به گزارش خبرنگار سلامت جی پلاس، سنگ کلیه یک ماده معدنی از جنس کریستال است که در مجرای ادرار یا کلیه تشکیل می شود. اندازه سنگ های کلیه متفاوت بوده و بعضی از آنها می تواند تا اندازه یک توپ گلف بزرگ شود. سنگ کلیه می تواند هم در زنان و هم در مردان ایجاد شود، اما احتمال تشکیل آن در مردان دو برابر بیشتر از زنان است. متخصصان علم پزشکی می گویند، از هر ۲۰ نفر حداقل یک نفر در طول زندگی خود با مشکل سنگ کلیه روبرو می شود. انواع سنگ کلیه سنگ کلیه انواع گوناگونی دارد که برخی از آنها شامل:
- سنگ های کلسیمی: سنگ های کلسیمی رایج ترین نوع سنگ های کلیه هستند. این سنگ ها به وسیله اگزلات کلسیم، ماده ای که به طور طبیعی در میوه ها، سبزیجات، آجیل ها و شکلات ها یافت می شود، تشکیل می شود. کلسیم اگزلات همچنین به وسیله کبد نیز ساخته می شود. غلظت بالای اگزلات کلسیم در ادرار چه از طریق اختلالات متابولیکی و فاکتورهای عادت غذایی و چه از طریق مصرف مقادیر بالای ویتامین D یا عمل جراحی معده می تواند منجر به تشکیل سنگ های کلسیمی شود.
- سنگ های اوریک اسیدی: این نوع سنگ بیشتر در افرادی که میزان مایعات کمی مصرف می کنند رایج است. سنگ اوریک اسیدی همچنین می تواند در افرادی که در رژیم غذایی خود از مقادیر بالای پروتئین استفاده می کنند، در افراد مبتلا به نقرس یا کسانی که بدن شان میزان زیادی مایعات دفع می کند، تشکیل شود؛ این سنگ همچنین می تواند بر اثر عوامل ژنتیکی در افراد تشکیل شود.
- سنگ استروویتی: سنگ استروویت بر اثر عفونت مجاری ادراری ایجاد می شود. این سنگ بدون نشان دادن هیچ علامتی تا اندازه های بسیار بزرگ رشد می کند.
- سنگ های سیستینی: سنگ سیستین زمانی تشکیل می شود که کلیه شخص به دلایل ارثی بیش از اندازه آمینو اسید تولید می کند.
- کم آبی بدن: عدم مصرف مایعات کافی می تواند خطر تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهد. نتایج تحقیقات نشان داده اند که افرادی که روزانه کمتر از ۱۰ لیوان آب می نوشند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند چرا که عدم مصرف کافی آب میزان PH کلیه را کاهش داده و موجب بالا رفتن غلظت اسید اوریک می شود. هنگامی که میزان PH در کلیه کاهش پیدا می کند، بسیار اسیدی شده و شروع به سنگ سازی خواهد کرد.
- بیماری ها: برخی از بیماری ها مانند عفونت مجاری ادراری، بیماری کرون، هیپرپاراتیروئیدیسم، توبولار کلیوی نیز می تواند باعث تشکیل سنگ کلیه شود.
- فلوراید: فلوریده کردن آب (افزودن فلوراید به آب آشامیدنی به عنوان وسیله ای برای تصفیه آب) نیز در گذشته یکی از عوامل تشکیل سنگ کلیه بوده است.
- مکمل های ویتامین D و کلسیم: مکمل های ویتامین D و کلسیم می تواند میزان کلسیم موجود در ادرار را بالا برده که در نهایت منجر به تشکیل سنگ کلیه شود.
- اختلالات متابولیسمی: اختلالات متابولیسمی می تواند ترکیب ادرار را تغییر داده و منجر به تشکیل سنگ کلیه شود.
- انسداد ادرار: هر بیماری یا وضعیتی که باعث انسداد ادرار شود نیز می تواند باعث تشکیل سنگ کلیه شود.
- آب و هوا: عامل دخیل دیگر در ایجاد سنگ کلیه، شرایط آب و هوایی است. افرادی که در مناطق گرم و خشک زندگی می کنند بیشتر مستعد ابتلا به کم آبی، یکی از عوامل عمده تشکیل دهنده سنگ کلیه هستند.
- وجود مقادیر زیاد کلسیم در ادرار: این حالت با عنوان هیپر کلسیوری شناخته شده و زمانی رخ می دهد که میزان زیادی کلسیم در ادرار وجود دارد که معمولاً به علت جذب کلسیم موجود در غذاها رخ می دهد. هیپر کلسیوری یک بیماری ارثی است.
- داروها: آنتی اسید های حاوی کلسیم، ادرار آورها و مهار کننده های پروتئاز جزء داروهایی هستند که می توانند خطر ایجاد سنگ کلیه را افزایش دهند.
- هیپراگزالوری: هیپراگزالوری یکی دیگر از بیماری های ارثی است که می تواند باعث تشکیل سنگ کلیه شود.
- ادرار همراه با درد
- ادرار مکرر
- ادرار مدام همراه با اختلال با مقادیر بسیار کم
- کمر درد شدید
- درد شدید در ناحیه دنده ها
- ادرار رنگی (صورتی، قهوه ای یا قرمز)
- حالت تهوع یا استفراغ
- احساس درد خفیف در شکم یا درد در کشاله ران
- نوسان درد
- تب و سرما
- نوشیدن آب فراوان. این کار بدن را همیشه پر آب نگه داشته و همچنین جریان ادرار را افزایش می دهد، در نتیجه امکان تشکیل سنگ کلیه در مجاری ادراری وجود نخواهد داشت.
- از خوردن غذاهایی که غنی از کلسیم اگزلات با یکدیگر است اجتناب نکنید. در عوض، در وعده های غذایی خود از غذاهایی که کلسیم اگزلات زیادی دارند و غذاهایی که غنی از کلسیم هستند، استفاده کنید تا این امکان برای به هم پیوستن کلسیم و کلسیم اگزالین در روده و معده فراهم شود.
- اگر مجبور به استفاده از مکمل های ویتامین D و کلسیم هستید، حتماً با پزشک معالج خود درباره استفاده از این مکمل ها برای جلوگیری از احتمال تشکیل سنگ کلیه بر اثر وجود مقادیر بالای کلسیم در بدن مشورت کنید.
- آب: نوشیدن مقادیر بالای آب مجرای ادراری را تحریک خواهد کرد. بنابراین نوشیدن دو تا سه لیتر آب در روز به این بیماران توصیه می شود.
- مسکن ها: برای رهایی از درد ناشی از وجود سنگ کلیه اغلب مسکن های کاهش درد تجویز می شود.
- مسدود کننده های آلفا: مسدود کننده های آلفا نوعی دارو هستند که به سست شدن ماهیچه های میزنای کمک کرده، بنابراین سنگ کلیه می تواند به راحتی و بدون درد دفع شود.