جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

اشکالات توافق وین چیست؟

تنها نقطه ضعف این «توافق»، اصل «توافقی» بودن آن است و اینکه عده ای به دلایل منافع یا از روی صداقت که در نهایت به لحاظ نتایجش برای ایران چندان فرقی با هم ندارند، چنین اصلی را نمی پذیرند و آن را مترادف با پایان دوره خود می دانند.

کد خبر: ۹۳۸۰۳
اشکالات توافق وین چیست؟

اعتماد در سرمقاله امروز خود نوشت: به نظر می‌رسد برخی منتقدان داخلی و خارجی توافق وین، همچنان پاهای خود را در یک کفش کرده‌اند و آن را به کلی مردود می‌دانند. ولی پرسشی که مطرح می‌شود این است که اشکالات این توافق در چیست؟ پاسخ در یک کلمه است؛ «توافق». در حقیقت مهم‌ترین اشکال نفس رسیدن به «توافق» است، زیرا این توافق، یک متن یک سویه نیست که یک نفر یا یک گروه همفکر آن را تدوین کرده باشند. برای مثال یک لایحه یا طرح قانونی در مورد آیین دادرسی نیست که در ذیل چارچوب‌های منطقی و حقوقی تنظیم شده باشد. این متن یک توافقنامه است که متناسب قدرت طرفین مذاکره‌کننده و اهدافی که از حضور در آن دارند به دست آمده است، بنابراین روشن است که در برابر هر چیزی که به دست آورده‌اند، مابه‌ازایی باید بپردازند. این توافق، متن تسلیم ژاپن یا آلمان در جنگ دوم جهانی نیست که قدرت برتر آن را تنظیم و دیکته کند و قدرت شکست خورده به ناچار آن را امضا کند.

به گزارش جماران در ادامه این مطلب آمده است: این توافق چیزی مثل کنفرانس صلح پاریس بعد از جنگ اول جهانی است که کشورهای پیروز برحسب نقش و سهم و قدرت خود در آن جنگ جهانی، مفاد آن را تعیین کرده‌اند. بنابراین هر بخش آن می‌تواند از طرف یک کشور نقطه ضعف یا نقطه قوت تلقی شود و صرفا براساس یک بند یا ماده آن نمی‌توان درباره کلیت آن قضاوت کرد. یک نفر می‌تواند به لغو تحریم‌ها استناد کند و آن را پیروزی ایران بداند، یک نفر هم می‌تواند به پذیرش محدودیت‌ها و بازگشت‌پذیری تحریم‌ها اشاره و آن را نشانه شکست بداند. قضاوت واقعی و پذیرفتنی از یک سو از خلال لحاظ کردن کلیت امتیازات گرفته و داده شده، باید انجام شود و از سوی دیگر با لحاظ و مقایسه کردن شیوه‌ها و راه‌های جایگزین. هرگونه ارزیابی بدون رعایت این دو معیار، ناقص و غیرقابل قبول است. اعتراضاتی هم که در ایالات متحده به اوباما ‌شده با توجه به همین دو معیار پاسخ داده می‌شود. یکی از افراد اصلی هیات مذاکره‌کننده ایرانی نیز در پاسخ به برخی نقدها و بیان ایرادات به روشنی گفت که اگر از خودم بپرسید، ایرادهای بهتری می‌توانم طرح کنم. این امر به آن معناست که هیات ایرانی همچون هیات امریکایی یا اروپایی هرکدام نسبت به امتیازاتی که داده‌اند واقف هستند، ولی اینکه پرسش شوند که چرا این امتیازات را داده‌اند، آنها خواهند گفت در برابر امتیازات گرفته شده سبک و سنگین کرده‌اند و ارزش داشته است. هنگامی که از مغازه خرید می‌کنیم و پول می‌دهیم کالایی را می‌گیریم، کسی اعتراض نمی‌کند که چرا پول خود را به دیگران داده‌ایم؟ چون می‌دانند این امر طبیعی است، در برابر گرفتن هر کالا باید قیمت آن را پرداخت. اعتراض وقتی انجام می‌شود که یا کالایی بخریم که نیاز نداریم یا کالا را گران‌تر از قیمت بخریم. لذا معترضین داخلی نیز باید در این دو مورد اظهارنظر کنند که آیا ما نیازمند به این توافق بودیم یا خیر؟ سپس آیا قیمت مناسبی را برای گرفتن امتیازات داده‌ایم یا خیر؟ در مورد اول قطعا پاسخ مثبت است، زیرا اگر چنین نیازی نبود، هیچگاه در سطح اول سیاسی کشور اجازه چنین مذاکراتی داده نمی‌شد. هرچند مخالفان داخلی در اصل با همین گزاره مخالف هستند و اصل توافق کردن را قبول ندارند. این درباره مخالفان خارجی نیز صادق است. درباره پرسش دوم نیز جزییات را نمی‌توانند مجزا از یکدیگر نقد کنند. باید امتیازات ردوبدل شده را در دو کفه ترازو بگذارند و نقد کنند. در هر حال باید حالت‌های جایگزین، یعنی عدم توافق را نیز طرح نمایند. در هر حال فراموش نشود که ارزیابی عمومی جهان از این توافق، نه تنها علیه ایران نیست بلکه آن را به نفع ایران دانسته و یک پیروزی برای ما تلقی کرده کند، این ارزیابی مستقل از برداشت‌های ما است.

البته یک نقد دیگری که طرح می‌شود، بحث آینده این توافق است و اینکه به عنوان ابزار فشار علیه ایران به کار گرفته خواهد شد و احتمال بازگرداندن تحریم‌ها وجود خواهد داشت. در این باره دو نکته مهم است. اول اینکه این توافق مبتنی بر قدرت طرفین شکل گرفته است. اگر معتقدیم که اجرای توافق ایران را قدرتمندتر می‌کند به ویژه از منظر اقتصادی و سیاسی، در این صورت بی‌معنا خواهد بود که این توافق در آینده علیه ایرانی تفسیر و عمل شود که قدرتمندتر از حال است. نکته دیگر اینکه ایران قصدی برای تخلف از توافق ندارد، و چون چنین قصدی ندارد، طبیعی است که اجماع جهانی علیه آن شکل نخواهد گرفت و این نیز به تضعیف طرفی که بخواهد توافق را به ابزار فشار تبدیل کند، منجر خواهد شد. بنابراین تکرار می‌شود که تنها نقطه ضعف این «توافق»، اصل «توافقی» بودن آن است و اینکه عده‌ای به دلایل منافع یا از روی صداقت که در نهایت به لحاظ نتایجش برای ایران چندان فرقی با هم ندارند، چنین اصلی را نمی‌پذیرند و آن را مترادف با پایان دوره خود می‌دانند.

انتهای پیام

دیدگاه شما