روزهای مذاکره رو به ایستگاه پایانی است و زمان برای مذاکرهکنندگان بهسختی اما با شتاب غیر قابل وصف و عجولانهای میگذرد، طرفهای ایرانی در طول 22 ماه گذشته از هیچ تلاشی دریغ نورزیدند تا بگویند که ایران به دنبال سلاح هستهای نیست و مادام بر این امر پافشاری کرده تا ماهیت صلحآمیزبودن برنامه هستهای ایران را اثبات کنند. مذاکرات برای حلوفصل اختلافات باقیمانده داخل پرانتز چند روز هم اضافه تمدید شد. انتظار میرود که در این زمان باقیمانده و اندک مذاکرهکنندگان اختلافات خود را کنار گذاشته و در جهت منافع طرفین و احترام به حقوق ملتها گام بردارند.
به گزارش جماران، سیدجعفر هاشمی، سفیر سابق ایران در برزیل در گفتوگو با «آرمان» درباره نتایج عدم امضای توافق هستهای ایران با 6 کشور قدرتمند جهان میگوید که به نظر اگر چنین توافقی به امضا نرسد نشان میدهد 6قدرت جهان نتوانستهاند در برابر اراده یک ملت آگاهی چون ایران کاری از پیش برند. این یک تحقیر بیاندازه بزرگ برای آنها محسوب میشود به همین لحاظ من تصور میکنم بیش از اینکه برای ما توافق مهم باشد برای آمریکاییها امضای این توافق مهم است.
گفته میشود که اهمیت گفتوگوهای ایران با گروه 1+5 تنها دلیل فنی ندارد. به نظر شما این گفتوگوها چه مسائل مهم دیگری میتواند در پی داشته باشد؟
بله همین طور است. این گفتوگوها بیشتر از اینکه ماهیت فنی داشته باشد بار سیاسی دارد و دلیل آن هم کاملا روشن است. اگر چنانچه گفتوگوها از ماهیت فنی برخوردار بود ما میتوانستیم آن را با آژانس حلوفصل کنیم مانند هر عضو دیگری از اعضای کشورهای انپیتی؛ بارها آژانس ماهیت صلحآمیزبودن برنامه هستهای ایران را اعلام کرده است. متاسفانه تعهداتی که هیچگاه به ما ثابت نشده یا سخنانی که هیچوقت هم تمامی نداشته این اجازه را داده که آمریکا، رژیم صهیونیستی و کشورهایی به تبع آنها مثل کشورهای اروپایی که با ما اختلافات سیاسی داشتند، مسائلی که قطعا فنی به نظر میرسید را به یک موضوع سیاسی تبدیل کنند و بر همین اساس تا به امروز هم مذاکرات به درازا کشیده شود. به هر حال ما به گامهایی که گروه مذاکرهکننده با انگیزه صلحآمیزبودن سلاح هستهای در این راستا برداشتند امیدواریم. ما حتی پذیرفتیم که قدری نسبت به حقوق اصلی کشورمان کوتاه بیاییم تا از توطئههای ایرانهراسی در منطقه و خاورمیانه نسبت به خود کم کنیم اما هنوز هم دیده میشود که زیادهخواهیهای آمریکا مانع اصلی در جهت به ثمر رسیدن یک توافق خوب میان ایران و طرف مقابل یعنی گروه 1+5 است. حال که زمان مذاکرات رو به اتمام است - البته پیشبینی میشود که چند روز هم به زمان مذاکره اضافه خواهد شد - آن چیزی که با توجه به اختلافهایی که به عنوان پرانتزهای متن نوشته شده هر روز بیشتر میشود، آشکار است این است که در روند موجود مذاکرات فاصله زیادی میان ما و گروه 1+5 وجود دارد که بخش اعظم آن هم سیاسی است.
از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون میان ایران و آمریکا اختلافات زیادی وجود داشته است، از اینرو ناظران و کارشناسان معتقدند که روابط ایران و آمریکا پس از امضای توافق وارد مرحله جدیدی میشود. نظر شما در این مورد چیست؟
معتقدم که اختلافات ایران و آمریکا به این زودی قابل حل نیست و دلایل آن هم به طور دقیق روشن است. همانطور که اشاره کردیم اختلافات پس از پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفته است و طبیعی است که تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی هیچ کشوری در دنیا چنین شهامت نداشت که مقابل آمریکا بایستد و پرچم آنها را به آتش بکشاند، سفارتشان را تسخیر کند و شعارهای مرگ بر آمریکا بدهد و همین امر به عنوان یک فرهنگ در بین جوامع شکل گرفته و امروز آمریکاییها خودشان میدانند که مسبب نارضایتی از آنها کشوری جز ایران نیست و این مساله از بدیهیات است که تا هرگاه بتوانند تلاش خود را انجام میدهند تا این نظام را به دردسر بیندازند یا این کشور را تجزیه کنند و قدرت و نفوذ فرهنگیاش را کم کنند، به هر شکلی که ممکن است؛ ماجراهای زیادی را در مرزهای کشورمان با هدف تجزیه در ترکمنستان و آذربایجان به وجود آوردند و در جنوب هم به یک جنگ همهجانبه متوسل شدند و صدام را جلو انداختند تا به اهداف خود برسند اما خوشبختانه نتوانستند پس از 8 سال جنگ یک وجب از خاک ایران دراختیار بگیرند، هدفهای دیگری را هم در سر میپروراندند چون تجزیه عراق، ساقط کردن حکومت اسد و تجزیه بخشهایی از مناطق کردنشین و سنینشین که تا اندازهای هم موفق شدند. رضایت اسرائیل یکی از هدفهایشان بوده و ایجاد مزاحمت برای ایران آن هم در شرایطی که تحریمها برای مردم و دولت ناخوشایند و آزاردهنده بود، به ذهنشان خطور کرد که زمان مناسبی برای به زانو درآوردن ایران بود. خوشبختانه به خواست خدا، اراده مردم و هوشیاری مسئولان عالیرتبه این مساله محقق نشده لذا باید ملاحظه شود که یک دشمنی ریشهدار میان روابط ما و آمریکا برقرار است. من معتقدم که ما نباید دلخوش کنیم و تصور کنیم چنانچه قراردادی میان ما و گروه 1+5 منقعد شود به طور قطع همه مشکلات حل خواهد شد. اما مساله مهم این است که ما از انزوای بینالمللی و سیاسی خارج خواهیم شد و این یک مساله خوشایندی بهشمار میآید و باید تلاش کنیم که تا آنجا که ممکن است اختلافاتمان را نهتنها با آمریکا بلکه با جهان کم کنیم. در نهایت باید روابط بهتری با همسایگانمان برقرار کنیم و این اعتماد را به آنها بدهیم که امنیت ما امنیت همه کشورهاست و ناامنی در کشور مهمی چون ایران متوجه همه کشورها خواهد شد و همچنین باید به منطقه خاطرنشان کرد که صلح و دوستی متعلق به همه کشورهای جهان است و ناامنی هم بدون شک گریبان همه را خواهد گرفت. میتوانیم در کنار موفقیت گروه 1+5 نسبت به بهبود روابط با کشورهای همسایه اقدام موثری انجام دهیم. قطعا اگر در این راستا گامبرداریم موفقیتهایی خواهیم داشت و در کم کردن دشمنیها با آمریکا هم به موفقیتهایی خواهیم رسید.
برخی از کشورها این تصور را دارند که ایران کشوری است که بر مدار دوستی و تعامل نمیچرخد. فکر میکنید که نگاه کشورهای دنیا پس از حصول توافق هستهای نسبت به ایران چگونه خواهد بود؟
این سخن، سخن نادرستی است و حتی طرح این مساله هم تنها متعلق به چند کشور دنیاست. آنهایی که به صورت علنی این سخن را به میان میآوردند در خفا طور دیگری رفتار میکنند. کشورهایی که درحال حاضر با ما به مذاکره میپردازند قبل از اینکه با آنها به توافقی برسیم هیاتهای بلندپایه آنها ماههای گذشته در ایران برای مذاکره حاضر شدند، خصوصا اروپاییها که این سخنان را به میان میآورند زودتر از دیگران وارد ایران شدند و معتقدند که این مشکلات حلوفصل خواهد شد. وقتی تا این مرحله وارد عمل شدند این مساله نشان میدهد که این سخن، سخن نادرستی است چراکه ما گذشتهمان ثابت میکند که کشوری هستیم با فرهنگ دیرینه و تاکنون تعرضی به هیچ کشوری نداشتهایم.
حصول توافق هستهای چه فضای تازهای را میتواند برای ایران در سطح بینالملل ایجاد کند؟
به طور قطع ما از انزوای سیاسی که تا به امروز برای ما به اشکال مختلف ایجاد کردند خارج خواهیم شد. ما به طور قطع میتوانیم سرمایههای فراوانی را به داخل کشور وارد کنیم، این سرمایهها میتواند اقتصاد ما را متحول کند، البته این سخنان بدین مفهوم نخواهد بود که ملت شریفمان گمان کنند که اوضاع گل و بلبل میشود بلکه فضایی را برای ما فراهم خواهد کرد تا بتوانیم از مشکلات موجود خارج شویم. نفتمان بیشتر از گذشته به همه جهان صادر میشود و زیرساختارهای پتروشیمی و نفتمان بازسازی میشود، همه این موارد میتواند کشوری را درست کند که زمینههای مساعدی را برای امنیت و تعامل بینالمللی در یک منطقه بسیار مهم و استراتژیک خلیجفارس که 70 درصد انرژی جهان را در خود جای داده فراهم کند. این مساله کاملا روشن است که امضای توافقنامه به سود جهان خواهد بود، تا بتوانند از این دشمنیهای دروغی که آنها ایجاد کردهاند، رها شوند.
به عنوان سوال آخر به نظر شما دستیابی به توافق هستهای چه امتیازی برای آمریکا به دنبال خواهد داشت؟
من معتقدم در صورتی که این توافق امضا نشود برای ما و هم آمریکاییها بد خواهد بود و عواقب خوبی را به دنبال نخواهد داشت. به نظر اگر چنین توافقی به امضا نرسد نشان میدهد 6 قدرت جهان در برابر اراده یک ملت آگاهی مانند ایران نتوانستهاند کاری از پیش برند. این یک تحقیر بیاندازه بزرگ برای آنها محسوب میشود. به همین لحاظ تصور میکنم بیش از اینکه برای ما توافق مهم باشد برای آمریکاییها این انعقاد توافق مهم است؛ لذا باید تلاش کنند که از زیادهخواهیهای خود کم کنند و از سخنانی که تا به امروز علیه ایران مبنی بر اینکه ایران در برنامه هستهای خود در مسیر غیرصلحآمیز بودن حرکت میکرده دست بردارند تا توافق به عنوان توافق خوب برای هر دو طرف به اجرا درآید و همه ملتها بتوانند از آن بهرهمند شوند.
به گزارش جماران، سیدجعفر هاشمی، سفیر سابق ایران در برزیل در گفتوگو با «آرمان» درباره نتایج عدم امضای توافق هستهای ایران با 6 کشور قدرتمند جهان میگوید که به نظر اگر چنین توافقی به امضا نرسد نشان میدهد 6قدرت جهان نتوانستهاند در برابر اراده یک ملت آگاهی چون ایران کاری از پیش برند. این یک تحقیر بیاندازه بزرگ برای آنها محسوب میشود به همین لحاظ من تصور میکنم بیش از اینکه برای ما توافق مهم باشد برای آمریکاییها امضای این توافق مهم است.
گفته میشود که اهمیت گفتوگوهای ایران با گروه 1+5 تنها دلیل فنی ندارد. به نظر شما این گفتوگوها چه مسائل مهم دیگری میتواند در پی داشته باشد؟
بله همین طور است. این گفتوگوها بیشتر از اینکه ماهیت فنی داشته باشد بار سیاسی دارد و دلیل آن هم کاملا روشن است. اگر چنانچه گفتوگوها از ماهیت فنی برخوردار بود ما میتوانستیم آن را با آژانس حلوفصل کنیم مانند هر عضو دیگری از اعضای کشورهای انپیتی؛ بارها آژانس ماهیت صلحآمیزبودن برنامه هستهای ایران را اعلام کرده است. متاسفانه تعهداتی که هیچگاه به ما ثابت نشده یا سخنانی که هیچوقت هم تمامی نداشته این اجازه را داده که آمریکا، رژیم صهیونیستی و کشورهایی به تبع آنها مثل کشورهای اروپایی که با ما اختلافات سیاسی داشتند، مسائلی که قطعا فنی به نظر میرسید را به یک موضوع سیاسی تبدیل کنند و بر همین اساس تا به امروز هم مذاکرات به درازا کشیده شود. به هر حال ما به گامهایی که گروه مذاکرهکننده با انگیزه صلحآمیزبودن سلاح هستهای در این راستا برداشتند امیدواریم. ما حتی پذیرفتیم که قدری نسبت به حقوق اصلی کشورمان کوتاه بیاییم تا از توطئههای ایرانهراسی در منطقه و خاورمیانه نسبت به خود کم کنیم اما هنوز هم دیده میشود که زیادهخواهیهای آمریکا مانع اصلی در جهت به ثمر رسیدن یک توافق خوب میان ایران و طرف مقابل یعنی گروه 1+5 است. حال که زمان مذاکرات رو به اتمام است - البته پیشبینی میشود که چند روز هم به زمان مذاکره اضافه خواهد شد - آن چیزی که با توجه به اختلافهایی که به عنوان پرانتزهای متن نوشته شده هر روز بیشتر میشود، آشکار است این است که در روند موجود مذاکرات فاصله زیادی میان ما و گروه 1+5 وجود دارد که بخش اعظم آن هم سیاسی است.
از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون میان ایران و آمریکا اختلافات زیادی وجود داشته است، از اینرو ناظران و کارشناسان معتقدند که روابط ایران و آمریکا پس از امضای توافق وارد مرحله جدیدی میشود. نظر شما در این مورد چیست؟
معتقدم که اختلافات ایران و آمریکا به این زودی قابل حل نیست و دلایل آن هم به طور دقیق روشن است. همانطور که اشاره کردیم اختلافات پس از پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفته است و طبیعی است که تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی هیچ کشوری در دنیا چنین شهامت نداشت که مقابل آمریکا بایستد و پرچم آنها را به آتش بکشاند، سفارتشان را تسخیر کند و شعارهای مرگ بر آمریکا بدهد و همین امر به عنوان یک فرهنگ در بین جوامع شکل گرفته و امروز آمریکاییها خودشان میدانند که مسبب نارضایتی از آنها کشوری جز ایران نیست و این مساله از بدیهیات است که تا هرگاه بتوانند تلاش خود را انجام میدهند تا این نظام را به دردسر بیندازند یا این کشور را تجزیه کنند و قدرت و نفوذ فرهنگیاش را کم کنند، به هر شکلی که ممکن است؛ ماجراهای زیادی را در مرزهای کشورمان با هدف تجزیه در ترکمنستان و آذربایجان به وجود آوردند و در جنوب هم به یک جنگ همهجانبه متوسل شدند و صدام را جلو انداختند تا به اهداف خود برسند اما خوشبختانه نتوانستند پس از 8 سال جنگ یک وجب از خاک ایران دراختیار بگیرند، هدفهای دیگری را هم در سر میپروراندند چون تجزیه عراق، ساقط کردن حکومت اسد و تجزیه بخشهایی از مناطق کردنشین و سنینشین که تا اندازهای هم موفق شدند. رضایت اسرائیل یکی از هدفهایشان بوده و ایجاد مزاحمت برای ایران آن هم در شرایطی که تحریمها برای مردم و دولت ناخوشایند و آزاردهنده بود، به ذهنشان خطور کرد که زمان مناسبی برای به زانو درآوردن ایران بود. خوشبختانه به خواست خدا، اراده مردم و هوشیاری مسئولان عالیرتبه این مساله محقق نشده لذا باید ملاحظه شود که یک دشمنی ریشهدار میان روابط ما و آمریکا برقرار است. من معتقدم که ما نباید دلخوش کنیم و تصور کنیم چنانچه قراردادی میان ما و گروه 1+5 منقعد شود به طور قطع همه مشکلات حل خواهد شد. اما مساله مهم این است که ما از انزوای بینالمللی و سیاسی خارج خواهیم شد و این یک مساله خوشایندی بهشمار میآید و باید تلاش کنیم که تا آنجا که ممکن است اختلافاتمان را نهتنها با آمریکا بلکه با جهان کم کنیم. در نهایت باید روابط بهتری با همسایگانمان برقرار کنیم و این اعتماد را به آنها بدهیم که امنیت ما امنیت همه کشورهاست و ناامنی در کشور مهمی چون ایران متوجه همه کشورها خواهد شد و همچنین باید به منطقه خاطرنشان کرد که صلح و دوستی متعلق به همه کشورهای جهان است و ناامنی هم بدون شک گریبان همه را خواهد گرفت. میتوانیم در کنار موفقیت گروه 1+5 نسبت به بهبود روابط با کشورهای همسایه اقدام موثری انجام دهیم. قطعا اگر در این راستا گامبرداریم موفقیتهایی خواهیم داشت و در کم کردن دشمنیها با آمریکا هم به موفقیتهایی خواهیم رسید.
برخی از کشورها این تصور را دارند که ایران کشوری است که بر مدار دوستی و تعامل نمیچرخد. فکر میکنید که نگاه کشورهای دنیا پس از حصول توافق هستهای نسبت به ایران چگونه خواهد بود؟
این سخن، سخن نادرستی است و حتی طرح این مساله هم تنها متعلق به چند کشور دنیاست. آنهایی که به صورت علنی این سخن را به میان میآوردند در خفا طور دیگری رفتار میکنند. کشورهایی که درحال حاضر با ما به مذاکره میپردازند قبل از اینکه با آنها به توافقی برسیم هیاتهای بلندپایه آنها ماههای گذشته در ایران برای مذاکره حاضر شدند، خصوصا اروپاییها که این سخنان را به میان میآورند زودتر از دیگران وارد ایران شدند و معتقدند که این مشکلات حلوفصل خواهد شد. وقتی تا این مرحله وارد عمل شدند این مساله نشان میدهد که این سخن، سخن نادرستی است چراکه ما گذشتهمان ثابت میکند که کشوری هستیم با فرهنگ دیرینه و تاکنون تعرضی به هیچ کشوری نداشتهایم.
حصول توافق هستهای چه فضای تازهای را میتواند برای ایران در سطح بینالملل ایجاد کند؟
به طور قطع ما از انزوای سیاسی که تا به امروز برای ما به اشکال مختلف ایجاد کردند خارج خواهیم شد. ما به طور قطع میتوانیم سرمایههای فراوانی را به داخل کشور وارد کنیم، این سرمایهها میتواند اقتصاد ما را متحول کند، البته این سخنان بدین مفهوم نخواهد بود که ملت شریفمان گمان کنند که اوضاع گل و بلبل میشود بلکه فضایی را برای ما فراهم خواهد کرد تا بتوانیم از مشکلات موجود خارج شویم. نفتمان بیشتر از گذشته به همه جهان صادر میشود و زیرساختارهای پتروشیمی و نفتمان بازسازی میشود، همه این موارد میتواند کشوری را درست کند که زمینههای مساعدی را برای امنیت و تعامل بینالمللی در یک منطقه بسیار مهم و استراتژیک خلیجفارس که 70 درصد انرژی جهان را در خود جای داده فراهم کند. این مساله کاملا روشن است که امضای توافقنامه به سود جهان خواهد بود، تا بتوانند از این دشمنیهای دروغی که آنها ایجاد کردهاند، رها شوند.
به عنوان سوال آخر به نظر شما دستیابی به توافق هستهای چه امتیازی برای آمریکا به دنبال خواهد داشت؟
من معتقدم در صورتی که این توافق امضا نشود برای ما و هم آمریکاییها بد خواهد بود و عواقب خوبی را به دنبال نخواهد داشت. به نظر اگر چنین توافقی به امضا نرسد نشان میدهد 6 قدرت جهان در برابر اراده یک ملت آگاهی مانند ایران نتوانستهاند کاری از پیش برند. این یک تحقیر بیاندازه بزرگ برای آنها محسوب میشود. به همین لحاظ تصور میکنم بیش از اینکه برای ما توافق مهم باشد برای آمریکاییها این انعقاد توافق مهم است؛ لذا باید تلاش کنند که از زیادهخواهیهای خود کم کنند و از سخنانی که تا به امروز علیه ایران مبنی بر اینکه ایران در برنامه هستهای خود در مسیر غیرصلحآمیز بودن حرکت میکرده دست بردارند تا توافق به عنوان توافق خوب برای هر دو طرف به اجرا درآید و همه ملتها بتوانند از آن بهرهمند شوند.