حمل و نقل بسامان موتور توسعه است چرا که با داشتن ناوگان مناسب در این زمینه میتوانیم از طرفی تردد داخلی و خارجی ایمن، با صرفه و راحتی داشته باشیم و از طرف دیگر، میتوانیم در زمینه ترانزیت فعالانه عمل کنیم. کشور ما در این زمینه با مشکلات عدیدهای رو به روست. از حمل و نقل با کامیون و اتوبوس گرفته تا حمل و نقل با قطار، کشتی و هواپیما دچار نارساییهایی است که علاوه بر تحمیل هزینههای گزاف، ما را با مشکلاتی مانند رخ دادن حوادث و قربانی شدن شهروندان رو به رو میکند.
به گزارش جماران، احمد خرم، وزیر راه دولت اصلاحات کاستیهای ما را در این حوزه تشریح میکند. او تقصیرها را گردن سوء مدیریتها میاندازد و معتقد است با درآمد افسانهای دولتهای نهم و دهم میشد بسیاری از مشکلات را در این زمینه حل کرد.
توافق هستهای با کشورهای 1+5 موجی از امیدواریها را در حوزههای مختلف به وجود آورده است. وضعیت بخش حمل و نقل کشور را پیش از تحریم و در پسا تحریم چگونه ارزیابی میکنید؟
وضعیت حمل و نقل کشور، پس از انقلاب، رو به افول گذاشته و بهبود پیدا نکرده است، طوریکه کارها بریده بریده انجام شده است. البته در بقیه رشتهها و شاخهها با کمی عقب یا جلو به همین سرنوشت دچار هستیم. درباره حمل و نقل ریلی که عمر بالای 21 سال دارد هنوز نتوانستهایم جایگزین مناسبی پیدا کنیم. عمده این عقب ماندگی ناشی از سوء مدیریت است. هنوز داریم لوکوموتیو 40 سال پیش را استفاده میکنیم. برای اینکه تصویری روشن و شفاف از صنعت حمل و نقل ارائه شود از حمل و نقل جادهای شروع میکنم. ما 350 تا360 هزار دستگاه کامیون داریم. از این تعداد 130 تا 160 هزار دستگاه سن بیشتر از 25 سال دارند یعنی بهشدت در جادهها کند حرکت میکنند و بهشدت مصرف سوخت بالایی دارند. از همه این موارد مهمتر ایمنی جاده است که به خظر میافتد و تصادفات رو به افزایش میگذارد و سرعت مسیر کاهش مییابد و درضمن توناژ باری هم که این کامیونها میتوانند ببرند پایین است. اگر ما نوسازی انجام دهیم در مصرف گازوئیل بهشدت کاهش خواهیم داشت و ظرفیت بار هم دو تن اضافه خواهد شد. کشندههای ما مجهز به جی پی اس و سیستم ITS یا مدیریت هوشمند جاده نیست. جی پی اس مشخص
است که یا آنلاین است یا آفلاین. آنلاین را برای تعداد محدود تانکر نفت یا ترانزیت که دو هزار دستگاه بیشتر نیست میتوان استفاده کرد. در اروپا تمام خودروها مجهز به جی پی اس هستند و موقعیتشان را نشان میدهد. اگر آفلاین باشد موقعیت شما را نشان میدهد و مقصدی را که میخواهی بروی نشان میدهد. ولی جی پی اس آنلاین که یکی از ضروریات جادهای است علاوه بر کنترل جادهای، کل حمل و نقل را کنترل میکند و اگر کسی تخلف کند همان لحظه پلیس میتواند با جی پی اس آن تماس بگیرد و به او اخطار بدهد. بهشدت نبود ای تی اس که هوشمند کردن مدیریت جادههاست در حمل و نقل کشور احساس میشود. با نصب جی پی اس روی خودروها که در حدود 700 تا 800 هزار تومان قیمت دارد میتوان از بروز بسیاری از تصادفات جلوگیری کرد. این رقم بالایی نیست که حمل و نقل عمومی از جمله کامیونها و اتوبوسهای بین شهری را مجهز به جی پی اس نکنیم. اکثر تصادفات متعلق به برخورد با تریلی و کامیون و اتوبوس است. درباره حمل و نقل ریلی میتوان گفت که بسیاری از ریلهای ما فرسوده است و زیرسازی آن به روز نشده است. واگن و لوکوموتیو ما فرسوده است. فیبر نوری برای سیگنالینگ هم ما در 9000
کیلومتر راه آهنی که داریم کمتر از 3000 کیلومتر است. سیگنالینگ همان علائم ارتباطات است. زمانی بود که وقتی قطار حرکت میکرد و اگر میخواست از خطی به خط دیگر برود میایستاد تا سوزنبان سوزن را تغییر بدهد و بعد حرکت میکرد. امروز دیگر در دنیا به این صورت نیست. سیگنالینگ از پنج کیلومتر قبل از تغییر خط لوکوموتیوران با آن مواجه میشود و سرعت را کمی کاهش میدهد. احتمال وقوع خطر صفر است. پس راه آهن ما نیز پاسخگوی بار و مسافرهایی که دارد نیست و نوسازی هم نشده است.
درباره ناوگانهای دیگر اوضاع به چه صورت است؟
درباره ناوگان کشتیرانی، همین پستهای اسکلهای که در بنادر جنوب کار شده کافی است، یعنی تا 10 سال دیگر وضع موجود پاسخگوهستند. باید بنادر جنوب ما به ویژه برای صادرات سازماندهی شوند. الان تمام سازماندهی بنادر ما روی واردات است و حدود 10 درصد برای صادرات در نظر گرفته شده و از همین رو صادرکننده ما دچار مشکل میشود. کانتینرهای سردخانهدار هم کم است و صادرات را دچار مشکل کرده است. تجهیزات بندری ما برای تخلیه و بارگیری و انتقال به انبارها بسیار کم است. امیدواریم وزارت راه و شهرسازی توسعه و تجهیز بنادر را در اولویت کاری قرار دهد. درباره حمل و نقل هوایی هم باید گفت که ما 216 فروند هواپیما داریم. کمتر از 100 فروند آن عملیاتی است و بقیه آنها به دلیل قطعه و موتور زمین گیر هستند. میانگین سنی هواپیماها از 25 سال تجاوز میکند. اکثر هواپیماهای ایران عمر مفیدشان را کردهاند. هواپیمای صفر برای ایران مقرون به صرفه نیست. باید دست دوم با عمر کم بخریم. ترمینالهای فرودگاههای ما پاسخگوی حجم مسافران نیستند. فرودگاه امام که ترمینال وسیعی دارد هم پاسخگو نیست و به سرعت باید ترمینال دو راهاندازی شود. ما از سال 83 قرارداد فاز 2
را بستیم و در سال 84 نیز قرار بود فاز 3 و4 را شروع کنیم. قراداد فاز 2 در اردیبهشت 83 بسته شد و قرار شد تحویل آن اردیبهست 85 باشد که مجلس طرحی را داد و قرارداد امضا شده وزارت راه و ترابری را با شرکت تاو ترکیه که فرودگاهسازاست، لغو کرد و تا امروز پروژه ترمینال فاز دوم فرودگاه امام یک آجر را هم به خود ندیده است. در وسط راه طرح عوض شد و الان هم توان ساخت با وضعیت مالی در کشور وجود ندارد. ما با 200 میلیون دلار قرارداد را تنظیم کرده بودیم که ترمینال مشابه ترمینال یک زده شود و ترمینال سه و چهار در جنوب فرودگاه ساخته میشد. ما با 200 میلیون دلار قرارداد ترمینال دوم، کترینگ و انبارهای کالاهای عمومی را بسته بودیم، دو سال ساخت بود و 9 سال بهرهبرداری و بدون اینکه پولی به تاو داده شود. حدود 5/1 میلیارد دلار سرمایهگذاری میکرد که خود داستان مفصلی است. به لحاظ سیستمهای ناوبری ما به روز نیستیم، یعنی فرودگاههای ما هنوز ای ال اس کت 1 را در اختیار دارند. دنیای ال اس کت 3 را تجربه میکند و استفاده میکند. کت 1 تا حدود 4 کیلومتری و از چهار کیلومتری دیگر خلبان خودش باید هواپیما را هدایت کند. اگر دید نباشد در این چهار
کیلومتر هواپیما نمیتواند بنشیند. کت 2 روی صفر-صفر مینشیند، یعنی اگر حواس خلبان پرت شد خود سیستم ناوبری هواپیما با سیستم ناوبری فرودگاه هماهنگ است و خود هواپیما را مینشاند. بیشترین سوانح هوایی درlanding و take off است که با این سیستم خطر کمتری احساس خواهد شد. فشارهای جانبی که به هواپیما میآید مشکل ایجاد میکند، به لحاظ تجهیزات ناوبری هم فرودگاههای ما تجهیز نیست یعنی تجهیزات را به روز نمیکنیم. برای اینکه مساله روشن شود که ما کارهای زیادی میتوانستیم انجام دهیم اما متاسفانه دولتهای نهم و دهم زیرآب کارهای زیربنایی را زد و لطمه جبرانناپذیری را نصیب مملکت کرد. در دوران آقای احمدینژاد ما سالی 100میلیارد دلار پول داشتیم. که در طی هشت سال این مبلغ 800میلیون دلار بوده است. این 800میلیارد دلار کجاست؟چندتا پروژه ناتمام تکمیل شد؟هزینه کرد این پولها در عرصه اقتصاد و ساخت زیربناها را نمیبینیم. کالای مصرفی وارد کشور شده و در واقع این پول هدر رفته است. درباره زیر ساختها و طرحهای بزرگ صنعتی دولت خودش باید دست به کار شود و کامل که شد به بخش خصوصی بفروشد. مثل کارخانجات. میبینید برای اینکه فاجعه روشن شود با هر 10
میلیارد دلار میشد هشت هزار کیلومتر اتوبان ساخت و با هر 10 میلیارد دلار میشد 700-800 کیلومتر راه آهن ساخت. با هر 10 میلیارد دلار میشد 20 هزار مگاوات نیروگاه ساخت. با 10 میلیارد دلار میتوان کل بنادر را تکمیل و تجهیز کرد چون تجهیزات بنادر بسیار گران است. با 10 میلیارد دلار میشد 10 فرودگاه را با استانداردهای بینالمللی تطبیق داد. الان آدم متوجه میشود اگر از این 800 میلیارد دلار 100 میلیارد دلار آن به زیرساختها میرسید همه زیرساختها انجام شده بود و عمق فاجعه اینجا مشخص میشود. مردم فقط شنیدهاند که دولت 800 میلیارد دلار درآمد نفتی و آوردههای نفت و گاز داشته و تصورشان این است که حیف و میلی صورت گرفته است ولی اینجا مشخص میشود که چه کارهایی میتوانست انجام شود و نشد. ما 11هزار کیلومتر اتوبان و 14 هزار کیلومتر دیگر راه آهن نیاز داریم. یک بخش از آن دو خطه کردن راه آهنهای موجود است و اینکه تمام مسیرهایمان را در راه آهن برقی کنیم. دیگر در دهه دوم قرن 21 برای کشور ما زشت است که هنوز قطار دیزلی استفاده میکنیم. با مصرف سوخت بالا و سرعت بسیار پایین دیزلی کار کنیم. تمام اروپا و آمریکا و کانادا و خاور دور به
لوکوموتیو برقی که متعلق به 30 سال پیش است تجهیز نیستند بلکه امروزه راه و ناوگان را طوری ترتیب دادهاند که در اروپا شما میتوانید تا نصف قیمت بلیط هواپیما از راه آهن استفاده کنید. راه آهنهای سریع با سرعتهای 200 کیلومتر به بالا با قطارهای سرعت بالا تمام اروپا را ظرف 15 سال گذشته به هم وصل کرده است. آنها نیامدند راه آهنهای قدیمی را تقویت کنند و وابسته به تکنولوژیهای 30 سال پیش باشند تجهیزات و ماشینآلات و خط تولید را به لحاظ دانش و تکنولوژی در هر رشته و شاخهای به روز کردند. 15 سال پیش طبقه دوم متروی پاریس افتتاح شده است، حال آنکه متروی ما که شامل 10 خط است، از 10 خط تنها سه خطش راهاندازی شده و هفت خط باقی مانده است. کار را هم از سال 1353 شروع کرده بودیم که متوقف شده بود تا سال 64 که مجدداً شروع کردند و بعد از 30 سال که پول هم داشتهایم هنوز به همین منوال کار آهسته به پیش میرود. برای هر کیلومتر مترو شهری 50 میلیون دلار هزینه نیاز است که اگر 500 کیلومتر مترو بخواهیم کار کنیم تا تمام شهر تهران را پوشش دهد 25 میلیارد دلار پول لازم دارد که ظرف 17 تا 20 سال بازگشت خواهد داشت. البته اگر با صرفه جویی انرژی
بخواهیم محاسبه کنیم در کمتر از 10 سال بازگشت سرمایه و سود محقق خواهد شد.
در چند سال اخیر میزان تصادفات کاهش پیدا کرده است اما هنوز جزو پنج کشور اول دنیا از نظرات حوادث جادهای هستیم. ضعف جادهها چه میزان در تصادفات نقش دارد؟برای ایمنسازی آنها چه میزان اعتبار نیاز داریم؟
در سال 78 در جلسهای که تشکیل شد از پلیس پرسیدم که آمار کشتهها چقدر است و گفتند 3000 نفر در سال. بنده در سه استان استاندار بودم؛ هرمزگان، خوزستان و همدان. جمع کشتههای سالانه این سه استان را حساب کردم و ضرب در10 کردیم. سه نمونه از 30 استان گرفتیم که آمارها درست در نمیآمد و اشکالی در آمارها دیده میشد. تنها جایی که میشد بر اطلاعاتش تکیه کرد پزشکی قانونی بود که قبل از تدفین علت را مشخص میکنند. آماری که در سال 78 درآمد حدود 17هزار نفر بود. در سال 79 فرم ثبت فوتیها را حساب کردیم تا آمار دقیق به دستاید. سال 79 ما 19700 کشته در جادهها در سال داشتیم. اینکه کشتهشدگانی در جادههای روستایی هستند که به پزشکی قانونی منتقل نمیشوند را باید به آن اضافه کرد. عددی که حداکثر کشتهها را میداد در سال 82 و 83 حدود 25 هزار کشته در سال بود که با آماری که پلیس اعلام کرده بود فاصله فاحشی داشت. ما فهمیدیم که 3000 نفر کشته سر صحنه تصادف بوده است و در انتقال دادن به بیمارستان و کشته شدن در بیمارستان و یک سال پس از مرخص شدن از بیمارستان ثبت نمیشوند. سازمان جهانی بهداشت این را مطرح کرده بود که سر صحنه، در مسیر
بیمارستان، در بیمارستان و بعد از مرخص شدن از بیمارستان به مدت یک سال اگر فرد فوت می کرد و ناشی از تصادف بود، باید در آمار لحاظ میشد. آمارها اصلاح شد و تا 25 هزار نفر کشته در سال هم رسیدیم. ما کمیسیون ایمنی حمل و نقل جادهای را به دولت پیشنهاد کردیم که به صورت تصویب نامه ارجاع دهد و بعد هم آن را اجرایی کنیم. 13 تا 15 دستگاه موثر در این کار بودند که موظف بودند مصوبات کمیسیون ایمنی حمل و نقل جادهای را رعایت کنند و برنامه بدهند. وزارت راه نهضت اتوبانسازی را عنوان کرد. در هر مسیری که اتوبان شده تصادفات به زیر پنج درصد رسیده و این در حالی است که از سال 79 تا به امروز که 15 سال میگذرد کمتر از 1000 کیلومتر اتوبان ساخته شده است. کار خطایی که در وزارت راه و ترابری انجام دادهاند این است که در کنار باند موجود یک باند دیگر را ساختهاند که به آن بزرگراه میگویند. فرق اتوبان با بزرگراه این است که بزرگراه میتواند شهرها را قطع کند و تقاطع هم سطح هم داشته باشد، ولی اتوبان هیچ کدام از اینها را نمیتواند داشته باشد. شیب استاندارد برای آن هم شیب حداکثر چهار درصد است در حالی که شیب بزرگراه میتواند هشت درصد هم باشد. در
این 15 سال حداقل 3000 کیلومتر شبکه اصلاح شده و راه ایجاد شده است. در این 15 سال 4000 کیلومتر راه آهن ترمیم شده است. سوانح راه آهن تقریبا صفر است و مسافر کاملا ایمن است. اینها به علاوه آموزشی که مردم دیدهاند که از طریق صدا و سیما و پلیس بوده در کاهش تصادفات نقش داشتهاند. اگر ای تی اس (مدیریت هوشمند جاده ها) در کشور اجرایی شود بهشدت در کاهش تصادفات موثر است. اگر ای تی اس اجرا شود حدود 30 هزار کیلومتر از جادهها را پوشش خواهد داد. ما 70 درصد تصادفاتمان در 30 کیلومتر اول ورودی و خروجی شهرهاست که اگر جادههای رفت و برگشتی به اتوبان تبدیل شود بهشدت تصادفات کاهش پیدا خواهد کرد. من ادعا میکنم که در 15 سال باید به زیر 10هزار کشته میرسیدیم. اگر ساخت اتوبانها عملی شده بود این اتفاق غیر ممکن نبود و از فهرست کشورهای بسیار حادثه خیز در رانندگی خارج میشدیم.
به جز مساله کمبود بزرگراه و اتوبان، یک مساله دیگر در کشور ما، اجرای نادرست طرحها برای ساخت راههاست یعنی ممکن است اتوبانها هم ایمن نباشد.
یکی از ضعفهای جادههای ما این است که طراحی و اجرایشان بهدقت صورت نمیگیرد. امروز دیگر در دنیا لایههایی که برای زیرسازی اتوبان و راه آهن میریزند اگر لایهها اختلاف کوبش 2 درصدی هم داشته باشند آزمایشگاه رد میکند تا دوباره کوبش انجام شود. یعنی یک آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وجود دارد که ناظر بر اجرای راه و راه آهن و بندر و فرودگاه است. نمونهبرداری میکند و برگه آزمایش را به مشاور میدهد. در این مرحله فساد وجود دارد. اگر اندازه آن بین 5/99 تا 105 درصد باشد قبول میکنیم. بین لایهها یک اختلافی وجود دارد که منجر به شکسته شدن جاده میشود. به خاطر باری که بر روی آن قرار میگیرد به مرور روسازی و زیرسازی آسیب می بیند و درزهایی که در خیابانها و جادهها میبینیم پدید میآید. ما در جادهسازی ضوابط و معیارها و استانداردها را رعایت نمیکنیم. قیر استفاده شده در تمام دنیا اصلاح می شود و برای هر شرایط آب و هوایی یک قیر خاص استفاده میشود. این یکی از معضلات ماست. ما دو نوع قیر بیشتر نداریم که یکی برای مناطق سردسیر و دیگری برای مناطق گرمسیر است. در کشورهای اروپایی 60 نوع قیر وجود دارد. قیر پلیمری، قیر امولسیون
پلیمری و... از کارهای دیگری که باید برای بالا بردن عمر جادههایمان انجام دهیم این است که فینیشر حدود 5/3 متر عرض را آسفالت میریزد. یک سمت جاده را آسفالت میکنند و سمت دیگر هنوز بیس است و بعد از اولی سراغ نوارهای دوم و سوم میروند. عرض فینیشر 6/3 یا2/7 متر و عرض قابل تغییر است. دو نوع فینیشر داریم، فینیشرهای پهن و فینیشرهای باریک. اگر با فینیشرهای باریک بریزیم هر نوار6/3 متر است. سر هر 6/3 متر باید کاتر بگذاریم و آن را ببریم تا ضخامت آسفالت قائم در بیاید. وقتی هم غلتک روی آن قرار میگیرد به صورت شیبدار درمیآید که این شیب باید حذف شود و نوار دوم را بریزیم. این آسفالت بعد از سه سال در همان قسمت میشکند. جاده نگهداری و راه داری میخواهد. فقط آسفالت نیست که باید نگهداری شود؛ اطراف جاده هم باید نگهداری شود. یک جاهایی شانه جاده شسته شده و باید به آن رسیدگی کرد. امروزه ما 23 هزار کیلومتر جاده اصلی و شریانی خاص داریم که با احتساب جادههای فرعی و روستایی میشود حداقل 200 هزار کیلومتر. میانگین 200هزار میلیارد تومان در نظر بگیرید. جاده اصلی 5/1 میلیارد تومان هزینه دارد. جادههای روستایی و فرعی هم 1 میلیارد تومان در
نظر بگیریم که عدد پایینی است. حدود 8هزار میلیارد تومان در سال نگهداری و مرمت نیاز داریم. این پول و اعتبار تامین نمیشود و سقفی که مصوب میشود حداکثر 4/1 نیاز راهها برای راهداری است. چنانچه به میزان نیاز اعتبار تامین نشود جادهها بعد از 10 سال متلاشی میشوند.
ما در زمینه ناوگان هوایی همواره واردکننده بودهایم. در مواردی این واردکننده بودن باعث شده است که نتوانیم هواپیما یا قطعات آن را تولید کنیم. آیا میشود روی هواپیماسازی برنامهریزی کرد؟
هواپیماسازی کار ما نیست. ما نمیتوانیم همهچیز را خودمان بسازیم. قطعا ساخت بعضی از کالاها مثل هواپیما و هلی کوپتر برای ما بسیار گران تمام میشود. در حال حاضر دو هواپیماسازهستند که این دو با هم همکاری دارند و تولیدات اصلی هواپیما هم با این دو تولیدکننده است. روسیه هم وارد هواپیماسازی با ساخت توپولفها شد اما سفارشی نداشت و از ایران هم قول گرفته بودند که 10 فروند از هواپیمای توپولوف 204 را خریداری کنیم. ما در زمان تصدی وزارت راه و ترابری قبول نکردیم. چون توپولف گرانتر از بوئینگ و ایرباس بود نخریدیم و خدمات پس از فروش آن هم مشخص نبود. بوئینگ و ایرباس دو هواپیماسازقوی دنیا هستند و هیچ کشوری نمیتواند با آنها رقابت کند. هواپیماسازی یک شاخه اقتصادی کاملا رقابتی است. الان بوئینگ قیمتش پایینتر از ایرباس و خوش دستتر از ایرباس است و خلبانان هم با آن راحتتر هستند. ما هواپیماسازی را شوخی گرفتیم. هواپیماسازی هسا است. ایران 10 فروند 140 ملخی تولید کرد و نکتهای که دارد این است که بیش از 90 درصد کار توسط اوکراین انجام میشود و 10 درصد بیشتر در ایران انجام نمیشود. موتورهای آن هم موتور هلی کوپتر بوده که آن
را تبدیل کردهاند به موتور هواپیما. این هواپیمای 52 نفره در آب و هوای سرد و ارتفاعات پرواز میکنند. در شرایط هوای گرم بیش از 26 نفر نمیتوانند سوار این هواپیما شوند، چون کشش آن در هوای گرم کم میشود. از اینها مهمتر اینکه از این 10 فروند حداقل سه فروند آن تا به حال سقوط کرده است. ما 300 میلیون دلار صرف هواپیماسازی کردهایم، چه چیزی به دست آوردهایم؟ از این 300 میلیون دلار میتوانستیم در خرید 30 فروند هواپیمای دست دوم سر پا استفاده کنیم. مهمتر از خرید هواپیما! چنانچه این 300 میلیون دلار را در سه زمینه اساسی، IT، تولید نرمافزار یا نانوتکنولوژی یا بیوتکنولوژی صرف میکردیم امروز در این سه زمینه در دنیا حرفی برای گفتن داشتیم.
چرا بودجههایی که برای خرید هواپیما در نظر میگیرند برای مواردی است که فاقد کیفیت است؟
هواپیما باید در ایرلاینها جنبه اقتصادی داشته باشد. ایران الان به هیچوجه نمیتواند هواپیمای صفر بگیرد چون توجیه اقتصادی ندارد. فرض کنید هر فروند بوئینگ 747 جدید 200 میلیون دلار است. با 200 میلیون دلار میتوان 15 تا 20 هواپیمای دست دوم تمیز گرفت. هر کدام 10 میلیون دلار است. درست است که با200 میلیون دلار میشود حجم زیادی هواپیما گرفت ولی بازگشت سرمایه آن را در 10 سال میتوان حساب کرد. بوئینگ737 که 200 نفر را جابهجا میکند هر فروند 400 و 500 آن را میتوان با 4 تا 6 میلیون دلار خریداری کرد که این کار دارد شروع میشود. تا بلیت هواپیما قیمتش واقعی نشود و توجیه اقتصادی پیدا نکند نمیشود هواپیمای نو خرید.
به نظر شما مشکلات ناشی از سکون ناوگان حمل و نقل تحریمها بوده است،بعد از این چگونه خواهد بود؟
به نظر من در یک سال تا یک سال و نیم اخیر به این شکل بوده است. تحریم را میشد دور زد. ماهان تحریم را دور زد و 40 فروند هواپیما وارد کرد. از هواپیمای 747 دارد تا هواپیماهای سبک. ما به هما هم گفتیم که مثل ماهان خرید داشته باشیم یا از طریق ماهان هواپیما وارد کند. تا پایان مدت وزارت بنده یک میلیارد و 600 میلیون دلار ردیف فاینانس گرفته بودیم. البته همان زمان هم هواپیمای نو به ایران نمیدادند و هواپیمای دست دوم با سن کم میشد بخریم. در زمان آقای احمدینژاد این مساله را امتحان کردند و دو بوئینگ آوردند. رفتارهای آقای احمدینژاد باعث شد که ما محدود به هند و چین و ترکیه شویم و کالاهای بنجل آنها را وارد کشور کنیم. میتوانستیم خیلی بهتر از اینها عمل کنیم. به بخش خصوصی اگر بها میدادیم مشکلات مملکت را تا حدود زیادی حل میکرد. خصوصیسازی هم دولتیسازی شد. بخش خصوصی اگر تقویت نشود هیچ کدام از رشتههای اجرایی اعم از حمل و نقل، صنعت و کشاورزی به ثمر نمیرسد.
منبع: آرمان