آفرین چیتساز در یادداشت امروز خود در روزنامه ایران نوشت: ماه رمضان، صحنه سیاست ایران پرخبر است و بازار رایزنی و دیدار میان سران نهادها و احزاب مختلف رونق گرفته است. به تعداد گروههای سیاسی، این روزها میتوان ضیافت افطار سراغ گرفت که خبرها و تصاویر این دیدارها و نشستهای سیاسی بر صفحات روزنامهها نقش بسته است.
به گزارش جماران در ادامه این یادداشت آمده است: آن گونه که از خبرها پیداست چاشنی اصلی این میهمانی ها، موضوع انتخابات مجلس آینده است.موضوعی که از ابتدای سال جاری جناحها و نهادهای سیاسی را به تکاپو و رقابت واداشته است. در این فضا طبیعی است که میزهای افطار بزرگان سیاست به محلی برای رایزنی در جهت شکلگیری ائتلافهای انتخاباتی تبدیل شود. تشکیل چنین نشست هایی از جانب هر گروه و سازمانی که باشد، امری ناپسند نیست. نشستی که خروجی آن نشاط و رقابت سالم در فضای سیاسی جامعه یا تعامل میان افراد و جریانهای رقیب باشد ارزشمند است. شاید تنها چیزی که در نگاه مردم مذموم تلقی میشود آغشته شدن این مجالس به تجمل یا سوءاستفاده از باورهای مذهبی برای اهداف سیاسی باشد.
اما از ضیافتهای درونی جناحهای سیاسی که بگذریم از ابتدای ماه رمضان سفره دیگری از افطار به میزبانی رئیس جمهوری در پاستور گشوده شده است. چنان که در گزارش رسانهها آمده طی این مدت مجموعه ریاست جمهوری هر روز میزبان نمایندگان و سرآمدان یکی از طبقات جامعه بوده است. گو اینکه روحانی در بحبوحه بحثهای داغ مربوط به استیضاح، مذاکرات هستهای و تنظیم بازار، ماه رمضان را به عنوان فرصتی برای گفت و شنود و تبادل نقد و نظر با فعالان فرهنگی و سیاسی قرار داده است.
آنچه شایان توجه است محتوا و مباحث مطرح شده در این نشست هاست که آن را از حالت یک رسم و سنت مرسوم معنوی به اتفاقی اثر گذار در فضای سیاسی تبدیل میکند. اولین میهمانی رئیس جمهوری که به نمایندگان احزاب اصولگرا و اصلاح طلب اختصاص داشت به یک تریبون آزاد برای طرح مواضع دو جریان تبدیل شد و این تجربه کمابیش در دیدارهای بعدی او با طیف روحانیون و فعالان فرهنگی و مبلغان جامعه تکرار شد.
صرفنظر از مسائلی که در حواشی این نشستها بروز میکند از منظری میتوان این نشستها را در راستای مطالبات گروههای مختلف از نهاد دولت و شخص رئیس جمهوری ارزیابی کرد. بعد از انتخابات خرداد 92 و طی این دو سال، نیروها و فعالان جامعه بارها ضرورت و نیاز به چنین گفتوگوهای بیواسطه با دولت را به زبان آوردهاند. جناح منتقدان همواره بر این خواسته پای فشردهاند که دولت اعتدال باید نقدها و پیشنهادهای آن را به صورت مستقیم بشنود. جناح حامیان دولت نیز نگران غوطه ور شدن دولت در امور روزمره و کمرنگ شدن ارتباط دولت با بدنه و پایگاه اجتماعی آن بودهاند؛ تا جایی که این موضوع در فضای مجازی به عنوان اولین مطالبه نسل جوان حامی روحانی مطرح شده است.
در مجموع اغلب نیروهای تحولخواه و کسانی که تجربه تلخ دوره خودرأیی دولت را در ذهن دارند این نشستها را به عنوان روزنه هایی برای کاستن از خصومت و تعارض میان نیروهای صحنه سیاست میبینند. ظرف این دو سال، آحاد شهروندان ایرانی اثرات زیانبار این تضاد و تعارض را با تمام وجود لمس کردند. بسته بودن باب تعامل و گفتوگو میان جریانهای قدرت در ایران، واقعیتی است که راه بسیاری از اصلاح و تغییرات در عرصههای مختلف مسدود ساخته است. کافی است به اتفاقات دو سال اخیر نگاه افکنیم که در هر کدام از این حوادث ردپای تعارض حزبی میان دو جریان اصولگرا و اعتدالی را دارد. به گونهای که هر اقدامی از سوی دولت اعتدال در سیاست داخلی یا خارجی صرفاً با این تصور بدبینانه که ممکن است موقعیت جناح رقیب اصولگرایان را تحکیم بخشد با موجی از واکنش منفی روبهرو شده است.
نظام دموکراسی برای خروج از گرداب این بدبینیها و تعارض ها، راهی جز تکیه بر اصل گفتوگو و مدارا پیش رو نمینهد و این چیزی است که به نظر میآید روحانی به عنوان یک هدف مشترک برای دیدارها و نشستهای مستقیم با نمایندگان طبقات مختلف اندیشیده است. دست بر قضا اتفاقاتی که در حاشیه برخی از این دیدارها رخ داد مشخص کرد که عرصه سیاست ایران در امور حساسی مثل مذاکره هستهای و انتخابات با سوء تفاهمها و بدبینی عمیق روبهرو است. اتفاقات هشت سال گذشته زخمهای عمیق بر پیکره حزبی جامعه وارد کرده است که برای علاج آنها چارهای جز پای فشردن بر اصل مدارا و مشق تسامح و گفتوگو نیست.