محمد مهدی مظاهری، استاد دانشگاه در روزنامه ایران نوشت: دیرزمانی از آن روز که رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه خطاب به داعش که ۴۹ شهروند ترکیهای را گروگان گرفته بود، آنها را برادران مسلمان نامید و اعلام کرد که مسلمان علیه برادر مسلمان ظلم نمیکند، نمیگذرد. پس از آن نیز مسئولان ترکیه همواره در مواضع خود از اینکه داعش را تروریست معرفی کنند پرهیز کردند، بارها با اقدام نظامی علیه این گروه افراطی مخالفت کردند و نرمش قابل ملاحظهای در قبال اقدامات داعش انجام دادند.
به گزارش جماران در ادامه این یادداشت آمده است: ترکیه که مرزهای مشترک طولانی با دو کشور سوریه و عراق دارد، تا مدتها نه تنها اقدام جدی برای جلوگیری از اعزام جنگجویان خارجی از خاک خود به این دو کشور برای پیوستن به داعش و ارسال محمولههای سلاح برای این گروه تروریستی انجام نداد؛ بلکه مجروحان آنها را در بیمارستانهای خود درمان میکرد و از تجارت غیرقانونی روزافزون در مرزهایش که به تقویت مالی داعش کمک میکرد، چشم پوشی مینمود. دلیل این امر نیز تعریفی معیوب از منافع ملی ترکیه بود که در دشمنی و تضعیف کشورها و گروههایی همچون نظام بشار اسد و کردها در سوریه و نظام شیعی عراق و همپیمان بشار اسد و ایران نهفته است. بویژه دولت ترکیه، حضور اعضای پ.ک.ک در میان مدافعان کوبانی را دلیل حمایت نکردن خود از این شهر میداند و از قدرت گرفتن کردهای مخالف دولت در جریان تحولات منطقه نگران است. بر این اساس گزارشهای متعددی وجود دارد که نشان میدهد توافقی میان داعش و سازمان امنیت ترکیه حاصل شده بود که به موجب آن امنیت مرزهای ترکیه و سوریه بویژه در مناطق کردنشین تأمین شود و در مقابل ترکیه نسبت به فعالیتهای این جریان چشم پوشی میکند.
حالا اما شرایط تا حدی تغییر کرده است؛ آخرین اطلاعات سازمانهای امنیتی ترکیه حاکی از افزایش فعالیتهای داعش در درون خاک ترکیه و انجام عملیات تروریستی و انفجارهای متعدد در مناطق مختلفی از این کشور است. گروه تروریستی داعش طی روزهای اخیر چندین حمله تروریستی در خاک ترکیه انجام داده است و دهها نفر بر اثر آن کشته شدهاند.
در شرایط فعلی دولت ترکیه ناچار شده است با چرخشی حداقل ظاهری در سیاست خارجی و منطقهای خود، به اعلام موضعگیری جدی تر در قبال داعش پرداخته و پس از مدتها بحث و مجادله، به جنگندههای ائتلاف ضد داعش اجازه استفاده از پایگاه هوایی اینجرلیک در جنوب ترکیه برای شناسایی مؤثرتر و سریعتر پایگاههای داعش در شمال سوریه و بمباران آنها را بدهد. به نظر میرسد شرایط جدید داخلی و منطقه ای، دولت ترکیه را ناچار کرده است در سیاست خارجی خود در منطقه تجدید نظر کند. در بعد داخلی پیروزی کردها در انتخابات پارلمانی اخیر، حزب عدالت و توسعه اردوغان را در موضع ضعف قرار داده و سیاستهای قبلی دولت مبنی بر کنترل و مهار کردها به قیمت تسامح و حتی همراهی با داعش دیگر طرفداران چندانی ندارد. به علاوه پیگیری سیاستهایی که سبب گسترش نا امنی و خشونت در کشورهای همسایه و نیز در خاک ترکیه شده است، اعتراض و نارضایتی مردم این کشور را برانگیخته است. در سطح منطقهای و جهانی نیز با برجسته شدن خطر داعش، پیشروی در مناطق مختلف و اخباری که هر روز از اقدامات وحشیانه آنها نسبت به مخالفانشان به گوش میرسد، کفه ترازو به سمت باقی ماندن بشار اسد در قدرت و جدیت جامعه بینالمللی در مقابله با داعش تغییر یافته و هر گونه کوتاهی دولتها در کمک به مقابله با این گروه افراطی عملی غیر قابل بخشش تلقی شده و هزینههای سیاسی زیادی را بر آن کشور تحمیل خواهد کرد. از سوی دیگر توافق هستهای اخیر ایران با قدرتهای جهانی، لغو تحریم های این کشور و مطرح شدن نقش جدی تر جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با افراط گرایی در منطقه نیز سبب نگرانی مقامات ترک از عقب ماندن در مبادلات قدرت منطقه ای شده است. بنابراین تصمیم گیران ترکیه به این جمع بندی رسیدهاند که سیاست خارجی آنها در قبال سوریه و داعش منزوی و بیاثر شده است و لازم است با اقداماتی هر چند نمایشی، چهره بهتری از خود به نمایش بگذارند.