جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آشنایی با پیامد و آثار تربیتی آن بر کودک (قسمت دوم)

در بخش اول درباره پیامد و تاثیر تربیتی آن دانستید، در این مقاله با انواع پیامد و نتایجی که در پی خواهند داشت آشنا خواهید شد.

کد خبر: ۴۸۵۶۱۳
آشنایی با پیامد و آثار تربیتی آن بر کودک (قسمت دوم)

به گزارش جی پلاس، سه نوع پیامد اصلی وجود دارد: طبیعی، منطقی و کاربردی، که در هر مورد یکی از آنها به کمک شما خواهند آمد تا کودکی سالم و توانمند تربیت کنید. پیامدهای طبیعی اولین و مؤثرترین نوع پیامد، پیامد طبیعی نامیده می‌شود. این پیامد به‌طور طبیعی رخ می‌دهد و در آن هیچ‌گونه مداخله‌ای از سوی شما صورت نمی‌گیرد. در این حالت بچه‌هایتان بلافاصله از طبیعت، کودک دیگر و یا به شکل‌های دیگر درس می‌گیرند. به‌عنوان‌مثال: کودکی قبل از اردوی مدرسه به دستشویی نمی‌رود؛ طی مسیر در اتوبوس احساس ناراحتی می‌کند و احتمالاً خود را خیس یا کثیف می‌کند. فرزندتان دست به اجاق‌گاز داغ می‌زند؛ احساس سوزش یا درد را تجربه می‌کند و دستش تاول می‌زند. فرزندتان عروسکش را در خانه جا می‌گذارد؛ در مهدکودک هیچ اسباب‌بازی دیگری ندارد که با آن بازی کند. زیبایی پیامدهای طبیعی آن است که شما مجبور نیستید برای انجام آن چون یک عامل هُل دهنده عمل کنید. درس‌های آن توسط زندگی و از طریق علت و معلول آموخته می‌شوند و بچه‌ها باید یا از تجربۀ خود درس بیاموزند یا احتمالاً با همان پیامد یک‌بار دیگر روبه‌رو شوند. به این پیامدهای طبیعی با هوشیاری توجه کنید و زیبایی و کمال و قدرت آن‌ها را در آموزش تحسین کنید. به بچه‌ها در مورد پیامدهای طبیعی زندگی هشدارهای منطقی و اطلاعات بدهید؛ اما در عین‌ حال دقت کنید که آن‌ها از این پیامدها به بهترین نحو درس می‌آموزند. هنگامی‌که کودکان از عواقب پیامدهای طبیعی رنج می‌کشند، لازم نیست شما به‌عنوان تربیت‌کننده مداخله کنید یا درسی را که باید از آن بگیرند، به آن‌ها یادآوری کنید. وقتی فرزندتان در یک روز سرد بدون ژاکت یا پالتو بیرون می‌رود و احساس سرما یا ناراحتی می‌کند، یا فراموش می‌کند خوراکی‌اش را از خانه بیاورد و مجبور است در حالی‌ که بقیه بچه‌ها کیک و بیسکویت می‌خورند، با هویج و کرفسی که شخصی به او می‌ دهد، سر کند؛ تنها کاری که لازم است انجام دهید این است که آن‌ها را آرام کنید و مشکل آن‌ها را به‌جای آن‌ها حل نکنید! فقط آن‌ها را آرام کنید و مراقب باشید که پیامد با روند طبیعی خود پیش رود و به آن‌ها درس بیاموزد. باید دقت داشته باشید که به دلیل محافظت از بچه‌ها، آن‌ها را از این تجربیات محروم نکنید. البته ما هر زمان که بتوانیم آن‌ها را از موقعیت‌هایی که ازنظر فیزیکی مضر هستند، محافظت می‌کنیم. در عین‌ حال که نمی‌خواهیم واقعیت‌های زندگی مدام بچه‌ها را آزار دهد، اما دوست داریم مراقب باشیم که آن‌ها را توانمند کنیم و به آن‌ها کمک کنیم که مجبور نشوند بهای آنچه را انجام می‌دهند، بپردازند. پیامدهای منطقی در پیامدهای منطقی، که دومین نوع پیامد هستند، هم شما و هم فرزندتان باید انرژی فکری و زمان را حفظ کنید و به اینکه یک رفتار یا رفتارهای خاص چه پیامدی خواهند داشت، توجه کنید. این امر به یکی از روش‌های زیر اتفاق می‌افتد: یک بحث کلی؛ قبل از هر سوء رفتار یا اتفاقی و جدا از آن، که می‌تواند صحبت در مورد پیامدهای منطقی‌ باشد که یک رفتار خاص ممکن است به دنبال داشته باشد. پس از آنکه یک سوء رفتار یا اتفاق رخ داد؛ شما و فرزندتان می‌توانید در مورد برنامه‌ای برای بچه‌ها صحبت کنید و به توافق برسید. هر دو روش می‌تواند تحت عنوان پیامد منطقی دسته‌بندی شود. در این بخش قسمت منطقی مهم است. با در نظر گرفتن این نکته که منطق بزرگسالان با منطق کودکان یکی نیست، نکتۀ اصلی آن است که پیامدها باید به نظر بچه‌ها منطقی بیایند. اگر طی صحبت، بچه‌ها روشی برای اصلاح رفتارهای بد پیدا کنند و بتوانند توجیه کنند که چگونه پیامد متناسب با بدرفتاری است، روش شما منطقی بوده است. در واقع، راه‌حل‌های منطقی کودکان برای تعیین پیامدها - که ممکن است به نظر شما غیرمنطقی بیایند - تقریباً همیشه مؤثرتر از راه‌حل‌های منطقی والدین هستند. در حالت ایده آل، هر دو طرف منطق را در نظر می‌گیرند؛ اما درک بچه‌ها مهم‌تر است، زیرا در نهایت آن‌ ها هستند که قرار است درس زندگی بیاموزند. به‌ عنوان‌ مثال: - کودک سه‌ ساله موافقت می‌کند که تا ساعت ۸ به رختخواب برود و چراغ اتاقش خاموش شده باشد. او می‌ پذیرد که یک‌ زمان سنج رأس ساعت ۸ به کار بیفتد و برای هر دقیقه تأخیر روز بعد دو دقیقه از زمان سی‌ دقیقه‌ ای تماشای تلویزیون کم می‌ شود. - کودک هشت‌ ساله در حین بازی در قسمتی از حیاط که بازی در آن ممنوع است، شلوار خود را پاره می‌کند. در چنین موقعیتی او باید خودش شلوارش را بدوزد و در ساختن نرده‌ها کمک کند تا به یاد داشته باشد که قسمت ممنوعه کجاست (نه! احمقانه نیست از کودک هشت، هفت و یا حتی شش‌ساله بخواهیم شلوارش را در چنین موقعیتی بدوزد). پیامدهای کاربردی پیامدهای کاربردی ممکن است از بیرون دقیقاً همانند پیامدهای منطقی به نظر برسند، اما این پیامدها متفاوت هستند. در پیامدهای کاربردی، کودکان در فرآیند تصمیم‌گیری در مورد پیامد نقشی ندارند. شما به آن‌ها می‌گویید پیامد چه خواهد بود و اگر شک داشته باشید که آیا آن‌ها منطق پیامد شما را درک خواهند کرد یا نه، به‌طور خلاصه توضیح می‌دهید که چگونه و چرا این پیامد با کاری که آن‌ها انجام داده‌اند، متناسب است. تفاوت اصلی بین پیامد منطقی و کاربردی در این است که در حالت کاربردی بچه‌ها در انتخاب پیامد مشارکت ندارند. شباهت اصلی آن دو در این است که پیامد کاربردی از تمام نکاتی که قبلاً در مورد پیامدها مطرح شدند، پیروی می‌کند. پیامدهای کاربردی معمولاً انتخاب سوم هستند، اما بخش ضروری از مجموعۀ پیامدها به شمار می‌آیند؛ زیرا به بزرگسالان امکان عملکرد سریع و قاطع را می‌دهند. به‌عنوان‌مثال: سریع یک دستمال بردار و آبمیوه را، قبل از آنکه روی تمام میز پخش شود، پاک کن. وقتی با این لحن با من صحبت می‌کنی، حتی لازم نیست منتظر جواب بمانی. چون من به دستورها و تهدیدها جواب نمی‌دهم و در چنین حالت‌هایی پاسخ نه است. همین الان دعوا کردن را متوقف کنید. از شما می‌خواهم روی مبل بنشینید و در مورد مشکل تان باهم صحبت کنید. من بعد از پنج دقیقه برمی‌گردم و سؤال می‌کنم که مشکل چیست و چگونه می‌خواهید آن را حل کنید. پیامدها چگونه به رشد استعداد در کودکان کمک می‌کنند؟ پیامد جایگزینی عالی برای تنبیه است. نتایج آن کمی کندتر حاصل می‌شوند و بزرگسالان شاید مجبور باشند برای عملی کردن آن با یک سیستم جدید و متفاوت هماهنگ شوند؛ اما فواید آن واضح است: سیستمی است که مسئولیت بیشتری بر عهده بچه‌ها می‌گذارد و به آن‌ ها کمک می‌کند قوانین و کنترل درونی داشته باشند؛ سیستمی است که به بزرگسالان امکان می‌ دهد به‌ طور دوطرفه مشکلات را حل کنند، نه آنکه پلیس القای قوانین باشند و سیستمی است که تا سال‌های اواخر کودکی و نوجوانی ادامه می‌یابد. برای آنکه استعداد درونی کودکان تحقق پیدا کند، شکوفا شود و بتوانند آن را با دیگران سهیم شوند، آنان باید مسئولیت‌پذیر باشند. آن‌ها باید دریابند چه کسی هستند، چه می‌خواهند و تا چه حد می‌خواهند تلاش کنند. پرورش یافتن در سیستمی که در آن حقوق و مسئولیت‌ های آن‌ها مورد احترام قرار می‌گیرد، در تصمیم‌ گیری مشارکت داده می‌شوند و نظم و منطق وجود دارد، به بچه‌ها کمک می‌کند تا خود را بهتر درک کنند، به بزرگ‌ترها احترام بگذارند، سعی کنند عضوی از جمع بزرگسالان باشند و مسئولیت کارهای خود را بپذیرند. بسیاری از بزرگسالان امیدوار و معتقدند که وقتی بچه‌ها به سن ۱۳، ۱۸ یا ۲۱ سالگی می‌رسند یا دیپلم می‌گیرند و یا از دانشگاه فارق التحصیل می‌شوند، آمادگی پیداکرده‌اند و می‌توانند مسئولیت زندگی خود را بپذیرند و نهایت سعی خود را برای رسیدن به اهدافشان به‌کارگیرند. اما همیشه این‌طور نخواهد شد. بچه‌هایی که در بزرگسالی مسئولیت زندگی خود را می‌پذیرند و نهایت تلاش را در این جهت می‌کنند، معمولاً بچه‌هایی هستند که سال‌های زیادی با این اهداف رشد کرده‌اند و والدینی داشته‌اند که طی دوره‌ای طولانی به بچه‌های در حال رشدِ خود فرصتی برای رشد کردن و یادگرفتن در مورد خود و پذیرش مسئولیت کارهایشان را داده‌اند. منبع: کودک آنلاین

انتهای پیام

دیدگاه شما