به گزارش جی پلاس، هر چند برخی عوامل خطر بیماری قلبی ـ عروقی قابل کنترل و پیشگیری نیستند اما برخی به راحتی قابل کنترل هستند.
سیگار
افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری چندین برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی علاوه بر افزایش خطر ابتلا به بیماری های ریه و انواع سرطان ها هستند، حتی تماس با دود سیگار در افراد غیر سیگاری موجب افزایش میزان بروز بیماری های قلبی عروقی می شود.
اثرات استعمال سیگار: افزایش تعداد ضربان قلب و نیز نامنظمی ضربان قلب (آریتمی)، انقباض سرخرگ ها (کرونری)، تشدید انسداد اترواسکلروتیک سرخرگ ها توسط پلاک، افزایش فشار خون، افزایش نیاز بافت قلب به اکسیژن، کاهش توانایی خون در حمل اکسیژن، افزایش میزان خطر لخته شدن خون و در نتیجه حمله قلبی و سکته مغزی.
کلسترول بالا: کلسترول بالا خطر ایجاد بیماری های قلبی عروقی را چند برابر افزایش می دهد. کلسترول با رسوب و ضخیم کردن دیواره سرخرگ ها ( تشکیل آتروما) بر روی آن است که باعث تنگی سرخرگ ها می شود.
فشار خون بالا (هیپرتانسیون): فشار خون بالا نیز خطر ایجاد بیماری های قلبی عروقی را چند برابر افزایش می دهد. سایر عوامل دیگری مانند چاقی، سیگار، کلسترول بالا، سوء مصرف الکل، رژیم غذایی ناسالم یا عدم فعالیت جسمانی و برخی بیماری ها نیز می توانند در ایجاد فشار خون بالا دخیل باشند و همچنین اثرات فشار خون بالا رادر ایجاد بیماری های قلبی عروقی چندین برابر بیشتر افزایش دهند. (البته افراد ممکن است بدون وجود هیچ یک از این عوامل، باز هم مبتلا به فشار خون بالا شوند.)
چاقی و افزایش وزن: چاقی و افزایش وزن بدن در ایجاد خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی مستقل از سایر عوامل خطر دخیل میباشد، چرا که چاقی فشار خون را افزایش داده، سبب افزایش بار کاری قلب می شود، اثرات مضری روی کلسترول داشته اترواسکلروز را تشدید می کند و در ایجاد بیماری دیابت (بیماری قند خون) دخیل است.
رژیم غذایی نامناسب: به ویژه استفاده از روغن نباتی جامد و پیه حیوانی، کله پاچه و مغز، مصرف غذاهای آماده مثل کنسروها و فست فودها، مصرف بی رویه نمک.
همچنین مصرف کم میوه و سبزیجات تازه موجب افزایش فشار خون می شود.
عدم فعالیت جسمانی: شیوه زندگی غیر فعال سبب افزایش خطر ابتلا به اضافه وزن، سطح کلسترول خون بالا، فشار خون بالا و دیابت می شود. ورزش منظم در حد متوسط، سبب کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی می شود.
حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت متوسط در اغلب روزهای هفته (حداقل ۵ روز) یا هر روز به سلامت قلب کمک کرده همچنین می تواند احتمال بیماری های قلبی و سکته قلبی همچنین خطر سرطان روده بزرگ، فشار خون بالا، دیابت و… را نیز کم کند.
بیماری دیابت (قند خون) : ابتلا به دیابت، فرد را در معرض خطر جدی قرار میدهد. حدود دو سوم افراد مبتلا به دیابت به علت ابتلا به بیماری های قلبی عروقی می میرند. پیشگیری از ابتلا به دیابت خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را نیز کاهش می دهد. کنترل دیابت بعد ابتلا نیز تا حدی ممکن است خطر ابتلا به بیماری های قلبیعروقی را نیز کاهش دهد. (البته به طور جزئی)
سایر عوامل موثر که عوامل مداخله کننده نامیده می شوند نیز با بیماری های قلبی عروقی مرتبط هستند اما اهمیت آن ها هنوز به طور کامل شناخته نشده یا مورد سنجش قرار نگرفته اند. این عوامل عبارتند از:
استرس: به نظر می رسد که استرس (به ویژه در برخی افراد) سبب افزایش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی می شود. شاید علت این افزایش میزان خطر، بالا رفتن تعداد ضربان قلب و فشارخون و آسیب به سرخرگ ها به دلیل استرس طولانی مدت باشد.
همچنین ممکن است استرس در ایجاد سایر رفتارهای مخاطره آمیز مثل تغذیه بیش از حد، استعمال دخانیات و سوء مصرف الکل دخیل باشد. استرس از طریق افزایش هورمون های استرس (از جمله آدرنالین) سبب تولید و افزایش کلسترول و نیز افزایش احتمال پاره شدن پلاک آترواسکلروز می شود. استرس های شدید کوتاه مدت ممکن است با افرایش انعقاد پذیری خون موجب لخته عروقی شود.
الکل
مصرف الکل با مکانیسم های متعددی برای سلامتی کلی و قلبی عروقی مضر است. الکل کالری زیادی دارد که منجر به چاقی و افزایش وزن می شود، فشار خون را بالا برده، سطح تری گلیسیرید را افزایش می دهد و سبب سندرم مقاومت به انسولین (یا بیماری دیابت) می شود، بنابراین می تواند منجر به سکته قلبی و مغزی، آسیب عضلات قلبی (کاردیومیوپاتی) و اختلالات ریتم قلبی (آریتمی) شود. مطابق دستور صریح اسلام هرگز مشروبات الکلی مصرف نکنید. در صورت پیروی از سایر ادیان الهی توجه داشته باشید که توصیه های دانشمندان غربی در این زمینه قاطع است: اگر قبلاً الکل مصرف نمی کرده اید با هدف پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی، به هیچ وجه شروع به استفاده از آن نکنید. پس نوشیدن مقادیر بیش از حد الکل اثر تشدید کننده بر روی سطح کلسترول و تری گلیسرید (چربی خون) و در نتیجه پدیده اترواسکلروز کرونری (تصلب شرایین) دارد و ممکن است منجر به ایجاد ضربان نامنظم قلب (آریتمی های خطرناک) شود.قرص های ضدبارداری: قرص های ضدبارداری سبب افزایش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی به ویژه در افراد سیگاری یا مبتلا به فشار خون بالا به ویژه در زنان بالای ۳۵ سال می شود. (قرص های ضدبارداری جدید حاوی سطح هورمون کمتری نسبت به قرص های قبلی بوده و خطر کمتری دارند). پس از ۳۵ سالگی به دلیل افزایش خطر ابتلا به حمله قلبی و لخته شدن خون، زنان سیگاری یا مبتلا به فشار خون بالا نباید از قرص های ضد حاملگی استفاده کنند مگر موارد خاص با نظر پزشک.
منبع: سایت قلب، بانک اطلاعاتی جامع برای بیماران قلبی و عروقی