به گزارش جی پلاس، محققان در مطالعات بالینی روی جوندگان دریافته اند که پیوند بنیاختهها یک هفته پس از اتمام جلسات شیمیدرمانی موجب ترمیم طیف وسیعی از عملکردهای شناختی میشود؛ این ترمیم یک ماه بعد با استفاده از یک پلت فرم جامع تست رفتاری اندازهگیری شده بود. در نقطهی مقابل موشهایی که با بنیاختههای درمان نشده بودند، اختلال یادگیری و حافظه قابلتوجهی نشان دادند.
آنان براین باورند که استفاده مکرر از شیمیدرمانی برای مبارزه با سرطانهای چندگانه ممکن است اختلال شناختی شدید ایجاد کند که اغلب به عنـــوان «مغز شیمیایی شده» (chemobrain) از آن نام برده میشود و ممکن است در بیش از ۷۵ درصد از بیماران پس از پایان درمان باقی بماند و آثار خود را نشان دهد و این مشکل به ویژه در کودکان بیمار نگرانکننده است.
چارلز لیمولی استاد پرتودرمانی ـ انکولوژی UCI می گوید: یافتههای ما برای اولینبار حاکی از شواهد محکمی هستند که پیوند بنیاختههای عصبی انسان میتواند برای معکوسکردن روند آسیب ناشی از شیمیدرمانی در بافت سالم مغز مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته وی بسیاری از داروهای شیمیدرمانی مورد استفاده در درمان انواع مختلف سرطان باعث التهاب در هیپوکامپ مغز، که مسئول بسیاری از تواناییهای شناختی مانند یادگیری و حافظه هستند، میشوند. این التهاب میتواند نورونها و انواع دیگر سلولهای مغز را از بین ببرد. علاوهبراین ترکیبات سمی به ساختار ارتباطی نورونها، یعنی دندریتها و آکسونها، آسیب میرسانند و موجب تغییر یکپارچگی سیناپسها میشوند که این یکپارچگی حیاتی امکان انتقال سیگنالهای الکتریکی و شیمیایی را در سراسر مغز از طریق نورونها فراهم میکند. (لیمولی این روند را با یک درخت که شاخه و برگهای آن هرس میشود، مقایسه میکند.)
وی می افزاید: در نتیجه نورونها توانایی کمتری در انتقال پیامهای عصبی مهم که زیر بنای یادگیری و حافظه هستند، دارند.
لیمولی می گوید: در بسیاری از موارد افراد اختلال شدید شناختی پیشرونده و ناتوان کننده ای تجربه میکنند. به ویژه برای اطفال مبتلا به سرطان نتایج ممکنا ست ویرانگر و باعث کاهش بهرهی هوشی، رفتار اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی میشود.
در مطالعه UCI، بعد از شیمیدرمانی بنیاختههای عصبی بالغ به مغز موش پیوند شدند. سلولهای پیوند شده به سراسر هیپوکامپ مهاجرت کردند؛ جایی که این سلولها بقا دارند و به انواع سلولهای عصبی تمایز پیدا می کنند. همچنین این سلولها ترشح فاکتورهای رشد نوروتروفیک را که کمک کننده به بازسازی سلولهای عصبی تخریب شده میباشند را تحریک می کنند.
نکتهی مهم اینکه لیمولی و همکارانش دریافته اند که سلولهای پیوند شده از نورون میزبان محافظت میکنند؛ در نتیجه از تخریب جلوگیری شده و یا موجب پیشبرد ترمیم نـورونهای آسیـب دیده و ساختار ظـریف آنها که اجزای دندریتیک نام دارند، میشوند.
لیمولی می گوید: این پژوهش نشان میدهد که روشهای درمانی براساس بنیاختهها ممکناست روزی در بالین هم، به منظور کمک به بیماران مبتلا به اختلالات شناختی ناشی از درمان سرطان استفاده شود. کارهای بسیاری برای انجام دادن باقیمانده است؛ احتمال دارد انجام یک کارآزمایی بالینی تحلیلگرانه، ایمنی و بیخطربودن چنین روشهایی را درعرض چندسال آینده ممکن کند.
نتایج این یافته علمی در مجلهی پژوهش سرطان آمریکا، منتشر شده است.
منبع: ایسنا