به دو دلیل باید تولد حزب اتحاد ملت ایران اسلامی را بزرگ شمرد؛ ابتدا به این دلیل که دولت روحانی پس از توافق هستهای و پیروزی در عرصه سیاست خارجی نیازمند تحقق یکی دیگر از شعارهایش در سیاست داخلی و شکستن فضای امنیتی بود.
به گزارش جماران، شکستن فضای امنیتی در جامعه مدنی با تولد احزاب و انتشار جراید کثیرالانتشار شکل میگیرد. خوشبختانه در این زمینه حالا دولت روحانی میتواند به افکار عمومی بگوید با مجوز دادن به شبکهای از نیروهای سیاسی که عمدتا در حزب مشارکت سازمان داده میشدند آنها فعالیت حزبی و رسمی خود را شروع کردهاند. از این بابت باید به وزارت کشور هم تبریک گفت. تا حالا بیلان کار وزارت خارجه را بررسی میکردیم و از حالا به بعد با نزدیک شدن به انتخابات این وزارت کشور است که رفتار و عملکردش در ویترین قرار میگیرد. نکته دوم این است که در یک روایت خطی از مشروطه تاکنون درباره تحزب و فعالیتهای حزبی متاسفانه با گرههای زیادی مواجه بودهایم و گسستهایی این روایت خطی را منقطع میکند، به همین دلیل در مقاطعی از تاریخ مشروطه تاکنون احزابی متولد شدند، طلوع کردند و بعد به سرعت غروب کردند .
از ابتدای انقلاب با وجود اینکه در قانون اساسی گفته شده بود رقابت حزبی پذیرفته میشود ولی نخستین و بزرگترین حزب سیاسی انقلاب که حزب جمهوری اسلامی بود به سرنوشت محتومی دچار شد و بقیه احزابی که در کشور فعالیت میکردند آنقدر به لحاظ سازمانی و تئوری دارای بحران و آشفتگی بودند که هیچوقت در تراز یک حزب فراگیر و نوین ظاهر نشدند تا اینکه جبهه مشارکت متولد شد و نشان از تحولی در رفتار حزبی جامعه مدنی ایران داشت. متاسفانه سرنوشت این حزب تشکیلاتی و مقتدر پس از حوادث انتخابات سال ٨٨ در محاق واقع شد و بنابراین اثرگذاری احزاب یا سازگاری حیات حزبی با ساختار سیاسی جمهوری اسلامی تبدیل به یک افسانه شد. تولد حزب اتحاد ملت ایران از این بابت که این افسانه را در هم میشکند و قصد دارد نشان دهد که هنوز جامعه مدنی در ایران میتواند درون خودش یک حزب مدرن و فراگیر را بپروراند کاری است ارزنده.
حزب اتحاد ملت ایران که در کنگره آن هم به لحاظ کیفیت و هم لیست شورای مرکزی مشاهده کردیم با برنامهریزی منسجم و قدرتمندانهای کار را شروع کرد و علاوه بر اینکه این حزب سرنوشت خوبی خواهد داشت در انتخابات پیش رو نیز بر آرایش سیاسی اصلاحطلبان اثرخواهد داشت. نکته مهم در مورد این حزب آن است که به یک سوال مقدر ناچار است پاسخ دهد و مطمئنم باقدرت به این سوال پاسخ خواهد داد. این سوال عبارت از این است که آیا اصلاحطلبی پس از انتخابات ٨٨ در ایران به یک پروژه عقیم مبدل شده یا هنوز اصلاحطلبی میتواند به عنوان یک راهبرد برای فعالیت در کشور مورد استفاده قرار گیرد. خیلی از گروهکها و دستجات سیاسی الان در صحنه حضور دارند که رنگ و لعاب اصلاحطلبی را به خود میزنند اما قادر به پاسخ دادن به این سوال نیستند و به همین دلیل هم ناتوان هستند از اینکه بدنه معترضین و نیروهای سیاسی که بعد از انتخابات ٨٨ به بن بست معتقد بودند و میگفتند نظام سیاسی ایران اصلاحناپذیر است را همراه خود کنند اما حزب اتحاد ملت ایران ابتکار عمل در بسیج این نیروها و دوباره وارد میدان کردن آنها را به عهده گرفته و از این بابت نقشی متفاوت با احزاب موجود
دارد.
این حزب از اساسنامه خوبی برخوردار است و آنطور که در سخنرانی دبیرکل حزب شنیدم به لحاظ تئوریک هم دارای توان پاسخگویی به سوالات موجود در فضای سیاسی کشور است و میخواهد از تجربیات جبهه اصلاحات حداکثر استفاده را ببرد. نکتهای که به دوستانم در حزب توصیه میکنم تجربهای است که در مبارزات قبل از انقلاب آموختم و متاسفانه در فضای سیاسی کشور کمتر از آن بهره گرفتم و این است که من و نسل من با مستبد مبارزه میکردیم و بلد نبودیم با استبداد مبارزه کنیم. پاشنه آشیل فعالیتهای حزبی در ایران این است که اعضای خودش را به بردههای سیاسی تبدیل میکند. برای اینکه به اعضای یک حزب بیاموزیم که رفتار دموکراتیک داشته باشند و به جای اینکه با مستبد مبارزه کنند با استبداد به مبارزه برخیزند باید آموزش داد، گفتمان آزادیخواهی را تقویت کرد و از دیسیپلین حزبی پیروی کرد. برای اینکه این دیسیپلین حزبی تبدیل به زندان آهنین نشود حتما باید حزب اتحاد ملت ایران میان آزادیهای فردی و حق انتقاد برای اعضای خود احترام ویژهای قایل شود. امروزه اصلاحطلبی بیش از انکه به قدرت و سازمان و پول نیاز داشته باشد به آزادیخواهی و پذیرش نظر منتقدین نیازمند است.
ابراهیم اصغرزاده
منبع: اعتماد