شورای شهر اگر چه نقطه عطفی در مدیریت محلی کشور محسوب می شود ولی با بی اقبالی دولتمردان در دولت های مختلف نتوانست به جایگاه واقعی خود دست پیدا کند.
به گزارش جماران، شوراهای شهر به ویژه در شهرهای بزرگ و کلان شهرها بعضا با اتهام سیاسی گری و اعمال سلیقه های سیاسی به حاشیه رانده شده اند. این ماجرا در انتخاب های مهم از جمله انتخاب شهردار و رییس شورا خودنمایی می کند. شورای شهر تهران در آستانه انتخاباتی است که از هم اکنون مشخص است حساس، پیچیده و خبرساز خواهد بود.
نخستین انتخابات رسمی شوراها بر اساس قانون اساسی روز هفتم اسفند 1377 یعنی 20 سال بعد از پیروزی انقلاب انجام شد. در کشور ما پس از خرداد 76 قانون شوراها اجرا شد و مجلس ششم برای تصویب قانونی که اختیارات شوراها را از قانون فعلی وسیع تر کند حرکت کرد. نهاد شوراهای اسلامی تهران در اردیبهشت سال 78 شکل گرفت ولی پس از مدتی این تجربه شیرین حضور نماینده محلی مردم در شورا با کشمکش های سیاسی تلخ شد. اعضای شورای شهر دوم که کمتر بحث های داخل شورا را رسانه ای می کردند در سکوت ظاهرا فضای آرامی را ایجاد کردند که بسیاری معتقدند در این فضای تعامل شورا با شهرداری وقت، شهرداری توانست بسیاری از مصوبات مانند منوریل را پشت درهای بسته به تصویب برساند. دوره سوم شورا هم با ریاست چمران به مدت چهار سال به پایان رسید. هم اکنون که در دوره چهارم شوراها قرار داریم در سال اول احمد مسجدجامعی با جریان فکری اصلاح طلب وارد میدان شد و سکانداری این نهاد را بر عهده گرفت. سال دوم شورا نیز به ریاست مهدی چمران گذشت اما درباره اینکه سال آینده کدام جناح سکانداری این نهاد را بر عهده می گیرد، هر یک از اعضای شورای شهر نظراتی دارند.
**شورای شهر تهران و تغییرات آن
در دور چهارم شوراها تعداد اعضای شورای شهر تهران از 15 نفر به 31 نفر رسید. جالب است بدانید که در حدود شش سال مدیریت مهدی چمران بر شورای سوم شهر تهران تنها 50 مورد تذکر به شهرداری تهران داده شد و در یک سال اخیر این رقم به حدود 100 تذکر رسیده بود که نشان دهنده توجه اعضای شورا به بعد نظارتی شورای شهر، به عنوان وظیفه ذاتی آن است. حساسیت و فعالیت مضاعف اعضای شورای شهر در دوره اخیر را بسیاری از کارشناسان ناشی از برگزاری منظم جلسات و نگاه تخصصی و کارشناسی شورا به امور در دوره جدید می دانستند. افزایش کمیسیون های تخصصی در شورای شهر تهران باعث شده که مساله این کلان شهر به شکل کاملا تخصصی مورد بررسی قرار گیرد. از اقدامات مورد توجه در ریاست دوره اول شوراها، می توان به تهران گردی و بررسی مشکلات و مسائل این شهر از سوی مسجدجامعی اشاره کرد. طی این برنامه رئیس شورای شهر هر هفته به یکی از مناطق تاریخی تهران می رفت و ضمن بازدید از خانه های تاریخی منطقه، در این برنامه ها به دیدار خانواده شهدا و ملاقات با مشاهیر هر منطقه می پرداخت که نشان دهنده علاقه مندی او به موضوع مهم هویت شهری در تهران و تلاش در این راستا از طریق
احیای بافت فرهنگی ـ تاریخی تهران است. موضوعی که در سال های اخیر عملا به حاشیه رفته بود. تصویب بودجه برای احیای خانه اتحادیه (خانه محل ساخت سریال دایی جان ناپلئون) و پیگیری امور مربوط به خانه شیخ فضل ا... نوری، خانه صادق هدایت، خانه معین التجار بوشهری، خانه سعید نفیسی، خانه حسن پیرنیا که در آن فرمان مشروطه نوشته شده است و موارد دیگر تنها بخشی از فعالیت های مسجدجامعی در این حوزه بود. با توجه به اینکه در یک سال اخیر تعداد تذکرات و تمکین شهرداری از شورا افزایش یافته است اما مدیریت یک سویه چمران از سوی برخی از اعضای شورای شهر به عنوان پاشنه آشیل در ریاست این دوره از شورا مطرح است.
**نظارت شورا مناسب نیست
عضو کمیسیون عمران شورای شهر تهران با اینکه به طور واضح اعلام موضع کرده و خود را یکی از اصلاح طلبان شورا می داند، درباره فعالیت شورا در این دو سال اخیر می گوید: خیلی از تذکرات مطرح شده مورد توجه و پیگیری شهرداری است. اسماعیل دوستی می افزاید: 30 تا 40 درصد از تذکرات جنبه نظارتی دارد، این در حالی است که شورا در زمینه نظارت مکانیسم مناسبی ندارد. به گفته او متاسفانه هر دو هیات رئیسه هم در راستای حل این مشکل اقدام اساسی را لحاظ نکردند و باید هم شورا و هم هیات رئیسه به این موضوع توجه ویژه داشته باشند. او با بیان اینکه در دو هیات رئیسه دوره چهارم شورا انسجام وجود نداشت، تاکید می کند: در یک سال اخیر فقط رئیس وارد عمل شده و به نظرات هیات رئیسه توجهی ندارد. این در حالی است که در سال گذشته مسجدجامعی توجه بیشتری به نظرات اعضای هیات رئیسه داشت اما به دلیل اینکه بدنه شورا ضعیف است و یک سازمان اداری قوی و سیستماتیک ندارد همین موضوع باعث ضعف نظارت شده است. به گفته دوستی در اداره شورا در سال اول دوره چهارم به دلیل ترکیب اعضا در هیات رئیسه کارکرد مطلوبی را شاهد بودیم، اما در یک سال اخیر هیچ انسجامی بین هیات رئیسه وجود
نداشت. او درباره تمکین شهرداری از تذکرات شورا می گوید: بالای 60 درصد شهرداری از نظرات شورا تمکین می کند. دوستی درباره انتخابات هیات رئیسه شورای شهر تهران می گوید: هر دو جناح از اعضای مساوی برخوردار هستند اما هم اکنون در پی رایزنی با خانم راستگو نیز هستیم. به گفته او اعضای ورزشی شورا که به عبارتی از آنها به عنوان مستقلان شورا یاد می شود در انتخاب هیات رئیسه تاثیرگذارهستند. در واقع مستقلان شورا در سال اول به مسجدجامعی و در سال گذشته به چمران رای دادند؛ این بار هم هنوز رای آنها معلوم نیست. اما سرنوشت هیات رئیسه دست این افراد است.
**پیگیری تذکرات در دوره مسجدجامعی بهتر بود
عضو هیات رئیسه شورای شهر تهران درباره کم و کیف انتخابات آتی و درباره عملکرد دو رئیس گذشته شورای شهر تهران می گوید: در هر یک از جلسات به طور میانگین پنج تذکر ارائه شده است که با بررسی آن سالانه رقم قابل توجهی از تذکرات از سوی شورا به شهرداری ابلاغ می شود. ابوالفضل قناعتی می افزاید: رقمی حدود 50 درصد از تذکرات مورد توجه شهرداری بوده است و دیگر تذکرات نیز به دلیل اینکه مشکل اجرایی داشته یا اراده ای برای انجام آن وجود نداشته مسکوت مانده است. او درباره نحوه و چگونگی اداره شورا در دو سال اخیر می افزاید: اعلام تذکر در هیچ دوره ای با محدودیت همراه نبوده است اما فرآیند پیگیری در دوره مسجدجامعی بهتر بوده است.
**رئیس وظیفه اداره جلسه را دارد
رئیس کمیسیون حمل و نقل شورای شهر تهران درباره روند فعالیت اعضا در یک سال گذشته می گوید: روند اداره جلسات به همان روال گذشته بوده است و باید اصلاحاتی در این زمینه انجام شود. احمد دنیامالی می افزاید: نقش رئیس در سیستم شورایی کشور برجسته است اما در دنیا رئیس فقط وظیفه اداره جلسه را دارد و معمولا این نهادها به شکل تیمی اداره می شوند. او تاکید می کند: بر اساس خرد جمعی به ویژه در حوزه های تعمیمی و قانون گذاری مهم و رفتار تیمی می توان مصوبات شورا را غنا بخشید. به علاوه اینکه شورای شهر تهران یک کارکرد فراشهری و با تاثیرگذاری ملی است. به گفته دنیامالی به هر حال اگر در شورای شهر تهران بتوان رفتارها را اصلاح کرد بالطبع می توان به طور مستقیم و غیرمستقیم تاثیرگذار بود. ما یک تکلیف داریم که آن هم توجه به نیازهای شهر تهران است. به گفته او هر چقدر در این زمینه بتوان قوی تر و با مشارکت بهتر وارد عمل شد می توان تاثیرگذارتر بود.
**ورزشکاران به گزینه های خود رای می دهند
یکی از اعضای شورای شهر تهران درباره انتخابات شورای شهر تهران می گوید: هم اکنون شاهد رقابت سالم بین دو جناح اصلاح طلب و اصولگرا هستیم. عباس جدیدی می افزاید: امیدواریم هر یک از اعضا با در نظر گرفتن خط فکری، بررسی نمودار کاری و عملکرد ها به گزینه مورد نظر خود رای دهد. او در پاسخ به این سوال که در بین اعضای شورای شهر از اعضای ورزشی شورا به عنوان مستقلان شورا یاد می شود، الان کدام گزینه را برای انتخاب مد نظر دارید، تاکید می کند: با توجه به اینکه هر دو طیف از شایستگی لازم برخوردارند انتخاب سخت شده است. در واقع، الان رقابت بین خوب ترین هاست. این عضو شورای شهر تهران درباره انتخاب خود می گوید: این قضیه فعلا 50 -50 است و اگر من به هر شخص خاصی رای بدهم این دلیلی بر رد طرف مقابل نیست. او در پاسخ به این سوال که برخی می گویند رای ورزشی ها در انتخاب هیات رئیسه تاثیرگذار است، تا چه حد این حرف را قبول دارید، می گوید: نمی دانم؛ به قول معروف قرعه به نام ما افتاده است. ورزشکاران با روحیه آزادی خواهی در فضای سالم به گزینه های خود رای می دهند.
منبع : روزنامه آرمان