انتخابات مجلس دهم در شرایطی در انتظار روز برگزاری است که کارنامه دولت یازدهم نشان میدهد اگر قرار بر منطقمداری و تصمیمسازی بر اساس واقعیات باشد، میتوان بر مشکلات فائق آمد تا کشور سیر در مسیر توسعه را بهطور جدی پیگیری کند و در نتیجه، آرامش به لایههای مختلف جامعه تزریق شود. پس در چنین فضایی، اولویت انتخاباتی باید کنار گذاشتن تندروها باشد تا شکوفایی بیشتری شاهد باشیم.
به گزارش جماران، احمد شیرزاد که در مجلس ششم سابقه نمایندگی داشت، معتقد است اگر قرار باشد اصولگرایان فقط اصلاحطلبان را رقیب اصلی خود بدانند و جریان اصلاحات هم فکرش را معطوف به اصولگرایان کند، فضا برای توفیق نسبی تندروها فراهم میشود. به همین دلیل با توجه به اینکه این دوره باید دوره شکست تندروها باشد عقل و منطق حکم میکند که دو طیف تاثیرگذار سیاسی بیشتر از همیشه مصلحتسنجی کنند تا عقلانیت و منطق بیشتری بر اجرای امور حکمفرما شود. پس اصولگرایان و اصلاحطلبان باید رقابت را برای انتخابات بعدی بگذارند و در حال حاضر فقط به فکر ریشه کن کردن کارشکنان باشند. در انتخابات مجلس باید شاهد رقابت اصلاحطلبان و اصولگرایان با تندورها باشیم تا آرامش بیشتری بر فضای سیاسی حکمفرما شود. گفتوگوی احمد شیرزاد را در ادامه میخوانید:
اینطور گفته میشود که جریان اصلاحات پس از سه دوره حاشیهنشینی، انتخابات مجلس دهم را در فضایی کاملا متفاوت با مجالس سه گانه هفتم تا نهم پیش روی خود میبیند.
دقیقا همین طور است. این دوره، دورهای است که به لحاظ شرایط سیاسی و اجتماعی و حتی فرهنگی حاکم بر جامعه انتظار میرود که اصلاحات بتواند نقشی جدی را در انتخابات مجلس داشته باشند. این مساله باعث شده است تا امید و اطمینان به تشکیل مجلسی پویا در افکار عمومی حاصل شود و دقیقا به همین دلیل میتوان منتظر بود که در هفتم اسفندماه جاری، اتفاقی شبیه آنچه در 24 خرداد 92 افتاد، بیفتد.
البته تجربیات گذشته باعث میشود شک و تردیدهایی در این باره وجود داشته باشد.
مثلا؟
مثلا تلاش تندروها برای مخدودش کردن آرامش جامعه، البته با هدف دلسرد کردن مردم برای حضور در پای صندوقهای رای، چرا که آنها فضای سرد انتخاباتی را ضامن برنده شدن خود میدانند.
به هر حال این نوع دغدغههایی که شما مطرح کردید، در ادوار مختلف وجود داشته و به احتمال زیاد مشکلاتی است که ممکن است اتفاق مهمی چون انتخابات را تحت تاثیر خود قرار دهد. احتمال اینکه اصلاحطلبان عوامل نامعمول و نامتعارفی را پیش روی اهداف انتخاباتی خود ببینند، اصلا نمیتواند احتمالی بعید قلمداد شود. در همین راستا باید تاکید کرد که مساله مهم، چگونگی نگاه دستگاه نظارتی به ورود چهرههای اصلاحطلب به انتخابات است. گاهی موجب گلایه جریان اصلاحات میشوند. البته در انتخابات حضور همه سلایق زمینه مشارکت حداکثری را فراهم میآورد که قطعا نتیجه این انتخابات، انتخاب افراد با گرایشها و تخصصهای مختلف خواهد بود.
چقدر احتمالِ ایجاد فضای گرم و پرشور مانند انتخابات ریاستجمهوری 92 را میدهید؟
نهادهایی که نوعی اطمینان به آینده و البته شعف را در بین مردم میبینند و همچنین علم به این قضیه دارند که مردم عطش دارند تا اتفاقات 2 سال پیش را تداوم ببخشند، به نظر میرسد در رفتارشان نوعی تسامح و تعادل را بیشتر کنند. پس اینکه نسبت به برخی مسائل ناامیدی مطلق داشته باشیم، نمیتواند با واقعیات فضای سیاسی و اجتماعی همخوان باشد. به همین دلیل انتخابات مجلس دهم قطعا در فضایی رقابتی برگزار خواهد شد.
با تمام این اوصاف، نمیتوان احتمال عدم احراز صلاحیت برخی چهرههای شاخص اصلاحات را نادیده گرفت.
اصلا قرار نیست که افراد مورد نظر جبهه اصلاحات به چهرهها و شخصیتهای محدودی محدود شود. با وجود اینکه امکان عدم احراز صلاحیت وجود دارد، باز هم میتوان وارد رقابتی جدی با اصولگرایان شد.
ائتلاف با دولتیها. این حالت برای جریان اصلاحات احتمالی محتمل است یا محال؟
شما در شرایطی چنین پرسشی را مطرح میکنید که اصولا نمیتوان گروهی را «دولتیها» نامید.
منظور چهرههایی است که اشتراک نظر با اعتدالیون دارند. مثلا خانم فاطمه هاشمی یا آقای نوبخت.
همه این افراد شناسنامه سیاسی خاص خودشان را دارند. برای مثال آقای نوبخت که سخنگویی دولت را به عهده دارد، عضو فعال و شاخص حزب اعتدال و توسعه است. نکته این است که آنها در انتخابات نمیتوانند با مهر دولتی وارد شوند و بر اساس، اساسنامه و بایدها و نبایدهای حزبی به مساله انتخابات ورود میکنند.
منظور من از پرسش اول این بود که امکان دارد اتفاق خرداد 92 در 94 هم تکرار شود، به هرحال همه میدانند که کنارهگیری عارف به درخواست رئیس دولت اصلاحات سهم انکارنشدنی در برنده شدن آقای روحانی داشت. آن هم در شرایطی که محمدرضا عارف با وجهه اصلاحطلبی خودش را در معرض رای مردم قرار داده بود.
جریانی که هماکنون در قوه مجریه فعالیت دارند، نتیجه همراهی اعتدالگرایان و اصلاحطلبان هستند که باعث شده تا آقای حجتی و خانم ابتکار به عنوان اصلاحطلب شناخته شده با امثال علی جنتی و رحمان فضلی که اصولگرا هستند، با هم همکاری کنند.
جریان اصلاحطلبی یکبار حضوری چندپاره در انتخابات داشت که نتیجهاش شد 8 سال دولتداری اصولگرایان. پرسش این است که آنها در شرایطی که اوضاع را بهتر از قبل میبینند، میتوانند با لیستی واحد به انتخابات مجلس دهم ورود کنند؟
شرایط فضای سیاسی به گونهای است که احتمال همنشینی انتخاباتی در بین سلیقههای مختلف سیاسی بالاست.
حتی اصلاحطلبان با اصولگرایان؟
بله! وضعیت به گونهای است که همه «تشکیل مجلس مقتدر» را «بایدی» میدانند که حتما باید به وقوع بپیوندد. دقیقا به همین دلیل دغدغههایی واحدی بین اصولگراها و اصلاحطلبها به وجود آمده است و به همین دلیل امکان دارد برای جلوگیری از ورود چند باره تندروها به بهارستان، تصمیمشان این باشد که در برخی از حوزهها با کاندیدای واحدی را به کارزار انتخابات بفرستند. البته این امکان در شهرهای کوچک بیشتر است و مساله تهران با شهرهای دیگر فرق دارد. برای مثال علی مطهری قطعا از جانب اصلاحات نسبت به خیلی از چهرههای اصولگرایی، ترجیح اصلی است. روی خوش نشان دادن به مطهری دقیقا مثل همان تصمیمی است که جبهه اصلاحات با مصلحتسنجی حسن روحانی را نسبت به محمدرضا عارفی که یکی از مهرههای برجسته اصلاحطلبی است، اولویت اصلی دانست که تبعات مثبت چنین رویکردی در دو سال گذشته برای همه روشن شده است.
به نظر میرسد رقابت در انتخابات مجلس بین میانهروهای اصولگرایی و اصلاحات با تندروهاست.
دقیقا. به نکته خوبی اشاره کردید. اگر قرار باشد اصولگرایان فقط اصلاحطلبان را رقیب اصلی خود بدانند و جریان اصلاحات هم فکرش را معطوف به اصولگرایان کند، فضا برای توفیق نسبی تندروها فراهم میشود. به همین دلیل با توجه به اینکه این دوره باید دوره شکست تندروها باشد عقل و منطق حکم میکند که دو طیف تاثیرگذار سیاسی بیشتر از همیشه مصلحتسنجی کنند تا عقلانیت و منطق بیشتر بر اجرای امور حکمفرمایی کند. پس اصولگرایان و اصلاحطلبان باید رقابت را برای انتخابات بعدی بگذارند و در حال حاضر فقط به فکر ریشه کن کردن کارشکنان باشند، کارشکنانی که در هر شرایطی فقط به این فکر هستند که منافع سیاسی و گروهی خود را پیگیری کنند.
خصا میتوان شاهد ائتلاف نسبی علی لاریجانی با اصلاحطلبان بود؟
آقای لاریجانی ممکن است در مواردی با جریان اصلاحطلبی هم نظر باشد اما با وجود اینکه حساب وی را جدا از تندروها میدانیم، باز هم نمیتوان امید به همنشینی او با چهرههای منتسب به اصلاحطلبان داشت.
شما اشاره پررنگی به تندروها دارید. قانون نانوشتهای اینطور حکم میکند که این گروه در شرایطی موفق میشوند که انتخابات در فضایی سرد برگزار شود. دقیقا به همین دلیل این نگرانی به وجود آمده که اوضاع را به سمت چالش ببرند تا بلکه مردم رغبت چندانی برای حضور در پای صندوقهای رای نداشته باشند و در نتیجه، بتوانند به مجلس راه پیدا کنند.
نکته این است که تندروها هیچگاه راحت نمینشینند و به همین دلیل این نگرانی وجود دارد که هزینهساز شوند. تندورها خطر بسیار بزرگی هستند و در فضای فعلی مسئولیت شماره یک ما شکست دادنشان است. آنها حتما در این چند ماه باقی مانده تا انتخابات تلاش خواهند کرد طوری وانمود کنند که حوزه عملکردشان خدشهناپذیر است و میتوانند به راحتی برنده انتخابات مجلس و هر انتخابات دیگری باشند. بنابراین باید از رفتارهایی که باعث دلسردی مردم میشود، جلوگیری کنیم تا نتوانند اهداف خود را عملی کنند.
اصولگرایان چندپاره هستند و وحدت را رویای محال میبینند. این شرایط آنها چقدر برای اصلاحطلبها مهم است؟
اصولگرایان هم میتوانند با یک لیست وارد انتخابات شوند و هم این احتمال میرود که با دو یا حتی چند لیست. اگر جریان اصلاح طبی و اعتدالگرا بتوانند مانند سال 92 عمل کنند، اتفاقی که در انتخابات یازدهمین دوره قوه مقننه رخ داد، در انتخابات مجلس دهم هم تکرار خواهد شد. درباره اصولگرایان این را هم باید گفت که تندروها دنبال آناند که همه سلایق دیگر جریان اصولگرایی را راغب به همراهی با خودشان کنند که این اتفاق، اتفاقِ خوبی نیست.
پیشبینیتان از انتخابات مجلس چیست؟
نمیشود صراحتا گفت که چه نتیجهای حاصل خواهد شد. اما در برههای هستیم که مهمترین هدف باید ریشه کن کردن تندروها باشد، حتی اگر قرار باشد این هدف با همنشینی اصلاحطلبان و اصولگرایان محقق شود. تندروها برای هزینهسازی کمین کردهاند و ضروری است تا شرایط شکستشان را فراهم سازیم.
منبع: آرمان