تدریس نشود، این یک تحریف عملی است؛ یعنی زمانی که اندیشه ای بد ارائه و یا بخشی از آن ارائه شود، ما می گوییم تحریف شده است. چون آن اندیشه آن گونه که بوده ارائه نشده و دستکاری شده است.
وی با ابراز تأسف از اینکه وضع کنونی ما فراتر از این است، افزود: در دانشگاه های ما مخصوصا در رشته های علوم انسانی، علوم سیاسی، فلسفه، تفسیر و رشته های مختلف هنوز اندیشه های امام وارد نشده است. ما یک درس دو واحدی عمومی به نام «اندیشه سیاسی امام خمینی (س)» و یا یک درس یک واحدی اختیاری به نام «وصیت نامه امام خمینی (س)» داریم. این خیلی عمومی و آن هم در حد کارشناسی است. این در حالی است که مبانی انسان شناسی امام خمینی (س) جزو مهم ترین مباحثی است که باید در دانشگاه های ما تدریس شود.
لک زایی افزود: از دانشگاه به سراغ حوزه ها برویم که آیا این اندیشه ها در حوزه ها تدریس می شود؟ لذا راه عملی صیانت از اندیشه امام تدریس افکار و اندیشه های امام در رشته های مختلف مراکز حوزوی و دانشگاهی ما و پایه ریزی علوم انسانی بر اساس این مبانی معرفت شناسی، هستی شناسی، انسان شناسی و روش شناسی امام است.
وی با بیان اینکه شخصا جای این اندیشه ها را در دانشگاه ها خالی می بینم، گفت: به طور مثال نظریه دو فطرت امام که در کتاب «شرح حدیث جنود عقل و جهل(صفحه 80به بعد)» مطرح شده و در آثار دیگر نیز به صورت پراکنده مطرح شده را به عنوان یک نظریه که می تواند پایه اسلامی سازی علوم ما قرار بگیرد، می توانیم خیلی راحت ارائه کنیم.
رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی ادامه داد: این در حالی است که جامعه علمی ما هنوز با این فرانظریه اصلا آشنا نیست تا ما بتوانیم در مورد آن بحث کنیم. لذا در پاسخ به اینکه چطور می توان از تحریف جلوگیری کرد؟ می گویم اول افراد را با این اندیشه آشنا کنیم و بعد وسواس داشته باشیم که درست آشنا شوند. فعلا ما معتقدیم اندیشه های امام غریب است.
وی خاطر نشان کرد: من پیش از این طرحی داده بودم مبنی بر اینکه در دانشگاه ها رشته ای به نام «امام شناسی» احتیاج داریم. باید این رشته را تأسیس کنیم. البته این رشته باید گرایش های مختلفی داشته باشد، چون با یک رشته و یک گرایش نمی توانیم جوابگو باشیم. این گرایش ها می تواند اندیشه سیاسی، کلامی، اقتصادی، بین المللی و موارد دیگر باشد.
لک زایی با انتقاد از اینکه کسی متکفل این امر نیست، گفت: بهترین مکان برای این کار مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) است. البته بعضی رشته ها مثل اندیشه سیاسی امام خمینی (س) برنامه ریزی شد ولی به نتیجه نرسید. من بیشتر نظرم این است که یک جایی مثل دانشگاه جامع - می شود روی این صحبت کرد- بیاید متکفل امام شناسی شود.
وی با تأکید بر اینکه امام یک نظریه جدید در عرصه روابط بین الملل مطرح کرد، ادامه داد: ما باید این موارد را به پژوهشگران تفهیم و به صورت تطبیقی بررسی و مباحث جدید را بر اساس مبانی اندیشه امام استنباط کنیم. به طور مثال شاید اگر امروز به خیلی ها بگویید نظریه یا مکتب امنیتی امام چیست؟ به شما بگویند امام چنین بحثی ندارد؛ درست هم هست. یعنی اگر شما فهرست آثار امام را باز کنید چیزی در مورد مکتب امنیتی امام خمینی (س) نمی آورد، ولی امام مبانی را ارائه کرد. من به عنوان یک پژوهشگر می توانم با مراجعه به مبانی مکتب امنیتی را استنباط کنم. یعنی ما در واقع باید تداوم سیاسی و اجتماعی مبانی امام را پیگیری کنیم.
این پژوهشگر علوم دینی و سیاسی تأکید کرد: ریل گذاری در رشته امام شناسی باید صورت بگیرد؛ یعنی اگر بخواهیم روشمند باشد و تحریف، تک بعدی و گرفتار مشکلات دیگر نشود باید یک سرمایه گذاری در این زمینه انجام شود.
لک زایی افزود: ما باید توسط کسانی که به مبانی امام مسلط هستند، یعنی افرادی که مبانی دستشان باشد و بتوانند اجتهاد کنند، امام شناسان جدید از اقصا نقاط دنیا تربیت کنیم. ممکن است که دو نفر تفاوت برداشت هم پیدا کنند، ولی چون روشمند است اعتبار دارد و اشکالی ندارد. نمی شود کسی یک کتابی را بخواند و از روی آن اعمال نظر کند.
وی در مورد ویژگی ها و شاخصه های کسانی که داعیه شناساندن امام را دارند نیز گفت: اشکالی متوجه برخی از آثاری که در مورد امام نوشته می شود و یا کسانی که در مورد امام حرف می زنند هست و آن اینکه فقط به صحیفه امام یا برخی مجلدات صحیفه توجه می کنند. در حالی که تمام کسانی که در علوم انسانی مطالعه روشمند انجام می دهند می دانند که وقتی می خواهیم اندیشه های اندیشمندان را مطالعه و به صورت یک مکتب ارائه کنیم باید جامع ببینیم.
معاون فرهنگی مجمع جهانی اهل بیت عنوان کرد: نمی شود ما آثاری که امام مبانی خودش را در آنها ارائه کرده مثل تقریرات فلسه و یا شرح حدیث جنود عقل و جهل و چهل حدیث و یا آثار فقهی امام را نبینیم و با مراجعه به یک سخنرانی و یا یک جلد از صحیفه بگوییم، نظر امام خمینی این بود. ممکن است این درست باشد و ممکن هم هست ایراد داشته باشد. یعنی ما می گوییم روشمند نیست.
لک زایی در پایان خاطر نشان کرد: وقتی کسی می خواهد مکتب امام و یا نظریه امام در بابی را مطرح کند، باید مطمئن باشیم که تحقیق لازم را انجام داده و علاوه بر آن به مبانی نیز اشراف دارد.