جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

توافق در آزمون تصمیم آخر

روزنامه آرمان در یادداشتی از روند مذاکرات جاری میان ایران و گروه پنج به علاوه یک به عنوان یکی از طولانی ترین ماراتن های دیپلماسی طی چند دهه اخیر در جهان یاد کرده است.

کد خبر: ۹۲۵۱۵
توافق در آزمون تصمیم آخر

روزنامه آرمان در یادداشتی از روند مذاکرات جاری میان ایران و گروه پنج به علاوه یک به عنوان یکی از طولانی ترین ماراتن های دیپلماسی طی چند دهه اخیر در جهان یاد کرده است.

به گزارش جماران، این یادداشت می افزاید : «تمدید» واژه ای تکراری و آشنا برای اهالی رسانه و دیپلمات هایی است که در حاشیه و متن مذاکرات، سه هفته است که طولانی ترین ماراتن دیپلماسی چند دهه اخیر جهان را در برابر انظار عمومی روی پرده برده اند. واژه ای که شاید از فرط تکرار کسالت آور و ملال انگیز شده اما این «تمدید» با تمدید های دیگر متفاوت است.

این بار نه خبری از فشار ضرب الاجل کنگره است و نه طرفین درگیر در تدوین و نگارش متن و ضمائم سند سیاسی برنامه جامع اقدام مشترک. این بار هر آنچه مبهم بوده شفاف شده و پس از هزاران ساعت جلسه در سطوح کارشناسی، معاونان و وزرای خارجه پرانتزها رنگ باخته و متون شفاف تر از هر زمان دیگری روی میز وزرای خارجه قرار دارد.

وزیر خارجه ایالات متحده در پایان روز جمعه تاکید کرد که پیشرفت های خوبی حاصل و حالا تنها یکی دو مورد اختلاف مهم باقیمانده است. البته درست است که این جمله هم برای خبرنگاران و اهالی رسانه از فرط تکرار ملکه ذهن شده که دیپلمات ها همواره می گویند: «پیشرفت های خوبی داشته ایم اما چند اختلاف مهم باقیمانده است» اما این بار مشخص است که کار از به کارگیری جمله کلیشه ای و از سربازکنی فراتر رفته چراکه هم متن و ضمائم توافق تنظیم و هم همه طرفین مشخص تر از قبل به باقی ماندن انگشت شمار اختلافات تاکید دارند.

از طرف دیگر به نظر نمی رسد مذاکرات بیش از این امکان و ضرورت تمدید داشته باشد چراکه مذاکرات به مرحله ای رهنمون شده که باید طرفین به تصمیم گیری نهایی پرداخته و اراده سیاسی لازم را نشان دهند و این امر هم زمان بر نیست و نیاز به چانه زنی های فشرده و موبه مو ندارد. در واقع چانه زنی ها انجام پذیرفته و اکنون تنها نیاز به رایزنی های درون گروهی و هماهنگ سازی مواضع است تا در اقدامی مشترک هر یک از طرفین تعهداتی را که در متون نگارش یافته و نیز آخرین موارد را نهایی کرده و در قالب سند نهایی رونمایی کنند.

از شواهد و قرائن هم پیداست که نه هیات آمریکایی و نه هیات ایرانی تمایلی به ادامه حضور در وین پس از دوشنبه ندارند و اگر قرار است اندک موارد اختلافی حل وفصل شود اکنون موسم و موعد آن است که هیچ مذاکره ای تا ابد قابل تمدید نیست و به نظر هم نمی رسد در هیچ بازه زمانی دیگری با توجه به معارضان و کارشکنان مخالف توافق و شرایط سیاسی اعم از داخلی و منطقه ای و بین المللی بتوان تا این میزان کار را تا مرز پایان پیش برد و همه چیز را مهیای حصول توافق نهایی کرد.

آغاز مطلوب روز اول سه گانه نهایی

پنجشنبه در فرآیند دوهفته ای مذاکرات نهایی یک گرانیگاه کلیدی بود که نشان داد مذاکرات امکان امتداد پس از تکانه های سخت را دارد و نشانه ای از اینکه طرفین برای اتفاق بزرگ مهیا می شوند. از روز جمعه مذاکرات روی متن و خط پایانی قرار گرفت و در انتهای روز جان کری از پیشرفت های خوب و حل برخی اختلافات مهم گفت.

فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم در گفت و گوی اختصاصی با سی ان ان تاکید کرد: زمان تصمیم گیری های حساس فرا رسیده و هیچ زمانی تا این اندازه به حصول توافق هسته ای نزدیک نبوده ایم و تنها لازم است پاره ای از مسائل کاملا سیاسی در جریان مذاکرات حل وفصل شود.

با این عقبه مثبت روزشنبه به عنوان اولین روز از سه گانه نهایی مذاکرات آغاز شد و محمدجواد ظریف و جان کری با حضور فدریکا موگرینی و معاونان وزرای خارجه جلسه صبح خود را آغاز کردند. ارنست مونیز و علی اکبر صالحی نیز به جلسه وزرای خارجه پیوسته و پس از آن جلسات دوجانبه را پی گرفتند.

وزرای خارجه فرانسه و آلمان نیز دوباره به وین آمده و جلسه مشترک وزرای خارجه اروپایی، آمریکا و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را در غیاب وزرای خارجه چین و روسیه برگزار کردند از طرف دیگر در انتهای روز سرگئی لاوروف که گفته می شد در صورت انجام توافق هسته ای به وین بازخواهد گشت پس از برگزاری سه نشست مهم در روسیه به وین و هتل کوبورگ آمد.

روز شنبه یکبار دیگر با ترافیک کاری وزرای خارجه همراه بود و نشست های دوجانبه و چندجانبه برگزار شد و البته از آن حیث که گفته می شود اختلافاتی میان اعضای 1+5 وجود دارد برگزاری چنین نشست هایی لازم و ضروری است. همچنین جلسه ای نیز میان وزرای خارجه ایران و آمریکا با حضور موگرینی و اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان برگزار شد.

عقب نشینی آمریکایی و شایعه سازی رسانه ای

درحالی که جان کری در روز پنجشنبه از ترک میز مذاکره در صورت عدم نتیجه بخشی آن گفته و به نوعی سعی بر این شد که توپ به زمین طرف ایرانی انداخته شود و عواقب احتمالی شکست مذاکرات و بار روانی آن متوجه طرف ایرانی شود، با هوشمندی ظریف و هیات ایرانی این حربه تبلیغاتی کارگر نیفتاده و روندی معکوس به خود گرفت؛ سخنان کری و وزارت خارجه آمریکا دچار چرخش ملموس شد چون آنان به هیچ روی نمی خواهند مذاکره بی نتیجه به پایان برسد و تنها در یک فرآیند تبلیغاتی بازی های رسانه ای به راه می اندازند.

کری پس از اظهارات روز جمعه و بعد از دیدار روز شنبه با ظریف و موگرینی در توئیتر خود نوشت: امروز درچارچوب مذاکرات هسته ای با ظریف و فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در وین دیدار کردم. هنوز مسایل سختی در این مذاکرات وجود دارد که باید حل شوند. اظهاراتی که نشان از کنار گذاشتن حاشیه ها و تمرکز روی متن مذاکرات برای نتیجه بخشی آن می دهد.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز تاکید کرده که اگر مذاکره کنندگان برای ادامه کار روی توافق تلاش نمی کردند در وین نمی ماندند. وی از ادامه مذاکرات تا روز دوشنبه و همکاری با دیگر اعضای 1+5 برای حصول توافق می گوید و حتی در پاسخ به سوالی درخصوص احتمال عدم نتیجه بخشی مذاکرات تا روز دوشنبه، تاکید می کند:  اگر توافقی حاصل شود چیزی که ما روی آن کار می کنیم یک توافق خوب خواهد بود.

ما این را بارها تکرار کرده ایم که نمی خواهیم ضرب الاجل ها ما را هدایت کنند. ما ترجیح می دهیم به بهترین توافق ممکن دست یابیم. سخنی که پا فراتر از تاکید بر پایانی بودن ضرب الاجل دوشنبه گذاشته و بر این نکته صحه می گذارد که طرف آمریکایی نمی خواهد به هیچ روی با دستان خالی وین را ترک کند.

در مقابل اینگونه اظهارات شایعاتی در رسانه ها پیچیده که اگر تا روز دوشنبه مذاکرات به پایان نرسد مذاکرات تا ماه سپتامبر تمدید خواهد شد نکته ای که به نظر می رسد بر آمده از جنگ روانی و تبلیغاتی منتقدان توافق باشد چراکه اگر قرار بر چنین تمدیدی بود طرفین بسیار زودتر دست به آن می بردند و از طرف دیگر همانگونه که اشاره رفت دلیل منطقی برای عدم نتیجه بخشی مذاکرات با توجه به راه پیموده در مقطع فعلی وجود نداشته و توجیه مقبولی برای تمدید بلندمدت نیز وجود ندارد.

شاید باید این بار بی هیچ اما و اگری به وعده دیپلمات ها باور داشته باشیم که می گویند: پیشرفت کرده ایم. پیشرفتی که گویا در میلیمترهای آخر توافق توجه همه جهانیان را به خود معطوف کرده است و این بار توسط موگرینی و در بالکن هتل کوبورگ عنوان می شود. بالکنی که این روزها محمل تازه ای برای عرض اندام دیپلمات ها و پیام رسانی آنان شده است. 

انتهای پیام

دیدگاه شما