20 مردادماه بود که کامیون ترانزیتی ایران در مرز ترکیه توسط افراد ناشناس مورد حمله قرار گرفت و در آتش سوخت، 25مردادماه نیز مجدداً چنین اتفاقی برای دو کامیون کشورمان رخ داد. این امر که بعد از انفجار دو قطار مسافربری آنکارا-تهران در 8و 9 مرداد ماه بود سبب شد که در نخستین اقدام دیگر قطار مسافربری به سمت ترکیه اعزام نشود.
به گزارش جماران، پس از مدت کوتاهی از اتفاقات یاد شده در فضای مجازی عنوان شد که مرز زمینی و هوایی ترکیه با ایران بسته شده است. اما این خبر عمر طولانی نداشت چرا که از سوی مقامات دو کشور تکذیب شد. مرز بازرگان یکی از مرزهای استراتژیک است لذا بسته شدن آن خسارت سنگینی به کشور ترکیه خواهد زد. شهر مرزی بازرگان در شمال غربی ایران و شمالیترین نقطه آذربایجانغربی قرار گرفته و ازنظر موقعیت جغرافیایی واقتصادی از اهمیت ویژهای برخوردار است زیرا از طرف شمال در یک کیلومتری کشور ترکیه و از طرف شمال شرقی با جمهوری خودمختار نخجوان هم مرز است. گذرگاه مرزی بازرگان، مهمترین گمرک زمینی کشور در این شهر قرار دارد و بهعنوان دروازه اروپا یا پیشانی ایران بهشمار میرود که روزانه صدها مسافر داخلی و خارجی و صدها کامیون ترانزیتی و سواری از این شهر مرزی و قدیمی دیدن و تردد میکنند.
پس از اتفاقاتی که طی چند روز اخیر رخ داد باز هم مبادلات تجاری با ترکیه ادامه پیدا کرد و طبق آخرین آمارها در 21مردادماه 347 کامیون روزانه وارد خاک ترکیه و 307 کامیون از این کشور وارد ایران شد. اما دوم شهریور مدیرکل دفتر ترانزیت و پایانههای مرزی کشورمان اعلام کرد: دروازههای مرزی کاپی کوی (رازی) و اسن دره (سرو) به دلیل ناامنی توسط مسئولان ترکیه بسته شده است. با بسته شدن این مرزها برخی از تجار که مبادلات آنها تنها با ترکیه خلاصه میشود یا اینکه از این منطقه برای رسیدن به سایر کشورها استفاده میکنند با نگرانیهایی روبهرو شدند. از اینرو روز گذشته سازمان راهداری از راههای جایگزین خبر داد. راههایی که رفت و آمد از آن برای کامیونداران صرفه اقتصادی ندارد اما به علت شرایط اضطراری چارهای جز سه راه مسیر جمهوری آذربایجان-روسیه - بلاروس - بلغارستان، مسیر جمهوری آذربایجان - گرجستان - دریای سیاه - بلغارستان و مسیر ارمنستان - دریایسیاه - بلغارستان وجود ندارد.
شورای عالی ترابری ورود کرد
مشکلات ادامه دار در مرزهای زمینی ایران و ترکیه باعث شد تا شورای عالی هماهنگی ترابری کشور برای پایان دادن به این معضل وارد عمل شود. براین اساس یکصد و هشتاد و دومین نشست شورایعالی هماهنگی ترابری کشور به ریاست وزیر راه و شهرسازی برگزار و با توجه به حوادث اخیر برای ناوگان مسافری در خاک ترکیه مقرر شد سازمان راهداری و حمل ونقل جادهای با صدور اطلاعیه مسیرهای جایگزین از طریق ارمنستان و جمهوری آذربایجان را معرفی کند. در این جلسه درباره موضوع انتقال حمل ونقل برخی مواد معدنی از شیوه حمل ونقل جادهای به سمت حمل با راهآهن مقرر شد موضوع برای بررسیهای بیشتر و بررسی تسهیلات و مشوقهای جذب آنها به حمل با راهآهن به کمیسیون تخصصی مربوطه ارجاع شود.
3 راه جایگزین مشکل فعالان را حل میکند
رضا کامی رئیس اتاق بازرگانی ایران و ترکیه دراین باره گفت: سالیان متمادی است که در مرز ترکیه کامیونداران با مشکل روبهرو هستند و اتفاقهای مختلفی ناشی از ناامنی دارد رخ میدهد لذا رانندگان با این مقوله غریبه نیستند ولی در مقطع فعلی به علت مشکلاتی که در خود کشور ترکیه وجود دارد یک مقدار شرایط متفاوت است.
وی افزود: سه راه جایگزین برای ترانزیت کالا که از سوی سازمان راهداری اعلام شده است میتواند بخشی از مشکلات تجار را حل کند ولی این مسیرها نمیتواند در طولانی مدت مورد استفاده قرار گیرد چرا که حرکت در این مسیرها صرفه اقتصادی ندارد و برخی از رانندگان حاضر نیستند این مسافت طولانی را طی کنند.کامی خاطرنشان کرد: زمانی که مسیر ایران و ترکیه ناامن نبود روزانه حدود 500 الی 600 کامیون از مرزبازرگان و مرزهایی که اکنون بسته شده است عبور میکرد لذا با درگیریهای پیش آمده میزان تردد کامیونها بسیار کاهش یافته است. از سویی تعداد گردشگران ترکیه هم طی این مدت بیش از 13 درصد تنزل داشته است.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و ترکیه ادامه داد: مشکلات پیش آمده در مرز ترکیه طولانی مدت نخواهد بود و مسئولان این کشور به ما قول دادند که بزودی امنیت به این منطقه بازگردد. به غیر از ایران اکثر تجار کشورهای اروپایی از مرز ترکیه برای مبادلات خوداستفاده میکنند. وی اذعان داشت: طی آخرین مذاکراتی که با مسئولان ترکیه داشتیم آنها تأکید کردند که امنیت را در این منطقه برقرار خواهند کرد تا تجار و مسافران نگرانی برای تردد نداشته باشند. سفیر ترکیه در ایران نیز قول داد که بزودی تأمین امنیت همه جانبه صورت گیرد. کامی تأکید کرد: مذاکرات دولت با مقامات ترکیه ادامه دارد لذا میخواهم اطمینان دهم که مشکلات پیش آمده بسرعت حل خواهد شد و دیگر نیازی نیست که رانندگان مسیرهای جدید را در دستور کار خود قرار دهند.
جزئیات مسیرهای جایگزین
محمدجواد عطرچیان مدیرکل تعرفه و ترانزیت سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای نیز با اشاره به افزایش کرایه حمل بار کامیونهای ایرانی برای عبور از مرز ترکیه، گفت: ایران در حال هماهنگی برای عبور کامیونهای ایرانی از مسیرهای جایگزین است. وی افزود: طبیعی است که وقتی یک منطقه ناامن میشود و رانندگان با این مشکلات از این مرز عبور میکنند، کرایه حمل هم بالا میرود و صاحبان کالا باید مابه التفاوت این زیان را بپردازند ضمن آنکه بیمه هم خسارت این کامیونها را نمیپردازد.
مدیرکل تعرفه و ترانزیت سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای درباره رایزنی برای سهلتر شدن عبور کامیونهای ایرانی از سایر مسیرها، گفت: سازمان راهداری از طریق وزارت امور خارجه در حال پیگیری صدور روادید برای کامیونداران ایرانی است تا مسیرهای جایگزین هم جذابیت بیشتری برای صاحبان کالا پیدا کند. عطرچیان با اشاره به اینکه سه مسیر جایگزین برای عبور کامیونهای ترانزیتی ایران وجود دارد، ادامه داد: مسیر جمهوری آذربایجان-روسیه - بلاروس - بلغارستان، مسیر جمهوری آذربایجان - گرجستان - دریای سیاه - بلغارستان و مسیر ارمنستان - دریای سیاه - بلغارستان هم از دیگر مسیرهایی است که برای کامیونهای ایرانی وجود دارد اما این مسیرها جذابیت مسیر ترکیه را ندارد.
وی با اشاره به اینکه به دلیل ناامنی مسیر ترکیه، تقاضا برای سایر مسیرها افزایش یافته است، گفت: ایران با دیگر کشورهای این مسیر در حال هماهنگی است تا شرایط را برای عبور کامیون از این مرزها آسانتر کند. لذا تجار و رانندگان در این خصوص نباید نگرانی و دغدغهای داشته باشند.
منبع: ایران