به گزارش جی پلاس، اسفند برای بیشتر ما ایرانیها مترادف است با آماده شدن برای عید و این آماده شدن را بیشتر و پیشتر از هر چیز دیگری میشود در خانه تکانیهایمان دید.
خانه تکانی یکی از سنتهای زیبای ما ایرانیان است که اگر با رعایت نکات ایمنی همراه نباشد، ممکن است به یک دردسر تمام عیار تبدیل شود؛ دردسری که سلامت تمام اعضای خانواده، به ویژه خانمهای خانهدار را تهدید میکند. کمردرد، گردن درد، مسمومیت، تنگی نفس، حساسیت پوستی و درد دست و پا از رایجترین عوارض خانهتکانیهای نادرست و غیرایمن است؛ عوارضی که با رعایت برخی اصول ساده ایمنی میتوان احتمال بروز آنها را به حداقل رساند.
خانه تکانی و خطر کمردرد کمردرد مشکل رایجی است که در بیشتر موارد (و البته بر خلاف تصور رایج) هیچ ربطی به مهره ها و دیسک و نخاع ندارد و دلیلش عمدتا کشیدگی عضلات و رباط های پشت است. عامل این کمردرد معمولا بلند کردن اسباب و اثاثیه سنگین منزل، حمل نادرست اجسام سنگین و حرکت ناگهانی در ناحیه کمر است. گرفتگی یا اسپاسم عضلانی هم از دیگر علل شایع کمردرد محسوب میشود.
در بیشتر موارد، مجموعه ای از فشارها و استرس های مختلف در طول زمان بر روی کمر وجود دارد که در اثر وقوع یک رویداد خاص مثل حرکت ناگهانی یا بلند کردن یک جسم سنگین در ایام خانه تکانی باعث شروع یا تشدید درد می شود.
۱۲ توصیه برای پیشگیری از کمردرد
- در طول خانه تکانی، تا جایی که برایتان مقدور است، از بلند کردن اسباب و اثاثیه سنگین منزل پرهیز کنید و به جای این کار، از شیوه های جایگزین مانند هل دادن یا کشیدن استفاده کنید.
- قبل از بلند کردن یک جسم سنگین، دقیقا مشخص کنید که میخواهید آن را کجا بگذارید و همیشه هنگام حمل جسم سنگین یادتان باشد که آن را نزدیک به بدن تان نگه دارید.
- فقط اسباب و اثاثیه ای را بلند کنید که وزن مناسبی دارند و اگر نیاز به کمک داشتید، تعارف را کنار بگذارید و حتما از یک یا چند نفر کمک بگیرید.
- از بلند کردن یک جسم سنگین و چرخیدن به طور همزمان خودداری کنید. اگر هنگام حمل یک جسم سنگین نیاز به چرخیدن داشتید، یادتان باشد که از کمر نچرخید؛ روی پاهایتان بچرخید.
- وقتی می خواهید جسم سنگینی را روی زمین بگذارید، به جای خم کردن کمر، زانوهایتان را خم کنید و جسم را روی زمین قرار دهید.
- موقع بلند کردن یک جسم سنگین از روی زمین یا موقع جابه جا کردن آن، پشت تان را صاف نگه دارید و قوز نکنید؛ زانوهایتان را خم کنید و برای تحمل وزن آن جسم، به عضلات پایتان تکیه کنید. این کار موجب می شود فشار ناشی از جسم سنگین، به جای کمر، به مفصل ران شما منتقل شود و گرفتگی عضلانی و درد ناگهانی عضلات مخصوصا کمردرد به سراغتان نیاید.
- موقع بلند کردن اجسام سنگین، بهتر است اول پاهایتان را به اندازه عرض شانه ها باز کنید و سپس جسم مورد نظر را بلند کنید. این کار باعث حفظ تعادل بدن میشود.
- هیچ وقت نباید اشیای سنگین را به طور ناگهانی و سریع از زمین بلند کنید و هرگز در حالی که جسمی را با یک دستتان بلند کردهاید، سعی نکنید با دست دیگرتان جسم سنگین دیگری را بلند کنید. اگر اصرار دارید که هر دو جسم را به طور همزمان حمل کنید، ابتدا باری را که در یک دستتان هست، زمین بگذارید و سپس هر دو جسم را همزمان با هم بلند کنید.
- وقتی در حال تمیز کردن در و پنجره یا رنگ کردن دیوار هستید، برای دسترسی به نقاط دورتر، به جای آن که دست خود را به آن سمت دراز کنید، از صندلی یا نردبان استفاده کنید.
- وقتی در حال گردگیری یا تمیز کردن وان حمام هستید، به جای خم شدن بیش از حد از ناحیه کمر، سعی کنید آرام بنشینید و کار مورد نظرتان را انجام دهید.
- اگر به مدت طولانی مشغول کار در منزل هستید، مرتب و در فواصل منظم استراحت کنید و تا جایی که برایتان مقدور است، به طور متناوب، تغییر وضعیت دهید.
- توصیه آخر به زنان خانهدار، این است که نه تنها پیشنهاد همسر و فرزندانتان را برای کمک بپذیرید، بلکه خودتان به آنها پیشنهاد کمک بدهید تا علاوه بر کاستن از فشارهای مضاعف به جسمتان، موجب شوید مشارکت و دلسوزی بیشتری بر فضای خانواده تان حاکم شود.
خانه تکانی و خطر سقوط از ارتفاع
استفاده از وسایل غیرایمن برای دسترسی به ارتفاع بالاتر و استفاده از زیرپایی هایی مانند جعبه و نردبان های نامطمئن، خطر سقوط از ارتفاع را افزایش می دهد. معمولا در طول ایام خانه تکانی، میزان حوادث ناشی از سقوط از ارتفاع به همین دلیل افزایش می یابد. موارد ضرب دیدگی و شکستگی دست و پا از صحنه های نسبتا رایجی است که در اورژانس های این ایام دیده می شود.
۳ توصیه برای پیشگیری از سقوط
- اگر می خواهید از نردبان یا چهارپایه استفاده کنید، ابتدا از سطح اتکای آن با زمین کاملا مطمئن شوید و حتی المقدور از نردبان های دو طرفه و استاندارد استفاده کنید.
- موقع پاک کردن شیشه ها و پنجره های منزل باید خیلی مراقب باشید و از رفتن روی نرده ها یا قرنیزهای آن اکیدا خودداری کنید.
- هنگام شست و شوی بخش های فوقانی در، پنجره و دیوار، پس از هر ۲ تا ۳ دقیقه کار مداوم، مدت کوتاهی سرتان را پایین بیندازید و به سر و گردنتان استراحت دهید.
خانه تکانی و خطر اگزما
کارهایی را که معمولا یک خانم خانه دار در طول ایام خانه تکانی انجام می دهد، یک لحظه در ذهن مجسم کنید؛ تمیز کردن در و دیوار و پنجره، نظافت و گردگیری خانه، استفاده از انواع شوینده ها، آشپزی، حالا همه این کارهای روزمره را بگذارید در کنار تعریق دست ها در زیر دستکش های لاستیکی که بسیاری از خانم های خانه دار، دستهایشان در آن پوسته پوسته و قرمز می شود. نام مصطلح این بیماری، «اگزمای خانم های خانه دار » است.
۳ توصیه برای پیشگیری از اگزما
- استفاده از دستکش مناسب یکی از بهترین کارها برای پیشگیری از اگزماست. سعی کنید تا آنجا که ممکن است، از تماس مستقیم دست هایتان با انواع شوینده ها و پاک کننده ها خودداری کنید.
- پوشیدن یک دستکش نخی در زیر دستکش های لاستیکی یا استفاده از دستکش های دو لایه ای که لایه زیرین شان نخی و لایه رویی شان لاستیکی است در پیشگیری از این بیماری و درمان آن، موثر است. عدم رعایت همین نکته کوچک می تواند موجب بروز حساسیت های پوستی شود که درمانش هم وقت گیر است هم هزینه بر. ضمن اینکه در این مواقع، حتی اگر دچار حساسیت هم نشوید، احتمالا پوست تان خشک و زبر خواهد شد.
- کمپرس کردن ناحیه مبتلا و استفاده از کرم های مرطوب کننده و نرم کننده هم روند درمان را تسریع می کند. برخی داروهای موضعی که ممکن است پزشک تان تجویز کند نیز می تواند در رفع خارش موثر باشد. در صورت بروز عفونت ثانویه، استفاده از آنتیبیوتیک مناسب برای پیشگیری از تشدید روند بیماری ضرورت پیدا می کند. اگر این نوع اگزما خیلی طول کشد و برای بیمار محدودیت ایجاد کند، ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان باشد.
خطر مسمومیت
تنگی نفس، آلرژی و حمله آسم از جمله مواردی است که در اورژانس های این ایام، بیشتر از سایر روزهای سال، دیده می شود. بسیاری از زنان خانه دار برای شست و شوی سرویس بهداشتی از مایع های شیمیایی نظیر انواع سفیدکننده و جوهرنمک استفاده می کنند و از آنجا که سرویس های بهداشتی معمولا در فضاهایی بسته و کوچک قرار دارند، قرار گرفتن در این فضاهای بسته برای مدتی طولانی ممکن است آسیب فراوانی به ریه های این افراد وارد کند. استفاده از این شوینده ها همچنین باعث تشدید بیماری در افراد مبتلا به بیماری های آسم و آلرژی می شود. ضمن اینکه بسیاری از مواد شوینده از اسیدیته استاندارد و مناسبی نیز برخوردار نیستند و ممکن است سبب تحریک چشم، پوست و ریه هایتان شوند.
۴ توصیه برای پیشگیری از مسمومیت
حتی المقدور از مصرف مواد شوینده در فضاهای بسته خودداری کنید. البته وجود هواکش و باز کردن در و پنجره نیز می تواند تا حد زیادی از بروز خطرهای احتمالی جلوگیری کند. توصیه می شود هنگام استفاده از شوینده های شیمیایی، حتما ماسک بزنید یا از دستمالی ضخیم بر روی دهان و بینی تان استفاده کنید.
وی افزود: بخار متصاعد شده از ترکیب جوهرنمک و سفیدکننده بسیار خطرناک است؛ به ویژه برای چشم، پوست و ریه. توصیه می شود از ترکیب این دو ماده خودداری کنید. بهترین اقدام برای مسمومان ریوی، خارج کردن سریع فرد از محل سربسته و استفاده از هوای آزاد و تماس با اورژانس برای تجویز اکسیژن و مصرف داروهای ضدالتهابی است.
خانه تکانی و خطر برق گرفتگی
شست و شو و نظافت اجزای خانه، مولفه اصلی خانه تکانی است اما وقتی پای این نظافت به لوازم برقی مانند لوستر، چراغ، روشنایی، کلید و پریز باز می شود، خانه تکانی خطر دیگری نیز خواهد شد؛ خطر برق گرفتگی. یکی از علل شایع برق گرفتگی در روزهای پایانی سال، عدم رعایت اصول ایمنی هنگام نظافت لوازم برقی است.
۲ توصیه برای پیشگیری از برق گرفتگی
اگر در روزهای خانه تکانی تصمیم به تمیز کردن یک وسیله برقی گرفتید، یادتان باشد که پیش از شروع به نظافت، ابتدا برق آن وسیله برقی را قطع کنید. حواس تان به این نکته باشد که لوازم برقی به هیچ وجه نباید با آب تماس داشته باشند. از ریختن آب بر روی کلید، پریز و سیم برق هم اکیدا خودداری کنید.
خانه تکانی و خطر تونل کارپال در روزهای پایانی سال، سندرم تونل کارپال (نشانگان کانال مچ دست) یکی از مشکلاتی است که می تواند برای خانم های خانه دار دردسرساز شود. علت بروز این مشکل می تواند کار کشیدن زیاد از دست ها برای انجام کارهای طولانی مدت و تکرارشونده ای که در آنها مچ دست تحت فشار قرار می گیرد (نظافت، گردگیری و شستشوهای متوالی در طول شبانه روز) باشد.
نشانگان کانال مچ دست، هنگامی که عصب میانی مچ دست تحت فشار مداوم و طولانی مدت قرار بگیرد، پدیدار می شود و در روزهای خانه تکانی، احتمال بروز این مشکل، به ویژه اگر بخواهید تمام کارهای لازم برای خانه تکانی را در کوتاه ترین زمان ممکن به پایان برسانید، افزایش می یابد. بی حس شدن انگشتان دست و گزگز شبانه دست ها که گاهی موجب بی خوابی مبتلایان به این نشانگان می شود، از شایع ترین علائم آن به شمار می رود.
توصیه برای پیشگیری از تونل کارپال
۱- اگر شما دچار این مشکل شده اید، برای درمان و پیشگیری از تشدید آن، باید حتما به پزشک مراجعه کنید و بر حسب صلاحدید پزشک، از درمان های طبی، دارویی، فیزیوتراپی یا جراحی استفاده کنید. اما برای پیشگیری از بروز این مشکل، بهتر است ضمن کاهش فعالیت هایی که با دست هایتان انجام می دهید، کارهای روزانه تان را به گونه ای برنامه ریزی کنید که زمانی هم به استراحت و نرمش دادن دست ها اختصاص یابد. ۲- ورزش های هدفمند مچ دست می تواند احتمال بروز این مشکل را کاهش دهد و در صورت بروز این مشکل، درد آن را کمتر کند. قبل از شروع کار و در زمان استراحت، می توانید ورزش های هدفمند مچ دست را انجام دهید. یکی از ورزش های سودمندی که می تواند کمک تان کند، این است که هر دو دست تان را در مقابل خودتان صاف و مستقیم دراز کنید و سپس مچ ها و انگشتان دست هایتان را به عقب ببرید؛ درست مانند پلیس که می گوید: «ایست!» برای مدت پنج ثانیه در این حالت بمانید و بعد مچ و انگشتان تان را رها کنید. سپس دوباره با دو دست کشیده و صاف، دستانتان را مشت کنید و آنها را محکم فشار دهید. در این وضعیت نیز پنج ثانیه بمانید و بعد، مشت محکم تان را به آرامی به طرف پایین خم کنید. پنج ثانیه نیز در این حالت بمانید و دوباره مچ ها و انگشتان دو دست تان را شل کنید. این ورزش را می توانید در فواصل کارهایتان به دفعات تکرار کنید.
خانه تکانی و ۴ توصیه پایانی
۱- فقط به ورزشکاران توصیه نمی شود که قبل از مسابقه، بدن شان را گرم کنند؛ به خانم های خانه دار هم توصیه می شود قبل از شروع کار به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه با استفاده از حرکات ورزشی، نرمشی و کششی، بدن خودشان را برای کار آماده کنند و به اصطلاح خودشان را برای انجام کارهای خانه، گرم کنند. ۲- توصیه می شود با استفاده از مصرف مایعات به میزان کافی، آب و املاح از دست رفته بدن خود را که این روزها احتمالا میزان آن بر اثر تعریق افزایش می یابد، جبران کنید. ضمنا استفاده از لباس های راحت نخی برای تبادل حرارت و استفاده از سیستم تهویه ای مناسب نیز می تواند احتمال بروز استرس گرمایی ناشی از حرارت را کاهش دهد. ۳- استفاده از ماسک و پیش بند در صورت تماس با مایعات و مواد شیمیایی و استفاده از سربند برای پیشگیری از آلودگی موها نیز توصیه می شود. به افراد مبتلا به مشکلات اسکلتی عضلانی نیز توصیه می شود برای شست و شوی حمام از چکمه استفاده کنند و در غیر این صورت، با رعایت توصیه های ایمنی، بر روی سطوح لیز و لغزنده از دمپایی استفاده کنند. ۴- حتی المقدور سعی کنید پرداختن به امور خانه تکانی را به زمان هایی اختصاص دهید که کودکان در منزل حضور ندارند تا احتمال بروز حوادث خطرناک به حداقل برسد.