جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

به مناسبت روز دوم محرم:

استادصمدی آملی:اختلاف مسلمانان در صدر اسلام حاصل عصبیت بود/دفاع غیر علمی برخی علمای شیعه، بهانه به دست مخالفان می دهد/هاتفی که به حضرت حر(س) مژده داد

حر، از سرای کوشک عبیدالله بیرون آمد و از دست عبیدالله، نامه­ ی جلب حسین را گرفت. با هزار نفر نیرو، می­ رود که حسین را به عنوان کسی که آمده­ است منطقه را به آشوب بکشد و برعلیه حکومت مرکزی مسلمان­ ها قیام کرده است، دستگیر کند. حر می­ گوید از کوشک که بیرون آمدم، یک هاتف (صدایی می ­آید اما خود شخص را نمی­ بینید.بنابر این عرب به تلفن می گوید هاتف) به من خطاب شد که: «انت علی خیر» تو در مسیر خیری. به پشت سرم نگاه کردم که ببینم چه کسی با من سخن می گوید، دیدم که کسی نیست. فهمیدم که هاتف غیبی بوده است. می گوید در خودم به شک افتادم چرا که من به قصد دستگیری حسین فاطمه می­ روم، چگونه کار من خیر است؟ این مطلب تا صبح عاشورا که به محضر حسین (ع) رفتم، در ذهنم بود و متوجه شدم که پایان به خیر است و عاقبت به خیر بازگشت. این زمینه و قابلیت در حر بود که برگشت.

کد خبر: ۱۰۴۴۰۹
استادصمدی آملی:اختلاف مسلمانان در صدر اسلام حاصل عصبیت بود/دفاع غیر علمی برخی علمای شیعه، بهانه به دست مخالفان می دهد/هاتفی که  به حضرت حر(س) مژده داد

جماران-آن چه در پی می آید، جلسه دوم از سخنرانی استاد صمدی آملی است، که در محرم سال 93 برگزار شده است.در این جلسه،وی با اشاره به وجود تشکیکات فراوان درباه ی موضوع ولایت از همان آغاز، به روش کسانی چون شیخ مفید اشاره می کند که ضمن بیان آیات تنصیصی مبنی بر ولایت امیر المومنین، به بیان روایات منقوله نیز در این باب می پردازد. وی، در ادامه به بیان روش بحث علمی درچنین بحث هایی اشاره می کند و با اشاره به نظر مقام معظم رهبری، درباره لزوم برگزاری کرسی های آزاد اندیشی، آن را برای فهم دقیق تر از مباحث، لازم و ضروری می شمارد.وی به ضرورت برخورد علمی در برابر شبهات درباره امامت می پردازد. از نظر وی ابتدا باید خط دشمنان در این باب، به دقت شناسایی شود تا بتوان مواجهه لازم و مناسب را در برابر آن ها انجام داد. به اعتقاد صمدی آملی، دفاع ضعیف برخی از علمای شیعه از اصول دین، بهانه به دست مخالفان و شبهه افکنان می دهد.لذا ضروری است که برای مقابله به این شبهات، به نظرات علمی و دقیق علما در این باره استناد شود.

در ادامه، متن کامل این جلسه، به خوانندگان محترم و دوستدارن خاندان عصمت و طهارت تقدیم می شود.

تشکیکات درباره امامت

بحث امامت، با این ایام و شب­ ها، مناسبت خواهد داشت از باب این که مربوط به امام و امامت است و لازم است در این باب، مبانی اصیل شیعه از منابع آیات قرآنی و روایات پیغمبر اکرم و اهل بیت که مبانی عقلی سنگینی دارد، استخراج شود. می­ دانیم در شبکه­ های جهانی که بر علیه شیعه تشکیل شده است، تشکیکات در مورد امام و امامت زیاد شده است. چنان که همیشه در طول تاریخ بحث امامت یک بحث اختلافی بوده است.

سخن شیخ مفید درباره اختلاف مسلمانان بعد از پیامبر

مرحوم شیخ مفید هم در ابتدای کتاب شریف «ارشاد» که مربوط به تاریخ اهل بیت، امیرالمومنین و فرزندان عزیز ایشان است، این مباحث را مطرح فرموده­ اند. در همین باب اول کتاب می­ فرمایند که بعد از پیغمبر، امت او در این که امام و ولی بعد از رسول خدا چه کسی باشد، اختلاف پیدا کرده­ اند. چه این که در مورد امیرالمومنین هم این اختلاف ایجاد شده­ است. در جلسات قبل به عرض رسید، عالم اهل سنت، صاحب ملل و نحل، شهرستانی هم قائل شده­ است که اولین اختلافی که بین امت پیغمبر ایجاد شده­ است، اختلافی بود که در محضر خود رسول خدا در آخرین لحظات پیدا شد.

مرحوم شیخ مفید هم که یک محقق فقیه کبیر عالم تشیع است و تاریخ ایشان هم یک تاریخ تحقیقی است و مبانی علمی تحقیقی دارد، می­ گوید بعد از پیغمبر اختلاف بین امت در مورد امیر المومنین آغاز شد. عده­ ای را نام می­ برد که قائل شدند که ولی و امام بعد از پیغمبر، علی است که در بین این عده­، با اسامی ای که نام می­ برد مثل سلمان، ابوذر، قبیله­ ی بنی هاشم، مقداد، عمار یاسر از آن ها یاد می کند و در بین این تعداد، صحبتی از افرادی مثل سعدبن عباده، سعد ابی وقاص، طلحه و زبیر و آن سه خلیفه اول، که معمولا جز رئوس صحابه­ ی پیغمبر مطرح هستند، در همان ایام و بعد از آن ایام، به میان نمی­ آورد.

کدام آیه بر ولایت علی (ع) دلالت دارد؟

اختلاف بین امت پیغمبر، در مورد این که بعد از پیغمبر علی ولی باشد، امام باشد یا نه، واقع شد. اگر بخواهیم این بحث­ ها را به روال بحث­ های تاریخی و روایی طی کنیم یا براساس مبانی قرآنی طی کنیم، همین روالی را که شیخ مفید (رض) در ارشاد طی کرد، در پیش می گیریم. ایشان هم بعضی از آیات را مثل آیه­ ی «انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون زکاه و هم راکعون» به عنوان یک آیه­ ی تنصیصی قرآن کریم، بر ولایت امیرالمومنین بعد از پیغمبر اکرم، آورده ­است. او با استدلالی که انجام می­ دهد، می­ فرماید که این آیه نص است. بعد از آن هم روایاتی را از خود پیغمبر نقل می­ کند، که این روایات نص است در این که امام بعد از پیغمبر اکرم، امیرالمومنین علی است و دیگران، جایگاهی در مقام امامت و خلافت نداشته­ اند و ندارند. در ادامه هم مباحث مربوط به این بحث را دنبال می­ کند.

در علم تحقیق، سخن از تقلید معنا ندارد/لزوم استناد به محکمات آیات در بحث با مخالف

می­ شود که شما فرمایشات شیخ مفید را به عنوان یک متن در نظر بگیرید و همه­ ی صحبت­ های ایشان را، به عنوان صحبت­ های تحقیقی بپذیرید. شاید به بعضی از مطالبشان هم در محضر علمی، ایراداتی وارد باشد و سوالاتی مطرح شود. سال­ های قبل هم به عرضتان رسانده­ ام که ما در وادی علم تحقیق، حرف از تقلید نداریم و باید حرف را محققانه و روی حساب مطرح کنیم. اگر می­ خواهید با مبانی عقلی صحبت کنید، باید حرف عقلانی عرضه کنید. اگر می­ خواهید بر اساس آیات قرآن کریم صحبت کنید، باید حرف­ های آیات را هم، به نحو روشن و بیّن و آشکار عرضه کنید. نمی­ شود آیاتی که متشابه باشد، یعنی دارای معانی گوناگون باشد را عرضه کنید؛ که چه بسا شما به یک معنای از آیه تمسک کنید و مخالف شما، به یک معنای دیگری از آیه تمسک بکند و بگوید من معنای شما را قبول ندارم و معنای دیگری که مفسرین مطرح کرده­ اند را قبول دارم.

لزوم کرسی های آزاد اندیشی/روش بحث علمی در این مباحث

به هر حال اگر می ­خواهید به آیات قرآنی استناد کنید، باید به آیاتی استناد کنید که استدلال به آیه و دلالت آیه بر مقصود جنابعالی، به نص صریح یا به روشنی و به آشکار یا به تعبیرات طلبگی، به دلالت تضمنی یا التزامی بتواند مبیّن مطلب باشد و آن چه را که می­ گویید اثبات کند. اگر احیانا آیه دارای وجوه مختلف معناست، چه بسا شما به وجهی تمسک کنید و کسی که حرف شما را قبول ندارد، به وجه دیگری از آیه متمسک شود و بر شما شکال وارد کند.

فلذا کار تحقیقی و علمی همیشه باید در یک فضای آزادی علمی انجام گیرد. تعبیر خوبی را مقام معظم رهبری داشته­ اند که فرمودند، کرسی آزاد اندیشی بگذارید؛ در دانشگاه­ ها، در حوزه­ ها جایگاهی را قرار بدهید به عنوان کرسی آزاد اندیشی. مطالب و معارف علمی و هر چه را که دارید، در این جایگاه آزادانه عرضه کنید. حالا دیگران یا تحقیقاتتان را می­ پذیرند یا آن ها را مورد نقد قرار می­ دهند. محقق کسی است که استفراغ وسع می­ کند، یعنی تمام توان خودش را بدون هیچ تعصبی و بی هیچ تقلیدی به کار می­ گیرد. بلکه در مقام تحقیق، براساس عقلی که خداوند به او داد، عقل باطن و براساس حجت ظاهری که خدای متعال برای او ارسال کرد، به عنوان صاحبان عصمت، انبیا و ائمه­، قرآن و روایات، در مطلب عمق می­ گیرد و مطلب را به اندازه­ ی فهم خودش استخراج می­ کند و این مطلب استخراجی را عرضه می­ کند، و می گوید استنباط من از آیات این است. طبیعتا این کار کسی است که محقق هم باشد، یعنی توانایی علمی و فهم عمیق را داشته باشد که بتواند به عنوان یک نظریه پرداز علمی، نظریه ارائه کند. بعد از اعلام نظریه، برای دیگران هم حق سوال، حق اشکال، حق ایراد، حق نقض و حق تعارض قرار بدهد؛ اگر اشکالات دیگران را دید، بر او وارد است با اشکالات دیگران، آن چه را که تحقیق کرده است کامل کند. اگر جایی در تحقیقات او خطایی پیش آمده، خطای در برداشتش را برطرف می­ کند. اگر خطا پیش نیامده و جواب اشکالات را داد، قطعا مطلب تحقیقی او عمیق­ تر و لطیف­ تر می­ شود؛ برای این که هم خودش فهمیده، هم فهمیده­ های خودش را به دیگران عرضه کرده و دیگران هم، به منظر خودشان، عیب و ایرادهای کار او را گرفتند.

پاسخ به ایرادات و اشکالات، از دو حالت خارج نیست، یا ایشان محققانه جواب می­ دهند یا این که اشکالاتشان را عالمانه می­ پذیرند. اگر جواب داد و پرسندگان سوال قانع شدند، پس مطلب را عمیق فهمیده. اگر اشکالات بر او وارد است، رفع اشکال می­ کند و مطلب خودش را منزه می­ کند. فلذا مطلب تحقیقی او عمیق­ تر، منزه­ تر و پاکیزه­ تر می­ شود. کار علمی این است.

اختلاف امت اسلام حاصل عصبیت بود

توجه کنید که سال گذشته، عبارتی از رساله­ ی امامت حضرت استادمان(استاد حسن زاده آملی) خواندیم، که فرموده­ اند اصلا نمی­ شود بحث امامت را با عصبیت دنبال کنید. چه کسی که طرفدار امام و امامت است، نباید عصبانی باشد، نباید تقلیدی عمل کند و نباید دارای روش­ های نامطلوب باشد و چه کسانی که مخالف هستند. مشکل کسی که در آخرین لحظات عمر مبارک پیغمبر، نگذاشت که حضرت کتابشان را بنویسند، که بعد از ایشان امتشان هرگز گمراه نشوند، این بود که با عصبیت و جانب گرایی، با قضیه­ ی امامت برخورد کرد.

مقام طلبی و دنیا طلبی باعث شد که در مقابل رسول خدا بایستد و نگذاشت این کتاب مکتوب شود. اگر عاقلانه و محققانه برخورد می­ کرد و تعصب، مقام پرستی و دنیاطلبی را کنار می­ گذاشت، پیغمبر کتاب خودشان را می­ نوشتند و هرگز هم بعد از پیغمبر، به نص صریح آقا، امت ایشان دچار این اختلافات نمی­ شد. یک عصبیت و مقام پرستی باعث شده­ است این فاجعه­ ی عظیم در عالم اسلام، در امت محمد (ص) پیدا شود. فلذا در بحث امامت نمی­ شود راه عصبی طی کرد؛ چه این که شبکه­ های جهانی را هم دیده­ ام، بعضی از مواقع آن ها هم علیه امامت شیعه می­ تازند. بسیاری از موارد به صورت عصبی برخورد می­ کنند و بسیاری از موارد هم اگر لحن ملیح دارند، یک لحن ملیح جانب گرایانه دارند که نمی­ خواهند به بزنگاه­ های بحث که می­ رسد، حقانیت بحث را از جنبه­ ی علمی گوش کنند و بپذیرند و بحث را معلق می­ دهند. دلیل آن این است که خیلی از عزیزان، که این شبکه­ ها را گوش می­ کردند و پای منبرها می­ آمدند دچار اشکالاتی شدند. بعد از باب دلسوزی که آقا چه باید کرد در دفع این اشکالات و شبهات، سوال می پرسیدند.

روش برخورد با تشکیک کنندگان در امامت

تا انسان اول، خط دشمن را درست شناسایی نکند، نمی­ تواند عملیات داشته­ باشد. اگر از توانمندی دشمن آگاهی پیدا نکند، نمی­ تواند در مقابل، چیزی در مقام تقابل عرضه کند تا بتواند سودمند باشد. راه اول این است که آدم بدون هیچ تعارضی و بدون هیچ گونه جانب گرایی تقلیدی، به حرف آن ها گوش کند و اگر دید واقعا بعضی قسمت­ ها حرف­ های درستی دارند، بپذیرد. برنامه­ ی قرآن بر این است که انسان یستمعون القول و یتبعون احسنه باشد. اگر واقعا اشکالاتی دارند (که دارند) درصدد تقابل که برمی­ آید، ابتدا ببیند نقائص کار مخالفین در کجاست. چه اشتباهاتی برایشان پیش آمده­ است، یا از چه منابع هواهای نفسانی تغذیه می­ شوند که موجب انحرافشان شده­ است که این امر مهم را انکار می­ کنند.

تعریف ضعیف برخی خودی ها از اصول دین، بهانه به مخالفان شیعه داد

برای این که اثبات کنیم که چگونه امامت از اصول دین است، با این که در میان امت پیغمبر معروف است که اصول دین توحید و نبوت و معاد است، باید با دقت عمل کرد. با اختلاف نظرهایی که سال گذشته آن ها را نقل کردیم، متوجه شدیم که نوعاً علمای خودمان، در بحث اصول عقاید و تعداد اصول عقاید، تعریفی که درباره­ ی اصول ارائه می­ کنند، در بعضی ­جاها تعریفی قوی و در بعضی جاها تعاریف ارائه شده ضعیف اند.

این تعریف ضعیف، اگر بخواهد اصل دین را برای انسان معنا کند از جنبه­ ی معنای علمی و عقلی، ضعف در مقام تعریف روی می­ دهد و یکی از مسائلی که باعث انحراف افکار مخالفین شد، براساس همین اطلاعاتی است که خودی­ های ما در مورد اصول دین و تعریف اصول دین، با ضعف مبانی ایی که داشتند، ارائه کردند. چون نتوانستند تعریف سنگین و قوی­ ای ارائه بدهند، حرف­ های ساحل پیمایی خودی­ های ما به گوش دیگران رسید و دیگران خیال کردند که شیعه، مبانی­ اش در اصول اعتقادی و اصول دین همین­ هاست. در نتیجه هجمه­ هایشان را به شدت سنگین کردند.

باید اعتقادات خودمان را با بیان علمی و دقیق ارائه دهیم تا مخالفان را اقناع کند

در بین این تعاریف، بعضی از بزرگان اهل علم ما، تعاریف سنگینی را ارائه کردند، اما این تعریف­ ها و مطالب قوی به دست مخالفین نرسید و به دنبال این تعاریف نیفتادند. یکی از روزنه­ های شدت مخالفت با ما، نقصی است که از ناحیه­ ی خودمان سرمنشا می­ گیرد. خودمان نمی­ توانیم آن چه را که به آن اعتقاد داریم به یک بیان قوی و سنگین عرضه کنیم که ضعف در بیان ما، موجب نقطه­ ی قوت دشمن در مقابله­ ی با مکاتب و اصول اعتقادی شیعه می­ شود. زیرا وقتی از کتاب­ های ما سند یا مطلب می­ آورند، نوعاً از کتاب­ هایی است که مطالب قوی­ ای نیست. برای مثال یکی از علما یا دانشمند شیعه­ ای بدون پایه­ ی علمی قوی، (به خصوص که بازار کتاب رونق دارد) کتابی می­ نویسد و چاپ می­ شود. از این دست کتاب­ ها به دست دشمن می­ رسد و آن­ ها خیال می­ کنند که حرف­ های شیعه در اصول اعتقادی همین­ هاست.

چرایی وجود تعارض در برخی از اخبار شیخ صدوق با اخبار شیخ مفید

از طرفی در بین محققین شیعه، مثل مرحوم شیخ مفیدها در عالم تحقیق، و کسانی مانند مرحوم شیخ صدوق، که تفکر محدثیت دارد و فقط می ­خواهد حدیث نقل کند و گاهی در پیرامون احادیث تحقیقاتی بنماید، تفاوت هایی است.

قطعاً شیخ مفیدی که دید تحقیقی عمیق در آیات و روایات دارد، با مرحوم شیخ صدوقی که یک دید نقل اخباری­ گری (که نقل کند اخبار را) برعهده دارد، متفاوتند و گاهی میان حرف این­ ها، تفاوت و اختلاف روی می دهد. گاهی، از جنبه­ ی سلسله مراتبی، حرفی در سطح پایین­ تری گفته­ می­ شود و حرف دیگری، در مرتبه­ ی ­بالاتری بیان می­ شود و شخص مخالف بین این دو گفته، تضاد ایجاد می­ کند و می­ گوید این­ شیعه است و این اختلافات اصلی، میان علمای اصلی ایشان وجود دارد؛ در حالی که این ها اختلاف نیست؛ واقعیت این است که شیخ صدوق، در مرتبه­ ای این مطلب را به یک زاویه و دید علمی نسبت به احادیث عرضه کرده و جناب شیخ مفید، در یک مرتبه­ ی قوی ­تری مطلب را ارائه کرده است، اما آن که می­ خواهد بهانه­ ای برای تهاجم به مبانی شیعه بگیرد، می­ گوید بین علمای شیعه هم اختلاف هست.

بین علمای شیعه در اصول اختلافی نیست

بین علمای شیعه اختلاف نیست، علمای شیعه همه در اصول اعتقادی، در فروع مذهبی و دینی و فقهی با هم اتفاق نظر دارند. از منبعی به نام قرآن و روایات پیغمبر و اهل بیت به عنوان سنت استفاده می­ کنند و همه در وادی عقل، از حجت عقلیه هم بهره­ مندند و همه از اجماعی که کشف از قول معصوم بکنند، اتفاق نظر دارند، اما در مقام فهمیدن مطلب که قرار نیست عالم شیعه، مقلد عالم دیگر بشود. بلکه کسی که نمی­ داند از کسی که می­ داند تقلید می­ کند. اما آن هایی که در وادی علم می­ آیند، نمی­ شود که عالم محقق، فقط از باب تقلید از یک محقق دیگر سخن بگوید.

وجود باب اجتهاد در شیعه، آن را از اهل سنت متمایز می کند/علمای اهل سنت مقلدند

شیعه، باب اجتهاد را باز می­ داند و چه بسا در اجتهاد هم در بعضی امور اتفاق نظر پیدا نکنند و این عدم اتفاق نظر، دلیل بر اختلاف نیست، بلکه نشان دهنده­ ی ارتقا و پویایی مذهب تشیع است که مثل دیگران نیستند که در فروع فقهیه، حدود بیش از هزار سال 4 نفر نظریات فقهی را دادند و بعد از آن، تمام علما مقلد آن ها شدند. یا در مسائل اعتقادی دو نفر یا دو گروه، گروه معتزله و گروه اشاعره بیش از هزار و سیصد سال پیش یک سری نظریات کلی را ارائه دادند و از آن به بعد همه­ ی دانشمندانشان تقریبا تابع این دو نظریه­ ی کلی معتزله و اشاعری شدند.

حداوند ابراهیم(ع) را به امامت برگزید

در عالم تشیع این گونه نیست. عالم تشیع، یک عالم تحقیقی و محققانه است. چه این که پیغمبر هم آن چه اخذ کرده­ است محققانه گرفت، ایشان به این تصور نبودند که من تازه پیامبر شده­ام و آخرین فرستاده هستم، خداوند پیش از من صد و بیست و چهار هزار پیغمبر انتخاب کرده­ است، در بین این ها الوالعزم وجود دارد، صاحب مکاتب و شرایع بودند، در میان این ها عده­ ای رسولان الهی هستند، در میان این ها حضرت ابراهیم بود (که خداوند متعال رسما به ایشان فرمود «انی جاعلک للناس اماما» (نصی از این صریح­ تر نیست) که من تو را به عنوان امام قرار دادم، این گونه نصی به این صراحت که در مورد رسول الله بگوید انی جاعلک یا انی جعلتک للناس اماما در قرآن نداریم.) که هم محدَث بود هم محدِث، هم نبی و هم رسول و هم امام و هم اولوالعزم بود. با این وجود این گونه نبود که پیامبر اسلام بگوید با وجود ابراهیم، من چه سخن تازه­ ای برای گفتن دارم؟ هرچه بنا بود آورده شود پیش از من آمده است. این گونه نبوده که ایشان کشکول به دست بگیرند، یک مطلب از این جا مطلب دیگری را از جای دیگری بردارند. مانند بعضی از آقایان که کتاب­ هایی نوشته­ اند با نام کشکول. کشکول یعنی من نخواسته­ ام در این کتاب مطلب تحقیقی از خودم ارائه بدهم. چطور یک گدا کشکول به دست می­ گیرد؟ در واقع، از ناحیه­ ی خودش چیزی در آن نیست و می­ گردد تا هرشخص مبلغی را در آن بگذارد که در آخر کشکولش پر باشد و می­ گوید این کتاب من، یک کتاب کشکولی است و از خودم چیزی در آن نریخته­ ام، بلکه رفته­ ام پیش کتاب­ های این آقا، مطالب آن آقا گدایی کرده­ ام، یک مطلبی از این جا یک مطلبی از جای دیگر و این کتاب کشکول من است.پیامبر این گونه نبود و آن چه را که اخذ کرده اند، محققانه گرفته اند.

پیغامبر هم در رسالتش محقق بوده است

نعوذبالله، رسول خدا به صورت کشکول عمل نمی­ کند. تصور نمی­ کنند که من بیش از این صد و بیست و چهار هزار پیامبر که نمی­ فهمم، این همه انبیا و این همه رسولان، پس بهترین راه این است کتابی درست کنیم که یکسری مطالب از حضرت ابراهیم بنویسم، یک سری مطالب از حضرت اسماعیل باشد، یک سری از حضرت آدم، مطالبی در مورد سرگذشت اقوام گذشته، مطالبی در مورد حالات ستمکاران و ظالمان و کافران و بدان بنویسم و بگویم این کشکول من است، که در این کشکول در بین صد و بیست و چهار هزار پیامبر، مطالب مهمی را ازگفته­ ها و کرده­ های آن ها جمع آوری کردیم­ و به شما عرضه می­ کنیم! اگر این باشد، که نیست، پیغمبر مقلد می­ شود نه محقق.

چرا پیامبر اسلام محقق است و مقلِّد نیست؟

آیا پیغمبر مقلد است یا محقق؟ اگر مقلّد باشد، پس دیگر افضل انبیا نمی­ شود و خاتم الانبیا به مقامات استئثاریش نمی­ رسد. بلکه به تعبیری می­ شود خاتم المقلدین؛ یک خاتمی که تقلید می­ کند، چه این که قبل از او، خیلی­ ها تقلید کرده باشند، او هم تقلیدی کرده است. یعنی از این ور و آن ور از خاطرات گرفته و نقل کرده است. سوال؛ آیا پیغمبر مقلد است یا محقق؟ یعنی آن چه را که می­ گوید به تحقیق است، به متن واقعه، به حقیقت است که از نظام هستی و خدای عالم گرفته یا این که به صورت کشکول، مقلدانه از انبیا و امت گذشته و سرنوشت آن ها گرفته­ است و به ما عرضه کرده است؟ طبیعتاً روشن است که پیغمبر مقلد نیست، بلکه محقق است؛ زیرا اگر مقلد باشد، مقَلِد بالاتر است یا مقَلَد؟ مقلِد بالاتر است یا مجتهد مرجع تقلید؟ مجتهدی که مقلَد است و کسی مقلِد اوست، قطعا مجتهد از مقلد بالاتر است. اگر پیغمبر مقلِّد انبیا گذشته بود، پس قطعا انبیا گذشته باید از پیغمبر بالاتر باشند. وانگهی اگر بحث تقلیدی است، پس تمام انبیای بعد از حضرت آدم به تقلید حضرت آدم، به تقلید حضرت نوح، به تقلید حضرت ابراهیم و ... تا آخرین مقلد، که خاتم انبیاست، مقل بوده اند، در حالی که هیچ یک از انبیا، مقلد نبوده­ اند، همه محقق­ اند.

همه اسماء الهی به نحو اتم، به پیامبر خاتم داده شده است

تحقیقشان، به علمی است که مطابق با متن واقع وحی است. در واقع، نفس ناطقه­ شان اتصال پیدا می­ کند به عالم غیب، به مراتب وجودی فوقانی عالم، نفسشان اتصال پیدا می­ کند به منبع "و علّم آدم الاسما کلها". همان خدایی که به حضرت آدم کل اسما را ارائه کرد. خدای متعال، به خاتم انبیا، تمام اسما را به نحو اتم تعلیم فرموده ­است و محققین ما فرموده ­اند در واقع آیه­ ی «و علم آدم الاسما کلها»، در مرتبه­ ی اول راجع به مقام خاتم انبیاست. تنزل که پیدا می­ کند، به انبیای دیگر به الوالعزم­ ها، به رسولان دیگر و به حضرت آدم معروف می­ رسد.

طهارت پیامبر اکرم ذاتی است

این آیه­ ی «و علم آدم الاسما کلها»، در واقع آیه­ ای است مربوط به خاتم الانبیا. پیغمبر محقق است نه مقلد، در مقام تحقیق با علم فکری و عقل جزئی ناقص مشوب به وهم و خیال، تحقیق نمی­ کند تا در او انحراف راه پیدا کند. بلکه در مقام تحقیق براساس ذکاوت و طهارت ذاتی که خدای متعال به او اعطا فرموده است، «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت. خدای متعال می­ خواهد اختصاصاً فقط شما را از هرگونه رجسی تطهیر کند. امام مجتبی (ع) فرمود: «چون خداوند متعال قلب جدمان پیغمبر را وسیع­ ترین دل­ ها یافت، قرآن را یک جا به او عطا فرموده­ است.». هیچ پیغمبری، قبل از خاتم انبیا، علم ذاتی حق را در مقام تنزل، به این اندازه محققانه تلقی نکرده است.

انبیا هر چه را گرفته اند، به واسطه جدول وجودی خاتم الانبیا گرفته اند

بلکه بزرگان اهل معرفت فرموده­ اند، حتی اگر انبیا دیگر هم از عالم غیب گرفته­ اند، آن را از جدول وجودی خاتم انبیا گرفته­ اند. باید سیر نزولی نظام هستی که «انا لله » است به درستی درک بشود تا سیر صعودی «و انا الیه راجعون» به وفق «انا لله» درست تحقیق بشود. حقیقت «انی جاعل فی الارض خلیفه» که خدای متعال هیچ یک از ملائکه، هیچ یک از عوالم وجودی را در این جاعلیت و قرار دادن و جعل شریک نمی­ کند و اسم هیچ کس را نمی­ آورد. بلکه فقط می­ گوید انی که آن را با انّ آورده است، همانا به تحقیق این است و جز این نیست. می­ گویند انَّ تحقیقی است که دو لایه است، مثبت و منفی است، این است و جز این نیست.

همه انبیا از مشکات پیامبر خاتم سیراب شده اند

أوّل العلم معرفه الجبّار و آخر العلم تفویض الأمر الیه؛ سرآغاز علم، شناخت خداوند جبّار و سرانجام آن، واگذاری امور به اوست» اگر در ابتدا انَّ داشته باشد یعنی «انَّ اول العلم معرفة الجبار و آخر العم تفویض الامر الیه» به این معناست که این است و جز این نیست. وقتی می­ گویید مطلبی برای من یقین است، یعنی مثلا یقین دارم که این لامپ است و این لامپ روشن است یعنی این است و جز این نیست. باید دو طرف نفی و اثبات را داشته باشد. چون شاید شما بگویید این نیست دیگری بگوید نه جز این است. باید به گونه­ ای یقین شما حاصل بشود که بگویید مطلب این است و غیر از این هم نیست.

خدای متعال هم فرمود «انی جاعل فی الارض خلیفه»، تنها یک اساس است که من می­ خواهم جاعل خلیفه باشم در زمین. این آیات باید درست روشن بشود تا این اصل اشباع شود و روشن بشود که پیغمبر نه تنها مقلد انبیای دیگر نیست، بلکه انبیای دیگر نیز آن چه به تحقیق گرفته­ اند، از جدول وجودی خاتم انبیا تحقیقاً گرفته­ اند. یعنی یقین­ های علمی آن ها هم، از جدول یقین خاتم انبیا حاصل شده­ است.

برای همین است که پیغمبر و اهل بیت فرموده­ اند «نحن السابقون اللاحقون» یا «نحن الاولون الآخرون» ما هم سابق هستیم هم لاحق، ما هم اول هستیم هم آخر. چه این که خدای متعال هم، هم اول است و هم آخر. در تشهد هم می­ خوانید: «اشهد انَّ لا اله الا الله وحده لا شریکه له» و در ادامه که به پیغمبر می ­رسیم: «و اشهد انَّ محمد عبده » این آقا، عبد این الله یگانه­ ی بی شریک است، پس مشخص است او هم در عبودیت یک عبدی است که در رتبه­ ی عبودیت شریک ندارد. همه عبدالله هستند، همه عندالله هستند. اما مانند استادی است که بالا نشسته تنها یک تک شاگرد جلوتر از همه­ ی شاگردان پیش آن استاد است. یعنی او در آن رتبه­ ای که قرار گرفته است، احدی از انبیا در آن رتبه حتی در عبودیت هم قرار نگرفته­ اند. که اگر می­ گرفتند قطعا آن چه پیغمبر گرفت آن ها هم به تمامی می­ گرفتند و نگرفتند.

معانی نهفته در تشهد نماز

جناب موسی کلیم تورات گرفت اما: هزار سکه­ ی نقد به بازار کائنات آرند/ یکی به سکه­ ی صاحب عیار ما نرسد. وقتی این ها را به قرآن عرضه کنید، حتی اگر تحریفات به این ها وارد نشده بود، باز هم قرآن چیز دیگری است. با این که آن ها نیز محققانه گرفتند، مقلدانه نگرفتند. اما قرآن چیز دیگری است. پس معلوم می­ شود او در عبودیت، در یک افق اعلایی قرار گرفته­ است که هیچ یک از انبیا، به آن رتبه­ ی اعلای عبده نرسیده­ اند، چه این که بازهم رسوله به او باز می­ گردد.

این تشهد نماز خیلی سنگین است. هنگامی که شهادت می­ دهیم، یعنی اگر محکمه­ ای برقرار شود و یک میزان گذاشته شود در سنجش مراتب وجودی انبیا، چون قرآن فرمود انبیا بعضی بر بعضی دیگر فضیلت دارند. پس انبیا هم مراتب دارند، اگر بخواهیم پیغمبر اکرم را با تمامی انبیای گذشته بسنجیم و ببینیم از جنبه­ ی سنجش، پیغمبر در چه حدی است و این عزیزان در کدام حد هستند، تشهد نماز مانند ترازویی است و می­ گوید این آقا در مقام عبودیت به جایی رسیده است که آن عبد این الله وحده لا شریک له است. و آن، رسول این الله وحده لا شریک است فلذا می­ فرمایید «اللهم صل علی محمد و آل محمد» که بارالها تو بر او و آلش درود بفرست.

ذکر صلوات در کلام امام رضا(ع):شرافت نماز به صلواتی است که در تشهد خوانده می شود

امام رضا (ع) فرمود: «تمام شرافت نماز به صلواتی است که در تشهد خوانده می­ شود» («یا من شرفت الصلاة بصلاه علیه»). ای خدایی که نمازها را به خاطر صلوات بر این آقا شرافت دادی. در روایت آمده «الصلاه عمود الدین» که مراد از الصلاه، نمازهای واجب شبانه روزی است که این نماز، عمود دین است «ان قبلت، قبلت ما سواها و ان ردت، ردت ما سواها» اگر نماز قبول شود همه­ ی کارها قبول می شود و اگر نماز رد شود همه­ ی کارها رد می­ شود. امام رضا می فرماید این نماز با این مرتبه اش شرافتش به صلوات آن است.چرا؟

اختلاف شیعه و اهل سنت در صلوات

در تشهد یک اصل اعتقادی را پیش می­ کشید: شهادت می­ دهم که این آقا، در ترازوی سنجش مقامات انسانی در اعلی المراتبی است، که احدی از انبیا نه در عبودیت با او شریک است و نه در رسالت با او شریک است. درست است که می­ گوییم ابراهیم رسول خداست، حضرت آدم و نوح هم به مقام رسالت رسیده­ اند، موسی و عیسی کلیم رسولان الهی­ هستند، اما هیچ کدام در افق اعلای رسالت خاتم انبیا، در آن مرتبه قرار نگرفته­ اند. همه در رسالتی پایین­ تر از رسالت خاتم انبیا هستند. این ارزش تشهد نماز است، «اشهد ان لا اله الی الله وحده لا شریک له و اشهد ان محمد عبده و رسوله اللهم صل علی محمد و آل محمد». این صلوات را نگوییم، گویی که نماز را منهدم کرده ایم. بارالها من که شهادت دادم این پیغمبر عبد و رسول توست و تو هم که در قرآن دستور داده­ ای «ان الله و ملائکته یصلون علی النبی»، آن ها هم بر پیغمبر صلوات می ­فرستند به ما خطاب کردی «یا ایها الذین آمنوا صلوا علیه» شما هم بر این آقا صلوات بفرستید و «سلموا تسیلما» خودتان را به این پیغمبر تسلیم کنید.

برادران اهل سنت از این آیه این گونه استفاده می کنند که شما بر پیغمبر صلوات می فرستید پس بر او سلام هم بفرستید لذا می گویند: صلّی الله علیه و سلّم.می گویند این گونه می گوییم، چون می خواهیم به آیه عمل کنیم. ولی من و شما طبق روایات آله را هم می گوییم.لذا وقتی این آیه نازل شد، اصحاب به خدمت رسول الله آمدند و گفتند آیه فرمود ما باید بر تو درود بفرستیم و به تو تسلیم بشویم و بر تو سلام بفرستیم، یک نحو تسلیم، تسلیم این جا به تعبیری مفعول مطلق نوعی است. یک نوع سلام خاص باید بر شما بفرستیم، تسلیما ذیل آیه به ما این گونه دستور داده است. این چگونه است؟ آقا فرمود: «این گونه صلوات بفرستید: اللهم صل علی محمد و آل محمد » در حالی که در آیه، این گونه است ای مومنین،( در ابتدا دارد خدا و ملائکه­ ی خدا یصلون علی النبی، بر این پیغمبر همین طور مداوم صلوات می­ فرستند. کلمه­ ی یصلون فعل مضارع دال بر تدریج استمراری است.) یا ایها الذین آمنوا (ای کسانی که ایمان آورده­ اید) شما هم بر او صلوات بفرستید و سلموا تسلیما، و بروید بر او سلام بفرستید، یک نحو سلام فرستادن خاص.

سخن پیامبر در باره نحوه صلوات

آقایان اهل سنت می­ گویند: «صلی الله علیه و سلم» و کلمه­ ی آل را نوعاً ندارند.اما من و شما طبق روایات آله را هم می آوریم.چرا که تعدادی از مسلمانان نزذ پیامبر رفتند و در این باب از ایشان سوال کردند. آقا نفرموده­ اند بگویید «اصلی علیک و اسلی علیه و علی آله» من بر او صلوات می ­فرستم،( البته گاهی ائمه­ ی جمعه در نماز جمعه در اوایل خطبه دوم می­ گویند: «اصلی و اسلم علی محمد صلی الله علیه و علی علیاً و فاطمهً و الحسن و الحسین». این یعنی من بر پیغمبر صلوات و درود می­ فرستم. این صلوات، طبق آیه درست هست اما صلوات اصلی نیست.) یعنی خود پیامبر به ما تعلیم فرمودند که آله را هم بیاوریم.

گویی که به ما می گویند شما به تنهایی از عهده صلوات بر من بر نمی آیید. رتبه آن قدر سنگین است و درجه­ ی وجودی خاتم انبیا، آن قدر در نزد خدای متعال بالا است که شما از عهده­ ی صلوات به من برنمی­ آیید. اگر کسی صلوات بر پیغمبر بفرستد و بگوید من، اصلی علی محمد قطعا صلوات او، به اندازه­ ی خودش است، من بر پیغمبر درود می­ فرستم، این درود من، به مقدار من است و هیچ موقع به اندازه­ ای که شرف وجودی خاتم انبیا هست، نیست. فلذا پیغمبر به صدر آیه توجه داد و گویی فرمودند مگر نمی­ بینید صدر آیه خدای متعال می­فرماید: «ان الله و ملائکته یصلون علی النبی» همانا این است و جز این نیست، یعنی یک امر قطعی ابدی ازلی است که خدای متعال و ملائکه که ملائکه در رتبه­ ی متاخر هستند، بر من صلوات می­ فرستند. پس از خود خدا بخواهید. صلواتی که خدا بر پیغمبر بفرستد به اندازه ­ی شخصیت وجودی خداست، صلواتی که من بفرستم به اندازه­ ی شخصیت وجودی من است. فلذا: اصلی علی محمد کجا و «اللهم صل علی محمد و آل محمد» کجا. خدا نیز می­ فرماید هر وقت یا الله گفتی، من می­ گویم لبیک. صل در اینجا فعل امر استدعایی است، استعلایی نیست و از پایین به خدا عرض حال می­ کنیم.

تقدس صحابه پیامبر کی از گردنه هایی است که برخی بدان گرفتار شده اند

درد این جاست که امت این پیغمبر جمع می­ شوند و با حسین نازنین، این گونه می کنند. کسی که خاتم انبیا درباره اش فرمود: «حسین منی و انا من حسین» حسین از من است. حسین جان علی (ع) است.حسینی که پیامبر درباره پدرش گفت او جان من است. علی جان پیغمبر است.حسین جان فاطمه است. این آقا جریانی ایجاد کرد تا هر کس قابلیت دارد، در وادی کمال و معنویت و انسانیت قدم بردارد.

شیعه سفره ای پهن کرد به نام سفره ی اهل بیت.ای جهانیان بیایید.که اگر نیایید ضرر می کنید.جاهلند و نمی دانند.قبلی ها هم نمی دانستند.تنها اولی هایشان دانسته به انحراف رفتند. بعدی هایشان هم به دامن تقدس هایی افتادند به نام تقدس صحابه پیغمبر. خیلی ها در این گردنه گیر افتادند و می گویند فلانی صحابه پیغمبر است، اگر بخواهیم کلمه ای درباره شان بگوییم جهنمی می شویم! یک تقدسی با عنوان این که هر کسی با پیامبر بود:تم و خلاص میانشان جا افتاده است. نه آقا جان! آن که خاتم انبیا بود شب می نالید: إلهی لا تَکِلنی إلی نَفسی طَرفَة عَینٍ أبداً. تا چه برسد به اطرافیان. هر کس شاگرد پیغمبر بود، هر کس پشت سرش نماز خواند، هر کس با او جبهه رفت خلاص نمی شود که بگوییم تا آخر عمرش او در یک محدوده ای قرار گرفت که هر گز نمی تواند اهل خلاف باشد.نه خیر! و لذا خیلی ها جاهلند. ما دوست داریم همه بیایند سر این سفره بنشینند.ای جهان! ای بشریت! بفرمایید.

هاتفی که به حر مژده داد

حر، از سرای کوشک عبیدالله بیرون آمد و از دست عبیدالله، نامه­ ی جلب حسین را گرفت. با هزار نفر نیرو، می­ رود که حسین را به عنوان کسی که آمده­ است منطقه را به آشوب بکشد و برعلیه حکومت مرکزی مسلمان­ ها قیام کرده است، دستگیر کند. حر می­ گوید از کوشک که بیرون آمدم، یک هاتف (صدایی می ­آید اما خود شخص را نمی­ بینید.بنابر این عرب به تلفن می گوید هاتف) به من خطاب شد که: «انت علی خیر» تو در مسیر خیری. به پشت سرم نگاه کردم که ببینم چه کسی با من سخن می گوید، دیدم که کسی نیست. فهمیدم که هاتف غیبی بوده است. می گوید در خودم به شک افتادم چرا که من به قصد دستگیری حسین فاطمه می­ روم، چگونه کار من خیر است؟ این مطلب تا صبح عاشورا که به محضر حسین (ع) رفتم، در ذهنم بود و متوجه شدم که پایان به خیر است و عاقبت به خیر بازگشت. این زمینه و قابلیت در حر بود که برگشت.

السلام علیک یا اباعبدالله.اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ.با تانی و دقت این سلام را بدهید.یکی از عزیزان می گفت به من گفته شد که رو به کربلا بایست و این سلام را چهل و پنج بار بگو.از این سخن به وجد آمدم چون 45 عدد اسم شریف آدم است. الله الله. و گفته اند در جداول اوفافیه تا عدد به 45 نرسد این عدد نتیجه نمی دهد.سبحان الله. از عدد یک تا 9 را با هم جمع کنید 45 است.یا الله.یا الله.این کار چندان وقتی هم نمی گیرد.هر موقعی که حالتان مساعد بود رو به کربلا بایستید و 45 بار این سلام را عرض کنید.ما هم گدای این باب الله هستیم.چرا کشکول گدایی را به دست نگیریم.ما که به علم الیقین و ان شال الله به عین الیقین و ان شا الله به حق الیقین در یافته ایم که پیامبر افضل الانبیا است خاتم و علی افضل الاوصیا است و این ائمه ما افضل الائمه اند. ..

ادامه دارد...

انتهای پیام

دیدگاه شما