خاراندن محل خارش به نظر شیرینترین تسکین میرسد، اما تنها به طور موقت آن را برطرف میکند و مدتی بعد خارش بدتر میشود. اکنون میدانیم علت بروز این پدیده چیست!
به گزارش جی پلاس، در شرایط مختلف از اگزما گرفته تا نارسایی کلیه، میلیاردها انسان روی زمین خارش های مزمن را در بعضی نقاط بدن تجربه می کنند؛ شرایطی که گاهی اوقات میتواند روی کیفیت زندگی آنها تاثیر جدی بگذارد. به نظر می رسد بدن مکانیزمی سرکوب گرانه برای رویارویی با این حالت دارد: خاراندن محل خارش تا زمانی که محل خارش درد بگیرد، میتواند حالتی از تسکین و آرامش ایجاد کند. اما وقتیکه درد محو میشود، خارش به صورت غیرقابل تحمل تری برمیگردد، تا حدی که ما سخت تر و خشن تر آن محل را می خارانیم و این فرآیند آنقدر ادامه می یابد که گاه به آسیب دردناک پوستی منتهی میشود.
ژو فنگ چن از دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن در پژوهشی جدید دریافته است که چرا این اتفاق میافتد. او میگوید: «مردم خاراندن را ادامه میدهند، تا حدی که ممکن است به خونریزی منجر شود.» نتایج تحقیقات وی و گروهش بر روی موشهای آزمایشگاهی نشان میدهد این حالت به دلیل تداخلات عصبی کوچک ایجاد میشود.
دانشمندان میدانند انتقالدهنده های عصبی (نوروترانسمیترها) سرتونین به کنترل درد کمک می کنند، و این درد -که بعد از خاراندن محل خارش ایجاد میشود- در واقع به تسکین خارش منجر میشود. به همین دلیل، گروه پژوهشی چن تحقیق کردند که آیا سروتونین در فرآیند خارش هم مداخله می کند یا خیر. آنها پژوهش خود را با مطالعه روی موش های دستکاری شده ژنتیکی آغاز کردند که بدن شان قادر به تولید سروتونین نبود. به طور معمول، موش ها بعد از تزریق ماده تحریک کننده خارش شروع به خاراندن می کنند؛ اما به نظر می رسید موش های تغییر ژن یافته اصراری به انجام این کار ندارند. موش های با ژنتیک معمول که تحت اثر دارویی برای جلوگیری از خارج شدن سروتونین از مغز قرار داشتند، نیز پس از تزریق داروی محرک از خاراندن محل خارش اجتناب کردند. این مساله نشان می داد اصرار برای خاراندن محل خارش زمانی آغاز می شود که سطح سروتونین مغز به نقطه تحریک برسد.
نتایج این تحقیق به توضیح این مطلب کمک می کند که چرا مردم محل خارش را به شدت می خارانند، تا حدی که گاهی منجر به خونریزی می شود. چن میگوید: «مردم محل خارش را میخارانند، چون درد باعث جلوگیری از خارش می شود. اما به دلیل آنکه درد نیز توسط سروتونین کنترل می شود، آنها مجبورند خارش را با شدت بیشتری ادامه دهند تا دردی به اندازه کافی قدرتمند برای سرکوب حس خارش ایجاد کنند. به این ترتیب، حلقه ای از کنش و واکنش ایجاد می شود: مغز قصد کنترل درد را دارد، در نتیجه سروتونین بیشتر و بیشتری تولید میشود.»
شدت گرفتن خارش اما این پایان راه نیست. چند سال پیش، چن و همکارانش دریافتند سلولهای مغزی موسوم به نورونهای GRPR حس خارش قوی تری را ایجاد می کنند. نتایج تحقیقات اخیر آنها بر روی موش های آزمایشگاهی نیز نشان میدهد سروتونین اساسا در این فرایند دخیل است و علاوه بر فعال سازی نورونهای محرک درد، نورون های محرک GRPR را نیز فعال میکند. این به آن معناست که وقتی محل خارش را می خارانیم، سطح اضافه سروتونین که مغز برای کنترل درد ترشح می کند، همچنین باعث تشدید حس خارش میشود.
چن اظهار میدارد باید راهی وجود داشته باشد که از طریق مسدودسازی گیرنده های سروتونینی که نورونهای GRPR را فعال میکند، درمانی برای کنترل خارشهای مزمن ابداع کرد. اما گیل یوسیپویچ، مدیر مرکز خارش دانشگاه تمپل در فیلادلفیای پنسیلوانیا، نکته مهمی را گوشزد میکند. وی میگوید: «مشکل خارش مزمن تنها یک گیرنده و یک مسیر ندارد. بنابراین هنوز برای رسیدن از موش های آزمایشگاهی به اهداف درمانی راهی طولانی پیش رو داریم.»
منبع: خبر آنلاین